Badania w kulturze

badania w kulturze

Badania w kulturze

Blog Badania w kulturze opisuje i komentuje działania podejmowane przez różnorodnych aktorów kultury, których celem jest rozwój wiedzy o kulturze (praktyki kulturowe, uczestnictwo w kulturze, działania społeczne, przedsiębiorczość, itp.) oraz rozwój wiedzy o zarządzaniu politykami kultury w Polsce (partycypacja społeczna, finansowanie kultury, zarządzanie publiczne, itp.).

Inwestycje infrastrukturalne w instytucjach kultury Województwa Małopolskiego a rozwój ich programów

Instytucje kultury Województwa Małopolskiego intensywnie rozwijają stan swojego posiadania, remontują obiekty, unowocześniają wyposażenie, jak również budują nowe przestrzenie kultury. Dzieje się tak przede wszystkim za sprawą środków europejskich rozdysponowywanych w ramach Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego. Rok 2007 (start obecnie realizowanego 7-letniego budżetu UE) był początkiem tego boomu inwestycyjnego. Przegląd inwestycji uzmysławia rozmach zmian, które zachodzą w tych instytucjach kultury:

  • Teatr im. Juliusza Słowackiego w Krakowie realizuje projekt „Budowa Małopolskiego Ogrodu Sztuki w Krakowie (MRPO)”, który jest już na etapie końcowym. Będzie to zupełnie nowe miejsce z własnym programem kulturalnym rozwijającym działalność tej instytucji. Ponadto został zrealizowany projekt „Renowacja i modernizacja zabytkowego budynku Teatru im. J. Słowackiego (MRPO)”.
  • Opera Krakowska w Krakowie zrealizowała dwa duże projekty: „Przebudowa i modernizacja Opery Krakowskiej w Krakowie (MRPO)” oraz „Technologia teatru muzycznego w budynku Opery Krakowskiej (MRPO)”. Dzięki nim opera posiada zupełnie nowy, bardzo duży obiekt z nowoczesnym wyposażeniem.
  • Filharmonia im. Karola Szymanowskiego w Krakowie znajdzie swoje nowe miejsce w Centrum Muzyki (które powstanie we współpracy z Akademią Muzyczną w Krakowie). Obecnie Zarząd Województwa Małopolskiego podjął decyzję o realizacji tej inwestycji we współpracy z miastem Kraków, obecnie trwają poszukiwania odpowiedniego miejsca budowy tej instytucji w Krakowie.
  • Małopolskie Centrum Kultury „SOKÓŁ” w Nowym Sączu zrealizowało projekt „Budowa Małopolskiej Galerii Sztuki NA BURSZTYNOWYM SZLAKU w Nowym Sączu (MRPO)”. Galeria jest już obecnie otwarta. Niejako kontynuuje ona działania Biura Wystaw Artystycznych w Nowym Sączy, instytucji zlikwidowanej, której zespół merytoryczny dołączył do Centrum Kultury „Sokół”.
  • Centrum Sztuki Mościce (niedawno zmieniło nazwę) zrealizowało projekt „Modernizacja siedziby Mościckiego Centrum Kultury w Tarnowie Mościcach (MRPO)”, dzięki któremu centrum unowocześniło swoje wyposażenie oraz odrestaurowało bryłę budynku. W zrewitalizowanym budynku powstały sale ekspozycyjne, wielofunkcyjna sala widowiskowa oraz sale warsztatowe.
  • Muzeum Armii Krajowej im. Gen. Emila Fieldorfa „Nila” w Krakowie zrealizowało projekt „Rewaloryzacja i adaptacja budynku przy ul. Wita Stwosza 12 w Krakowie dla potrzeb Muzeum Armii Krajowej (MRPO)” Dzięki niemu muzeum odrestaurowało zabytkowy budynek związany zabudową forteczną Krakowa oraz znacznie powiększyło swoją siedzibę.
  • Muzeum Dom Rodzinny Ojca Świętego Jana Pawła II w Wadowicach w ramach projektu „Przebudowa Muzeum Dom Rodzinny Ojca Świętego Jana Pawła II w Wadowicach (MRPO)” buduje nowe muzeum w murach budynku – domu rodzinnego Karola Wojtyły. Ekspozycja powiększy się z dawnych 200 m kw. do 1000 m kw. na czterech kondygnacjach, m.in. dzięki powiększeniu i zaadaptowaniu piwnic oraz poddasza.
  • Muzeum – Orawski Park Etnograficzny w Zubrzycy Górnej jest w trakcie realizacji projektu „Rozwój Orawskiego Parku Etnograficznego w Zubrzycy Górnej (MRPO)” Dzięki niemu skansen powiększy się o szereg obiektów zrekonstruowanych bądź przeniesionych na teren skansenu. Więcej o tej inwestycji można dowiedzieć się ze specjalnej strony poświęconej temu projektowi.
  • Muzeum Tatrzańskie im. dra Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem zrealizowało projekt „Modernizacja Muzeum Tatrzańskiego oraz tworzenie Galerii Sztuki XX w. w Willi „Oksza” (MRPO)”. Dzięki niemu powstały dwa nowe obiekty ekspozycyjne z zabytkowych budynkach (w Willi Okrza oraz w Chałupie Gąsieniców-Sobczaków).
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie przeprowadziła projekt „Adaptacja poddasza budynku Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Krakowie (MRPO)”, dzięki któremu zyskała dodatkowe piętro na działalność (mieści się tam sala konferencyjna i nowe czytelnie).
  • Krakowski Teatr Scena STU zrealizował projekt „Modernizacja Krakowskiego Teatru Scena STU „W kierunku nowoczesności (MRPO)” Dzięki niemu zakupiono nowoczesne wyposażenie teatru oraz rozbudowano siedzibę (adaptacja poddasza na rekwizytorium).
  • Muzeum Okręgowe w Tarnowie wykonało przedsięwzięcie „Rewaloryzacja i modernizacja siedziby Muzeum Okręgowego w Tarnowie (MRPO)” dzięki któremu m.in. odremontowano ratusz miasta Tarnowa.
  • Teatr im. St. I. Witkiewicza w Zakopanem zrealizował projekt „Rewitalizacja w Zakopanem – przebudowa Teatru im. St. I. Witkiewicza (PO IŚ)” Dzięki niemu teatr zostanie całkowicie zmodernizowany (instalacje sceniczne, widownia, budynek, otoczenie budynku).

Praktycznie wszystkie instytucje przeprowadzają remonty, rewitalizują i modernizują swoje siedziby, jak również budują nowe przestrzenie kultury. Cel tych działań jest jasny i praktyczny. Ale warto zaznaczyć, że poprzez te inwestycje (a szczególnie poprzez te poszerzające „bazę” dla działań kulturalnych) powstaje coraz bardziej rozbudowany system instytucjonalny, który z jednej strony wymaga wyższych nakładów na utrzymanie tej infrastruktury (ogrzanie, sprzątanie, amortyzacja, itp.), a z drugiej strony wymusza poszerzanie programu merytorycznego (czyli znów będą to wyższe nakłady na działania kulturalne).

Warto wskazać na trzy procesy, które wiążą się z rozbudową infrastruktury:

  • po pierwsze zmienia się formuła finansowania instytucji kultury przez organizatora (instytucje te są w coraz mniejszym stopniu finansowane z dotacji podmiotowej). Więcej instytucji ma do podziału coraz mniej pieniędzy przy wyższych kosztach stałych (utrzymanie nowej infrastruktury kosztuje).
  • po drugie instytucje rozbudowujące infrastrukturę z programu MRPO jednocześnie korzystają z tego funduszu w zakresie realizacji projektów merytorycznych. Powstał więc system finansowania działań, który po 2013 może się załamać (w ramach nowego budżetu priorytety finansowania mogą ulec zmianie).
  • po trzecie instytucje kultury z rozbudowaną infrastrukturą poszukują intensywnie szans rozwoju programu merytorycznego (a więc: poszukują podatkowych źródeł finansowania przedsięwzięć, poszukują partnerów do współpracy – i co najistotniejsze – walczą o uwagę uczestników kultury w sytuacji coraz większego nasycenia rynku przez konkurencyjne propozycje).

Sytuacja jest coraz bardziej napięta (instytucje muszą znaleźć więcej środków na koszty stałe) ale i bardziej „innowacyjna” (pieniądze z grantów można otrzymać na działania nowatorskie i innowacyjne). Rozbudowa infrastruktury kultury może więc stać się kosztownym stygmatem lub szansą na rozwój sektora kultury. Moment przesilenia się zbliża, ponieważ po woli inwestycje będę się kończyły, a na wokandzie znajdzie się problem, jak nowa infrastruktura jest wykorzystywana i jak (mówiąc nowym żargonem animatora kultury) sprzyja rozwojowi kapitału społecznego i kulturowego społeczności Małopolski?

Wyslij ten post emailem
Piotr Knaś
Piotr Knaś
tel. +48 (012) 422 18 84 w. 21

Badania i analizy Ukończył etnologię oraz europeistykę na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz studia podyplomowe w zakresie ekonomii społecznej na Uniwersytecie Ekonomicznym. Od 2008 roku jest pracownikiem Małopolskiego Instytutu Kultury, w którym koordynuje program Małopolskie Obserwatorium Kultury. Jest przewodnikiem beskidzkim i członkiem Studenckiego Koła Przewodników Górskich w Krakowie.

Formularz kontaktowy