Badania w kulturze » statystyki kultury http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl Badania w kulturze Thu, 25 Jan 2018 13:07:09 +0000 pl-PL hourly 1 http://wordpress.org/?v=4.0.22 Raport Nowa sprawozdawczość instytucji kultury http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2016/06/03/raport-nowa-sprawozdawczosc-instytucji-kultury/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2016/06/03/raport-nowa-sprawozdawczosc-instytucji-kultury/#comments Fri, 03 Jun 2016 21:39:24 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=5858 czytaj więcej]]> Serdecznie zapraszamy do przeczytania raportu badawczego Nowa sprawozdawczość instytucji kultury autorstwa zespołu w składzie: Wojciech Kowalik, Krzysztof Malczyk, Łukasz Maźnica, Piotr Knaś, Weronika Stępniak, Lech Dulian. Publikacja powstała w ramach projektu Poprawa jakości gromadzenia danych o publicznych i niepublicznych instytucjach kultury w Polsce.

Raport w formacie PDF>>>

Raport jest podsumowaniem dwuletnich działań badawczych i analitycznych dotyczących statystyki publicznej i sprawozdawczości instytucji kultury w Polsce. Zrealizowany projekt miał charakter (1) ewaluacji programu statystyki publicznej realizowanego przez Główny Urząd Statystyczny w obszarze sprawozdawczości instytucji kultury w Polsce oraz (2) opracowania nowej metody gromadzenia danych o systemie instytucji/ organizacji kultury w Polsce. Celem tych prac było zaproponowanie rozwiązań dostosowanych do zmieniającej się dynamicznie sytuacji systemu kultury w Polsce. Naszym celem było zaproponowanie nowego schematu/ modelu informacji o działalności instytucji kultury.

Jak napisaliśmy w raporcie, zależy nam na tym, aby efekt naszych prac stał się podstawą do analiz metod sprawozdawczości w obszarze kultury zarówno dla GUS, jak i Międzyresortowego Zespołu ds. Statystyki Kultury. Wyszliśmy z założenia, że oprócz (negatywistycznej) krytyki istniejącego stanu rzeczy warto dokonywać (pozytywistycznych) eksperymentów wskazujących możliwe kierunki zmian lub też ślepe zaułki mierzenia aktywności w obszarze kultury.

W niniejszym raporcie zdajemy relację z prac metodologicznych i pilotażowych, dlatego zachęcamy również do bezpośredniego zapoznania się z naszym narzędziem online, formularzem sprawozdawczym dla podmiotów kultury.

Zapraszamy również do przeczytania recenzji naukowych niniejszego raportu, komentarzy praktyków i ekspertów dotyczących roli i funkcji statystyki publicznej w obszarze kultury, oraz PODSUMOWANIA raportu.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2016/06/03/raport-nowa-sprawozdawczosc-instytucji-kultury/feed/ 0
Narzędzie online. Nowy formularz sprawozdawczy instytucji kultury http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2016/05/10/narzedzie-online-nowy-formularz-sprawozdawczy-instytucji-kultury/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2016/05/10/narzedzie-online-nowy-formularz-sprawozdawczy-instytucji-kultury/#comments Tue, 10 May 2016 21:58:26 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=5878 czytaj więcej]]> W ramach realizacji projektu Poprawa jakości gromadzenia danych o publicznych i niepublicznych instytucjach kultury w Polsce zostało opracowane narzędzie online o charakterze internetowego kwestionariusza sprawozdawczego przeznaczonego dla instytucji kultury i innych podmiotów prowadzacych działalność kulturalną. Jest to portal funkcjonujący w oparciu otwarty, działający na wolnych licencjach, system zarządzania treścią WordPress. Obecnie udostępniamy Państwu jego drugą poprawioną wersję, opracowaną w oparciu o zrealizowany pilotaż w 2015 roku. Narzędzie to można pobrać jako szablon, który następnie można samodzielnie uruchomić jako własną aplikację i dowolnie go przekształcać na własne potrzeby. MIK narzędzie to udostępnia na licencji CC BY-SA 3.0.

Opracowane przez nas narzędzie online może być z powodzeniem wykorzystywane przez samorządy jako roboczy formularz sprawozdawczy dla publicznych instytucji kultury oraz organizacji pozarządowych realizujących zadania publiczne w dziedzinie kultury. Dzięki jego zastosowaniu można bardzo sprawnie zebrać informacje od pojedynczych podmiotów, jak i analizować je, jako całościową bazę z danej akcji sprawozdawczej. Przykładem może być sprawozdanie Małopolskiego Instytutu Kultury za 2014 rok, przygotowane z użyciem tego narzędzia.

Narzędzie to składa się z interaktywnego formularza umożliwiającego wprowadzanie danych. Jego schemat jest dostępny w załączonym pliku Excel. Można go dowolnie poprawiać i rozwijać. Formularz podzielony jest na kolejne kroki. Podział formularza na kroki, pomiędzy którymi następuje operacja zapisania informacji wprowadzonych w danym obszarze tematycznym, jest także niezwykle istotna ze względu na logikę samego kwestionariusza. Pozwala systemowi modyfikować kolejne kroki formularza „na bieżąco”, w zależności od udzielonych wcześniej odpowiedzi, innymi słowy: zadawać tylko pytania adekwatne do specyfiki danego typu instytucji. Podobną logiką rządzi się moduł pozwalający użytkownikowi wprowadzać do formularza informacje o działaniach badanej instytucji. W tym module zmiany odbywają się w czasie rzeczywistym i są uzależnione od wybranego formatu działania. Pojawiające się w formularzu pytania zostały oznaczone odpowiednimi etykietami, które pozwalają użytkownikowi na śledzenie modyfikacji kwestionariusza i intuicyjne podążanie za jego logiką.

Dodatkowo został opracowany moduł pozwalający dodawać organizacje i instytucje do bazy użytkowników portalu. Każdy podmiot będzie posiadał własne konto i hasło umożliwiające zalogowanie się do systemu i wykonanie sprawozdania. Wszystkie zapisane dane będą dla danego podmiotu w sposób ciągły dostępne, jak również będzie miał on możliwość ich edycji oraz importu do własnych celów. Ważną funkcjonalnością tego narzędzia jest dostępność dla właściciela/ redaktora do wszystkich zgromadzonych danych w bazie SQL stanowiącej część systemu. Można będzie zatem przeglądać i importować wypełnione formularze poszczególnych podmiotów jak i całościową bazę z badania. Zaimportowane dane mogą być następnie upubliczniane, wykorzystywane w systemach wizualizacji informacji lub analizowane z wykorzystaniem programów do analizy ilościowej.

Zapraszamy do przeglądania strony demonstracyjnej Nowa sprawozdawczość instytucji kultury (potrzebne założenie konta i logowanie) >>

Zapraszamy do zapoznania się z instrukcją instalacji narzędzia gromadzenia danych Nowa
Sprawozdawczość
oraz pobierania szablonu WordPress >>

Zapraszamy również do przeczytania PODSUMOWANIA projektu, raportu badawczego, recenzji naukowych raportu oraz komentarzy praktyków i ekspertów dotyczących roli i funkcji statystyki publicznej w obszarze kultury.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2016/05/10/narzedzie-online-nowy-formularz-sprawozdawczy-instytucji-kultury/feed/ 0
Podsumowanie raportu Nowa sprawozdawczość instytucji kultury http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2016/04/16/podsumowanie-raportu-nowa-sprawozdawczosc-instytucji-kultury/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2016/04/16/podsumowanie-raportu-nowa-sprawozdawczosc-instytucji-kultury/#comments Sat, 16 Apr 2016 21:47:29 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=5864 czytaj więcej]]> Diagnoza
Główny Urząd Statystyczny (GUS), a dokładnie Ośrodek Statystyki Kultury w Krakowie, prowadzi stały, coroczny program gromadzenia i analizy sprawozdań podmiotów (instytucji kultury oraz innych jednostek) prowadzących działalność kulturalną. Badanie sprawozdawcze GUS jest najbardziej rozbudowanym źródłem informacji o kulturze – rozumianej jako (1) działalność podmiotów prywatnych, pozarządowych i publicznych (2) w zinstytucjonalizowanej sferze kultury (3) mierzona liczbą odbiorców i uczestników (4) korzystających z oferty kulturalnej – w Polsce. Jednakże budzi ono obecnie wiele zastrzeżeń dotyczących metodologii, kształtu formularzy, otwartości i dostępności zgromadzonych danych.

  • Tajemnica statystyczna narzuca obowiązek agregowania danych do poziomu uniemożliwiającego rozpoznanie pojedynczych podmiotów. Dlatego nie można mieć dostępu do danych powiązanych z poszczególnymi podmiotami, nawet jeśli mają one charakter publiczny. Zazwyczaj nie można z tego powodu otrzymać pełnych informacji o pojedynczych gminach, ponieważ dany typ instytucji może reprezentować jedna placówka.
  • GUS nie może informować, które instytucje zostały poproszone o wzięcie udziału w badaniu, a które nie dopełniły obowiązku sprawozdawczego lub wcale nie musiały podjąć tego działania. Nie można zatem oszacować skali „dziur w systemie” w stosunku do oczekiwanego pełnego obrazu sytuacji. Znowu jest to ważne przy analizowaniu mniejszych obszarów funkcjonalnych obejmujących np. powiat lub gminę.
  • Badanie nie odróżnia zadań publicznych (czyli oferty kulturalnej realizowanej w trybie równego dostępu do dóbr kultury, gwarantowanego przez polski porządek prawny) od oferty komercyjnej. Nie można zatem w pełnym zakresie użyć tych danych do ewaluacji publicznej polityki kulturalnej państwa i samorządów.
  • Badanie zostało stworzone z myślą o scentralizowanym systemie obejmującym bardzo konkretną grupę instytucji kultury podzielonych według ściśle określonej typologii funkcjonalnej. Dziś formaty te uległy „zmieszaniu”, a państwowy system centralny został zastąpiony samorządowym systemem rozproszonym. Dodatkowo zapanowała pełna dowolność w zlecaniu zadań publicznych w dziedzinie kultury podmiotom zewnętrznym. W jednej gminie zadania wykona samorządowy dom kultury, a w innej te same zadania wykona 15 organizacji pozarządowych. Tej drugiej sytuacji system już raczej nie wychwyci.
  • Formularze tworzą bardzo zamkniętą strukturę formatów działalności kulturalnej, którą można określić mianem wzorca powinności kulturalnych instytucji kultury danego typu. Przykładowo: jeśli dom kultury nie pasuje do tego wzorca, nie ma możliwości wykazania swojej oferty w formularzu, a jeśli biblioteka pełni dodatkowo funkcje domu kultury, to ta część jej działalności znika z systemu sprawozdawczego.
  • Formularze zmuszają do bardzo skrupulatnego zliczania odbiorców oferty. Jedynym miernikiem oferty jest tu praktycznie skala uczestnictwa. W tak zorganizowanym systemie organizatorzy i mecenasi kultury mogą się „zmierzyć” jedynie tym wskaźnikiem, a to może inspirować do specyficznego biegu po kolejne „rekordy”. A ponieważ badania GUS to jedyny w miarę pełny system informacji o skali uczestnictwa w kulturze (obok sondaży, badań czytelnictwa, diagnozy społecznej), pozyskane w ich wyniku dane są zbyt daleko interpretowane, wykorzystuje się je m.in. do pogłębionych diagnoz kultury bez uwzględnienia specyfiki źródła informacji.
  • Tylko część danych zgromadzonych w ramach badań udostępnia się bezpośrednio do analiz poprzez Bank Danych Lokalnych (BDL), czyli podstawową platformę GUS upowszechniającą opracowane dane źródłowe. Kolejną porcję danych można odnaleźć w publikacjach GUS, po inne należy się zwrócić z bezpośrednim zapytaniem do tego urzędu.

Propozycja nowego narzędzia sprawozdawczego
Poszukując odpowiedzi na pytanie, jak udoskonalić obowiązujący obecnie model statystyki, zdefiniowaliśmy kilka kluczowych obszarów wymagających zmiany postępowania w ramach procesu pozyskiwania danych statystycznych.

  • Celem współczesnej statystyki opartej na systemie raportów przekazywanych przez instytucje kultury powinno być badanie dostępności kultury. Wynika to w dużej mierze z istnienia wielu komplementarnych programów badawczych w sektorze kultury. Skupiając się na dostępności, mniej uwagi będziemy przywiązywać bezpośrednio do (skali) uczestnictwa w kulturze. Aspekt ten analizowany i opisywany jest bowiem w innych programach badawczych, które lepiej odgrywają swoją rolę. Tworzenie modelu statystycznego obejmującego wszelkie możliwe aspekty działania instytucji kultury zakończyłoby się naszym zdaniem porażką. Liczba danych koniecznych do sprawozdania byłaby bowiem tak duża, że wpłynęłaby negatywnie na stopień zwrotności ankiet sprawozdawczych oraz na rzetelność podawanych w nich informacji.
  • Badanie powinno dotyczyć wyłącznie sektora kultury finansowanego publicznie, ponieważ GUS rozpoczyna obecnie program mapowania sektora przemysłów kreatywnych i ponownie rodzi się ryzyko dublowania danych w dwóch programach badawczych oraz zwiększenie objętości ankiety sprawozdawczej. Wszystko to składa się na proponowaną zmianę w nowym systemie sprawozdawczości. Zdecydowaliśmy się: (1) włączyć do naszego badania – w szerokiej skali – podmioty pozarządowe i firmy oraz (2) skupić się wyłącznie na kulturze finansowanej publicznie. Dla wyjaśnienia: punkt drugi stanowi tu zawężenie pierwszego. Oznacza to, że w naszym modelu badaniem statystycznym obejmiemy wyłącznie te organizacje pozarządowe (NGO) i te przedsiębiorstwa, które podejmują działania realizowane ze środków z publicznych np. przetargów i konkursów. Podążanie śladem pieniędzy publicznych wydaje nam się jedyną skuteczną strategią, kiedy myślimy o jednoczesnym: (1) uwzględnieniu w badaniu podmiotów niebędących wąsko rozumianymi instytucjami kultury (firmy, NGO) i (2) zachowaniu reprezentatywności i porównywalności danych. Jednocześnie zastosowanie takiego podejścia wzmocni państwo oraz jednostki samorządu terytorialnego w prowadzeniu polityki kulturalnej i rozwojowej opartej na faktach. Poznamy ogół działalności kulturalnej finansowanej ze środków publicznych w Polsce, a nie tylko tę działalność, która prowadzona jest przez uznane (mocą ustawy czy tradycyjnego uzusu) instytucje kultury.
  • Proponujemy porzucenie systemu „zdefiniowanego kwestionariusza” (w którym instytucja znajduje pytania ściśle przypisane do zadeklarowanego formatu). Jesteśmy przekonani, że dostępności kultury nie można utożsamiać – jak się to robi w starym systemie – z dostępnością formatów/typów instytucji kultury. Proponujemy w zamian otwarty system. Każda instytucja może w nim przedstawić realizowane działania, wybierając je spośród licznych możliwości przypisywanych różnym formatom podmiotów. Upraszczając – osoba prowadząca dom kultury może w nowym modelu formularza wskazać, że w ramach swojej działalności jej jednostka jednocześnie: realizuje wystawy, prowadzi małą bibliotekę, organizuje warsztaty dla dzieci i seniorów, obsługuje koncerty, lokalne seanse filmowe oraz spektakle teatralne. Wszystko to w jednym formularzu, dla jednej i tej samej instytucji. Oferta horyzontalna nie jest wszak zabroniona i nowa propozycja sprawozdawczości korzysta z braku tego rodzaju ograniczenia.
  • Proponujemy, aby każdy podmiot kultury samodzielnie zdefiniował listę działań (przedsięwzięć, zadań publicznych), które zrealizował w ciągu roku sprawozdawczego, a następnie każde z nich opisał z zastosowaniem dostosowanych do typu działania kategorii analitycznych. W takim układzie każde działanie może być opisane dokładnie w takich kategoriach, jakie są najbardziej przystające zdaniem respondenta. Proponujemy listę siedmiu możliwych kategorii:
    1. Działania edukacyjne (warsztaty, lekcje, zajęcia/ trening i coaching/ spotkania, odczyty, prelekcje/ sesje, seminaria naukowe, kongresy, konferencje/ koła, kluby/ prowadzenie zespołów, grup/ konkursy i przeglądy)
    2. Księgozbiory, kolekcje i archiwa (udostępnianie i pozyskiwanie księgozbiorów multimediów, bibliotek cyfrowych i baz informacji/ udostępnianie i pozyskiwanie archiwaliów/ udostępnianie i pozyskiwanie muzealiów)
    3. Badania i analizy (badania naukowe i inne/ badania potrzeb i diagnozy/ badania jakości usług i ewaluacyjne)
    4. Działania wydawnicze (publikacje książkowe (z ISBN)/ periodyki i czasopisma (z ISNN)/ aplikacje mobilne i serwisy internetowe/ pozostała działalność wydawnicza)
    5. Ochrona dziedzictwa (konserwacja zbiorów/ digitalizacja zbiorów)
    6. Wydarzenia (wystawy, ekspozycje/ seanse filmowe/ spektakle/ koncerty i wydarzenia muzyczne/ prezentacje, rekonstrukcje, uroczystości)
    7. Udostępnianie infrastruktury i zasobów (rzeczowe – udostępnianie infrastruktury/ ludzkie – wsparcie, oddelegowanie pracowników instytucji/ informacyjne – konsultacyjne, doradcze, wsparcie merytoryczne/ finansowe – regranting)

Zapraszamy również do przeczytania samego raportu, recenzji naukowych raportu, komentarzy praktyków i ekspertów dotyczących roli i funkcji statystyki publicznej w obszarze kultury oraz zapoznania się z narzędziem online do sprawozdawczości podmiotów kultury.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2016/04/16/podsumowanie-raportu-nowa-sprawozdawczosc-instytucji-kultury/feed/ 0
Statystyka, sprawozdawczość i ewaluacja kultury. Komentarze badaczy i ekspertów http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2016/04/03/statystyka-sprawozdawczosc-i-ewaluacja-kultury-komentarze-badaczy-i-ekspertow/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2016/04/03/statystyka-sprawozdawczosc-i-ewaluacja-kultury-komentarze-badaczy-i-ekspertow/#comments Sun, 03 Apr 2016 21:42:46 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=5841 czytaj więcej]]> W ramach realizacji projektu „Poprawa jakości gromadzenia danych o publicznych i niepublicznych instytucjach kultury w Polsce” w październiku i listopadzie 2014 roku zostały zrealizowane trzy panele eksperckie z udziałem interesariuszy programu statystyki publicznej w obszarze kultury (byli to decydenci, menedżerowie i specjaliści z sektora kultury, badacze kultury). Oprócz efektów dyskusji, przedstawionych w raporcie Nowa sprawozdawczość instytucji kultury powstało dziesięć komentarzy które prezentujemy Państwu poniżej.

Efekty dyskusji oraz uwagi i propozycje zawarte w komentarzach były dla nas istotne w opracowywaniu nowego modelu gromadzenia danych na temat podmiotów kultury oraz w przygotowaniach kwestionariusza sprawozdawczego, w kolejnym, wdrożeniowym module projektu realizowanym w 2015 roku.

Zapraszamy również do przeczytania samego raportu, recenzji naukowych raportu, PODSUMOWANIA raportu oraz zapoznania się z narzędziem online do sprawozdawczości podmiotów kultury.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2016/04/03/statystyka-sprawozdawczosc-i-ewaluacja-kultury-komentarze-badaczy-i-ekspertow/feed/ 0
Instytucja kultury – opis z natury (trudny) http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2014/02/26/instytucja-kultury-opis-z-natury-trudny-2/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2014/02/26/instytucja-kultury-opis-z-natury-trudny-2/#comments Wed, 26 Feb 2014 17:10:04 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=5123 czytaj więcej]]> Małopolski Instytut Kultury otrzymał grant MKiDN, w ramach programu Obserwatorium kultury, na zrealizowanie projektu badawczego Poprawa jakości gromadzenia danych o publicznych i niepublicznych instytucjach kultury w Polsce. Pierwszym modułem projektu będzie debata o tym jak można opisać i zdiagnozować działalność instytucji kultury w Polsce. Chcielibyśmy wskazać punkt startu dla tej debaty.

Próba definicji (problemu)
Po pierwsze istnieje potrzeba zdefiniowania instytucji kultury, czyli wskazania, jakie organizacje (formalne lub nieformalne) mogą być brane pod uwagę. Definicję można przygotować na przykład opisowo. Instytucja kultury to zatem organizacja z zespołem pracowników (współpracowników, wolontariuszy), ewentualnie z siedzibą (stałą lub zmienną) oraz programem (działalnością) skierowanym do odbiorców/uczestników o charakterze kulturalno-społecznym. Dodatkowo:

  • Uczestnictwo musi być dobrowolne, niezwiązane z formalnymi lub przymusowymi działaniami wynikającymi z prawnych zobowiązań lub nakazów ze strony odbiorców.
  • Instytucja powinna posiadać organizatora, np. organ założycielski, inicjatora, formalnego lub nieformalnego opiekuna, nadzór.
  • Charakter instytucjonalny może być różny (organizacja pozarządowa, instytucja publiczna, przedsiębiorstwo, podmiot nieformalny).
  • Instytucje kultury mogą stanowić wydzieloną część innej instytucji lub organizacji. Np. świetlica szkolna, biblioteka szkolna, księgarnia funkcjonująca w ramach firmy X, kasyno oficerskie (jeśli jeszcze takie istnieją).
  • Sensem instytucji kultury jest posiadanie publiczności/ odbiorców oraz stwarzanie przestrzeni do uczestnictwa w kulturze, niezależnie co jest celem takiej aktywności, dodatkowo ważna jest otwartość i dostępność (także w obrębie grup specyficznie dobranych, np. grup LGBT lub środowisk katolickich).

Zobacz też definicję instytucji kultury przygotowana na potrzeby Obserwatorium Żywej Kultury przez Barbarę Fatygę.

Instytucje kultury a sektor kultury
Instytucje kultury nie są tożsame z instytucjami/organizacjami sektora kultury. W tym sensie, że oferta organizacji sektora kultury nie jest skierowana do „odbiorców”, jak w przypadku instytucji kultury, ale do konkretnych osób i podmiotów zamawiających ich usługi lub produkty. W takim sensie instytucją kultury nie jest biuro architektoniczne, agencja PR lub przykładowy instytut badań nad kulturą lokalną. Sektor kultury (sektor przemysłów kreatywnych) może być rozpatrywany jako gałąź gospodarki, zjawisko ekonomiczne – oczywiście łączące się wieloma nićmi z innymi obszarami życia gospodarczo-społecznego. Natomiast działalność instytucji kultury to przede wszystkim obszar aktywności społecznej, obywatelskiej, kulturalnej – mniej lub bardziej sformalizowanej. Finansowanie, dochody, produktywność to dla nich kwestie istotne ale nie najważniejsze.

Instytucje kultury mogą nie być zbyt kulturalne, mogą być na bakier z prawem, mogą działać niezgodnie z uśrednionymi normami współżycia społecznego; to np. fankluby piłkarskie squaty, kluby go-go, biblioteki dla bezdomnych. Instytucje mogą pojawiać się i znikać zgodnie z rytmem aktywności obywatelskiej, potrzebami rynku, publicznymi politykami interwencji. Inne instytucje będą zakorzenione, stałe, przewidywalne. Jedne będą „tanie” i będą miały duże grupy odbiorców, inne będą „drogie” i mało efektywne ze względu na frekwencję. Część będzie istotna lokalnie lub środowiskowo (np. biblioteka społeczna), inne będą miały status narodowych instytucji kultury.

Mówiąc inaczej, społeczeństwo tworzy mnogość organizacji formalnych (lub nieformalnych) pełniących w społeczeństwie określone funkcje, pewną ich grupę można określić mianem instytucji kultury, ponieważ tworzą ramy dla uczestnictwa w kulturze dla pewnych grup i zbiorowości.

Nie możemy już raczej instytucji wydzielić według klasycznych typologii wskazując, że instytucje kultury to teatry, muzea, biblioteki, księgarnie, kina, świetlice, cyrki objazdowe, domy kultury. Ich tożsamość stała się raczej płynna i zmienna. Nie możemy również zliczyć po prostu uczestników poszczególnych form, w których wzięli udział, w ramach tych instytucji. Takie badania raczej zaciemniają dziś obraz niż cokolwiek wyjaśniają. Przykładem niech będzie artykuł w Dzienniku Polskim o powstaniu Centrum Teatrów Studenckich, którego współorganizatorami są Państwowa Wyższa Szkoła Teatralna im. Ludwika Solskiego w Krakowie (publiczna szkoła artystyczna), Teatr Graciarnia (podmiot nieformalny) oraz Scena Tęcza (program funkcjonujący w ramach Domu Kultury Podgórze). Zatem fizycznie przedstawienia teatralne odbywają się w domu kultury, zapleczem merytorycznym jest szkoła artystyczna, całość przedsięwzięcia funkcjonuje dzięki wolontariatowi studentów i ich oddolnej aktywności kulturalnej. Kto powinien się sprawozdać z działalności kulturalnej? Czy wskaźniki tego przedsięwzięcia doliczyć do działu teatr czy do działu dom kultury? Wbrew pozorom większość działań odbywa się w tym stylu, na styku wielu instytucji, w poprzek tego, co instytucjonalne i nieformalne, przekraczając granice dyscyplin kulturalnych.

Zatem nie możemy badać instytucji tylko pod kątem ich ilości, sformatowanych ofert, ich odbiorców (tzw. osoboudział – sprzedany bilet, przekroczenie drzwi IK), jako bytów niezależnych od siebie. Musimy poznać ich lokalizację, dostępność komunikacyjną, musimy wiedzieć, jak się grupują i w jakich sieciach działają, musimy zrozumieć ich interdyscyplinarność, jak również ich funkcje pozakulturalne. Musimy poznać ich kadry kultury, ich kompetencje ale również ich style uczestnictwa w kulturze. Musimy określić ich rolę jako węzłów w przepływach kultury, jak również sposoby kreowania przez nie scen kulturowych. Musimy rozpoznać ich aktywność w sieci, czy też modele finansowania działalności.

W stronę programu badań działalności instytucji kultury w Polsce
Podana wyżej definicja instytucji kultury (to raczej zbiór pytań i problemów do zdefiniowania) nie jest zbyt operacyjna, trudno na jej podstawie zaproponować metodologię publicznego programu badań i analiz dotyczących funkcjonowania instytucji kultury w Polsce. Można jednak pokusić się o wyszukanie istotnych kategorii porządkujących ten teren badawczy. Po pierwsze można wyróżnić specyficzne grupy (zbiory) instytucji kultury:

  • Publiczne instytucje kultury (samorządowe i państwowe instytucje kultury, w tym te powierzone organizacjom pozarządowym lub innym podmiotom w prowadzenie)
  • Instytucje kultury wykorzystujące dotacje i granty publiczne (publiczne instytucje kultury, organizacje pozarządowe i przedsiębiorstwa które zapewniają w części lub całości ofertę kulturalną (współ)finansowaną ze środków publicznych)
  • Instytucje zapewniające usługi (publiczne i inne) związane z kulturą (np. czytelnictwo – dostęp do książek i gazet; edukacja kulturalna i artystyczna, muzea i archiwa, instytucje artystyczne, sklepy potrzeb kulturalnych). Jaki katalog usług wziąć pod uwagę?

Po drugie można zapytać co warto wiedzieć i jakie dane gromadzić, aby odpowiadać na istotne potrzeby odbiorców badań Ważne będzie określenie:

  • dostępności i jakości usług kulturalnych oraz otwartości na partycypacje w tworzeniu ich programu;
  • w jakim zakresie usługi kulturalne mają związek z inkluzją społeczną, przeciwdziałaniem wykluczeniu;
  • w jakim zakresie publiczne usługi są współfinansowane przez samych odbiorców;
  • zasobów instytucji kultury (kadry, infrastruktura, środki finansowe);
  • samoorganizacji społeczeństwa w zakresie tworzenia instytucji kultury (działalność organizacji pozarządowych oraz grup nieformalnych) oraz subsydiarności państwa w tym zakresie;
  • dynamiki (zmian, trendów)w zakresie uczestnictwa w kulturze tak aby mieć skalę porównawczą tego co odbywa się w ramach instytucji i poza nimi.

Kluczowe jest pytanie, jak w badaniach wykorzystać nowe definicje uczestnictwa w kulturze (relacyjne uczestnictwo wg. Marka Krajewskiego, koncept kultury szerokiej, kategoria żywej kultury Barbary Fatygi). Zadanie będzie ciekawe!

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2014/02/26/instytucja-kultury-opis-z-natury-trudny-2/feed/ 0
Nowy projekt badawczy MIK-u. Poprawa jakości gromadzenia danych o publicznych i niepublicznych instytucjach kultury w Polsce http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2014/02/07/nowy-projekt-badawczy-mik-u-poprawa-jakosci-gromadzenia-danych-o-publicznych-i-niepublicznych-instytucjach-kultury-w-polsce/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2014/02/07/nowy-projekt-badawczy-mik-u-poprawa-jakosci-gromadzenia-danych-o-publicznych-i-niepublicznych-instytucjach-kultury-w-polsce/#comments Fri, 07 Feb 2014 15:46:40 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=5060 czytaj więcej]]> Jest nam niezmiernie miło poinformować, że Małopolski Instytut Kultury otrzymał grant MKiDN, w ramach programu Obserwatorium kultury, na zrealizowanie projektu badawczego Poprawa jakości gromadzenia danych o publicznych i niepublicznych instytucjach kultury w Polsce. Badania potrwają do grudnia 2015 roku. Będzie to szósty projekt realizowany w ramach programu Obserwatorium Kultury, poprzednie to:

Projekt badawczy będzie miał charakter ewaluacji i metaanalizy programu statystyki publicznej w dziedzinie kultury dotyczącego rozwoju, finansowania, zasobów oraz działalności instytucji kultury w Polsce. Pierwszym elementem projektu będzie przeprowadzenie debaty eksperckiej dotyczącej zakresu i celów gromadzenia danych o systemie instytucji kultury w Polsce. Wyniki debaty staną się podstawą dla badań pilotażowych poświęconych nowej metodzie gromadzenia danych o instytucjach kultury w oparciu o schemat usług publicznych. Głównym produktem przedsięwzięcia będzie raport zawierający dane z pilotażu nowej propozycji badania dotyczącego funkcjonowania i działalności merytorycznej instytucji kultury oraz zestaw rekomendacji dot. reorganizacji systemu gromadzenia danych o instytucjach kultury, w szczególności w zakresie monitorowania usług publicznych w dziedzinie kultury oraz dostępności danych źródłowych produkowanych przez instytucje kultury.

Projekt zostanie zrealizowany we współpracy z Nieformalnym Zrzeszeniem Otwarta Małopolska oraz Regionalnym Obserwatorium Kultury funkcjonującym w ramach Regionalnego Ośrodka Kultury w Katowicach.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2014/02/07/nowy-projekt-badawczy-mik-u-poprawa-jakosci-gromadzenia-danych-o-publicznych-i-niepublicznych-instytucjach-kultury-w-polsce/feed/ 0
Międzyresortowy Zespół Metodologiczny ds. Statystyki Kultury http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/10/12/miedzyresortowy-zespol-metodologiczny-ds-statystyki-kultury/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/10/12/miedzyresortowy-zespol-metodologiczny-ds-statystyki-kultury/#comments Fri, 12 Oct 2012 15:19:31 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=4211 czytaj więcej]]> Małopolski Instytut Kultury, 10 października 2012 roku wziął udział w spotkaniu Międzyresortowego Zespołu Metodologicznego ds. Statystyki Kultury w siedzibie Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w Warszawie.

W dniu 17 czerwca 2009 r. Prezes Głównego Urzędu Statystycznego Profesor Józef Oleński oraz Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Bogdan Zdrojewski podpisali porozumienie o podjęciu współpracy międzyresortowej w dziedzinie badań z obszaru kultury. W tym celu powołany został Międzyresortowy Zespół Metodologiczny do spraw statystyki kultury, w ramach którego prace realizują także pracownicy Ośrodka Statystyki Kultury. Zadaniem Zespołu jest ustalenie obszaru zjawisk znajdujących się w polu zainteresowania statystyki kultury, przegląd już istniejących narzędzi i zaprojektowanie nowych dla potrzeb zbierania danych w obszarze kultury oraz stworzenie metodologii dla nowych badań. (źródło: Ośrodek Statystyki Kultury GUS)

W spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele Departamentu Mecenatu Państwa MKiDN, Związku Miast Polskich, Głównego Urzędu Statystycznego (w tym Ośrodka Statystyki Kultury), regionalnych obserwatoriów kultury z Poznania i Krakowa.

Spotkanie dotyczyło propozycji zmian w statystyce publicznej w obszarze kultury opracowanych przez Związek Miast Polskich we współpracy z Forum Kraków, Małopolskim Instytutem Kultury, Regionalnym Obserwatorium Kultury UAM.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/10/12/miedzyresortowy-zespol-metodologiczny-ds-statystyki-kultury/feed/ 0
Opinia Forum Kraków dla MKiDN na temat kwestionariusza K-07 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/04/27/opinia-forum-krakow-dla-mkidn-na-temat-kwestionariusza-k-07/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/04/27/opinia-forum-krakow-dla-mkidn-na-temat-kwestionariusza-k-07/#comments Fri, 27 Apr 2012 16:17:19 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=3833 czytaj więcej]]> Zapraszamy do zapoznania się z opinią Forum Kraków na temat kwestionariusza K-07 dotyczącego działalności domów kultury, ośrodków kultury, klubów i świetlic, używanego przez Główny Urząd Statystyczny.

Centra kultury, obok bibliotek, stanowią najliczniejszą grupę instytucji kultury. Noszą nazwy: centrum kultury/wypoczynku/sportu/animacji/inicjatyw społecznych/sztuki; ośrodka lub domu kultury. W ich ramach (jako instytucji kultury) działają teatry, galerie, biblioteki, muzea, centra informacji turystycznej. Są duże (powyżej 90 osób załogi) i małe (nawet dwuosobowe). Mieszczą się zazwyczaj w jednym budynku, ale mogą też posiadać oddziały (o charakterze centrów kultury lub innych typów instytucji kultury), bardzo często posiadają filie o charakterze świetlic, klubów, ognisk (często współprowadzonych z organizacjami pozarządowymi, nieformalnymi zrzeszeniami, spółdzielniami mieszkaniowymi, parafiami). Takie są zazwyczaj samorządowe centra kultury (przede wszystkim gminne). Ale funkcjonują również prywatne centra kultury (np. klubokawiarnie) i pozarządowe centra kultury (zazwyczaj o charakterze świetlic, klubów, ognisk artystycznych). Obecnie np. w Małopolsce powstały centra kultury o charakterze projektów unijnych. Warto wspomnieć również o młodzieżowych domach kultury (działających w ramach systemu oświaty).

W przeciwieństwie do innych typów instytucji kultury nie definiuje ich konkretny profil działalności jak w przypadku bibliotek, muzeów czy teatrów, a kilkuzakresowa działalność dominująca:
• Edukacja kulturalna i artystyczna,
• Animacja kulturalno-społeczna,
• Działalność artystyczna (o charakterze impresariatu i ruchu amatorskiego),
• Organizowanie lokalnych imprez (festynów, festiwali, imprez rozrywkowych).

W swoim stanowisku Forum Kraków postuluje szereg zmian związanych z prowadzeniem statystyki publicznej odnoszącej się do obszaru kultury, instytucji kultury i samych centrów kultury. Zapraszamy do przeczytania dokumentu.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/04/27/opinia-forum-krakow-dla-mkidn-na-temat-kwestionariusza-k-07/feed/ 0
Instytucje kultury Województwa Małopolskiego. Finansowanie i dochody http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/04/03/instytucje-kultury-wojewodztwa-malopolskiego-finansowanie-i-dochody/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/04/03/instytucje-kultury-wojewodztwa-malopolskiego-finansowanie-i-dochody/#comments Tue, 03 Apr 2012 15:12:35 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=3701 czytaj więcej]]> Zapraszamy do zapoznania się z analizą danych dotyczących finansowania oraz dochodów regionalnych instytucji kultury w Małopolsce. Opracowanie powstało na podstawie dwóch dokumentów Departamentu Edukacji, Kultury i Dziedzictwa Narodowego UMWM: INSTYTUCJE KULTURY- INFORMACJA ZA LATA 2009-2011 oraz Informacja na temat finansowania Instytucji Kultury przez Województwo Małopolskie (2005-2010).

Przychody ogółem obejmują: dotacje od organizatorów (to w większości fundusze pochodzące od Samorządu Województwa Małopolskiego, ale również Miasta Krakowa i innych samorządów przekazujących dotacje na działalność regionalnych instytucji kultury), środki od Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego (w formie dotacji bądź grantów), środki z funduszy europejskich (np. MRPO), przychody związane z prowadzeniem własnej działalności przez instytucje kultury, pieniądze pochodzące z darowizn i mecenatu, i inne.

Warto pamiętać o ogromnej skali inwestycji infrastrukturalnych przeprowadzanych w regionalnych instytucjach kultury od 2007 roku.

Pogłębioną analizę finansowania regionalnych instytucji kultury w Małopolsce można znaleźć w raporcie Diagnoza stanu kultury w Województwie Małopolskim i analiza SWOT opracowanym na zlecenie Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/04/03/instytucje-kultury-wojewodztwa-malopolskiego-finansowanie-i-dochody/feed/ 0
Portal Moja Polis jest już dostępny w wersji testowej http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/05/14/portal-moja-polis-jest-juz-dostepny-w-wersji-testowej/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/05/14/portal-moja-polis-jest-juz-dostepny-w-wersji-testowej/#comments Fri, 14 May 2010 13:07:51 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=391 czytaj więcej]]>

Stowarzyszenie Klon/Jawor uruchomiło wersję testową portalu Moja Polis:

Celem projektu jest wzmocnienie partnerstwa lokalnego – rozwój skutecznych mechanizmów partycypacji, w szczególności współpracy pomiędzy organizacjami pozarządowymi a jednostkami samorządu terytorialnego. W ramach projektu planowane jest stworzenie ogólnodostępnego, przyjaznego serwisu internetowego dostarczającego różnego rodzaju dane (także statystyczne) o poszczególnych terytoriach i społecznościach lokalnych w Polsce. Stanowić on będzie ważne źródło informacji dla osób i instytucji zajmujących się tworzeniem dokumentów strategicznych, a także planowaniem, prowadzeniem i oceną projektów służących rozwojowi lokalnemu. (źródło: Stowarzyszenie Klon/Jawor)

Moja Polis to system, w ramach którego będzie funkcjonowało Obserwatorium Żywej Kultury wraz z własnym systemem wskaźników kultury oraz metodyką opracowywania danych.

W najbliższej przyszłości będą więc funkcjonowały trzy obserwatoria zajmujące się – między innymi – obszarem kultury posiadające dane i statystyki w ujęciu ogólnokrajowym:

  • Bank Danych Regionalnych koordynowany przez Główny Urząd Statystyczny (największy zakres tematyczny, najpełniejsze dane, najdłuższa perspektywa czasowa),
  • System Analiz Samorządowych (od 1996) koordynowany przez Związek Miast Polskich (statystyki i dane na temat wybranych sektorów usług świadczonych przez samorządy),
  • Moja Polis (od 2010) koordynowany przez Stowarzyszenie Klon/Jawor (statystyki dane obrazujące partycypację społeczną w zarządzaniu publicznym, współpracę samorządów z sektorem pozarządowym).

Ciekawe, jak pomiędzy nimi ułoży się współpraca. Przed obserwatoriami stoi wyzwanie stworzenia nowoczesnego systemu wskaźników oraz systemu pozyskiwania danych.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/05/14/portal-moja-polis-jest-juz-dostepny-w-wersji-testowej/feed/ 0