Badania w kulturze » zarządzanie strategiczne http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl Badania w kulturze Thu, 25 Jan 2018 13:07:09 +0000 pl-PL hourly 1 http://wordpress.org/?v=4.0.22 Biblioteka Kraków. Rozwój sieci miejskich bibliotek publicznych http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2017/03/10/biblioteka-krakow-rozwoj-sieci-miejskich-bibliotek-publicznych/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2017/03/10/biblioteka-krakow-rozwoj-sieci-miejskich-bibliotek-publicznych/#comments Fri, 10 Mar 2017 15:18:47 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=6187 czytaj więcej]]> Na zlecenie Urzędu Miasta Kraków Małopolski Instytut Kultury zrealizował projekt badawczo-konsultacyjny, którego celem było przygotowanie diagnozy funkcjonowania sieci bibliotek miejskich oraz opracowanie rekomendacji istotnych dla przygotowania planu rozwoju nowej instytucji – Biblioteki Kraków. Zapraszamy do przeczytania raportu końcowego pt. Biblioteka Kraków. Rozwój sieci miejskich bibliotek publicznych.

Badania i konsultacje zostały zrealizowane w okresie 15 sierpnia–28 listopada 2016 roku. Projekt obejmował m. in. intensywną, wstępną etnografię, polegającą na badaniach inwentaryzacyjnych przeprowadzonych we wszystkich 57 bibliotekach miejskich wraz z realizacją wywiadów z osobami w wybranych punktach w okolicy każdej biblioteki (użytkownicy i nie -użytkownicy bibliotek miejskich, w sumie zrealizowano prawie 600 wywiadów); zogniskowane badania etnograficzne (pogłębione studia przypadku) w wybranych 6 bibliotekach, w ramach których przeprowadzono prawie 200 dodatkowych wywiadów z użytkownikami bibliotek ; badania ewaluacyjne w trybie partycypacyjno -konsultacyjnym, polegające na realizacji warsztatów partycypacyjnych z bibliotekarzami (dwa spotkania) i użytkownikami bibliotek (sześć spotkań) oraz realizacji badania „digital focus group”, w czasie którego moderowano użytkowników bibliotek intensywnie wykorzystujących sieć i Internet w praktykach czytelniczych jak również zrealizowano otwarte konsultacje dla mieszkańców Krakowa pod patronatem Forum Przyszłości Dzielnic (jedno spotkanie).

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2017/03/10/biblioteka-krakow-rozwoj-sieci-miejskich-bibliotek-publicznych/feed/ 0
Dyskusja o krakowskiej kulturze pod ścianą http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2013/03/25/dyskusja-o-kulturze-krakowskiej-pod-sciana/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2013/03/25/dyskusja-o-kulturze-krakowskiej-pod-sciana/#comments Mon, 25 Mar 2013 17:26:19 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=4713 czytaj więcej]]> Kraków znów bardzo mocno dyskutuje o kulturze. Ostatni szczyt debaty poświęconej temu tematowi miał miejsce w kwietniu 2012 roku, podczas spotkania otwarcia Obywateli Kultury Kraków (działania tego gremium zamarły około października 2012). Otwarciem nowego sezonu 2013 było spotkanie z ministrem Bogdanem Zdrojewskim w Radiu Kraków pt. „Czy Kraków jest stolicą kultury?” 6 lutego 2013 roku. Obecnie dyskusja trwa w ramach Komisji Dialogu Obywatelskiego ds. kultury, przy stoliku Kultura na Forum Mieszkańców i Mieszkanek Krakowa (tu spotkanie właściwie się nie odbyło), już kilkanaście tekstów liczy zapis debaty w Dzienniku Polskim pt.„Krakowska kultura pod ścianą”, 20 marca 2013 obradował też Konwent ds. Strategii Rozwoju Kultury w Krakowie.

street_art2

Właściwie trudno jest podsumować wszystkie uruchomione wątki. Taka debata jest jednocześnie zapisem bieżących gorących sporów, działalnością lobbingową, dialogiem obywatelskim ale też obrazem wizji strategicznej decydentów czy zdolności do wytwarzania wspólnej przestrzeni komunikacyjnej. Dobrych pomysłów i rozwiązań nie brak, od radykalnych po ewolucyjne, liczne są też diagnozy „stanu kultury”, zazwyczaj wynikające z bezpośredniego, osobistego doświadczenia. Jedyne, czego brakuje tym rozmowom, to styczności głoszonych diagnoz z rozwiązaniami mogącymi być na nie odpowiedzią.

  • Jeśli wskazuje się na brak efektywnego i skutecznego zarządzania, to jednocześnie pokazuje się brak strategicznego i przemyślanego podejścia.
  • Jeśli wskazuje się na brak wzajemnego zaufania i umiejętności kooperacji, to równocześnie rozdawana jest ogromna liczba złośliwych komentarzy o innych aktorach i podmiotach kultury.
  • Jeśli wskazuje się na potrzebę nowatorstwa, eksperymentu, wolności twórczej, to zaraz potem mówi się o ochronie kanonu kulturowego i „śmierci” prawdziwej kultury.
  • Jeśli wskazuje się na wagę kultury oddolnej, inicjatyw niezależnych, działalności obywatelskiej i społecznej, to zaraz potem żąda się specjalnych funduszy publicznych na ten cel i procedur „bez zbędnych procedur”.
  • Jeśli mówi się, że statystyczny, polski uczestnik kultury jest niekompetentny kulturalnie, nie czyta książek, nie uczestniczy w obiegu kultury (nie wspiera kultury jako mecenas/odbiorca), to jednocześnie ofertę kultury zawęża się do własnych środowisk, a przekaz kultury jest coraz bardziej hermetyczny lub ludyczny (a po środku wielkie nic).
  • Jeśli wskazuje się, że kultura to pole inkluzji społecznej, tworzenia relacji sąsiedzkich, wzmacniania kapitału społecznego, to jednocześnie replikuje się idee przemysłów czasu wolnego i przemysłów kultury, a od instytucji wymaga się ekonomizacji świadczonych usług.

Zatem wiele osób na siebie popsioczy, kilka osób się na siebie obrazi, powstanie kilka dobrych pomysłów na zmianę stanu rzeczy, a potem każdy samodzielnie (z pasją i poświęceniem) będzie animatorem własnych przedsięwzięć kulturalnych. Których jest dużo, z których większość jest ciekawa i ważna dla odbiorców.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2013/03/25/dyskusja-o-kulturze-krakowskiej-pod-sciana/feed/ 2
Diagnoza stanu kultury w Województwie Małopolskim http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/01/25/diagnoza-stanu-kultury-w-wojewodztwie-malopolskim-2/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/01/25/diagnoza-stanu-kultury-w-wojewodztwie-malopolskim-2/#comments Wed, 25 Jan 2012 13:24:08 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=3257 czytaj więcej]]> Na zlecenie Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego powstało opracowanie pt. Diagnoza stanu kultury w Województwie Małopolskim i analiza SWOT. Publikacja została przygotowana przez Instytut Badań Strukturalnych na podstawie przeprowadzonych badań społecznych i analiz eksperckich. Celem raportu była diagnoza stanu kultury w regionie (ze szczególnym uwzględnieniem działalności instytucji kultury Województwa Małopolskiego), w pięciu obszarach:

  • efektywności finansowej i programowej instytucji kultury;
  • dostępu do oferty kulturalnej w regionie i uczestnictwa w kulturze;
  • innowacji i nowoczesnych technologii w kulturze;
  • potencjału kooperacyjnego w regionie w obszarze kultura – innowacje – biznes;
  • potencjału kultury dla budowania kapitału społecznego.

Publikacja ta jest interesująca z kilku względów. Przede wszystkim proponuje schemat ewaluacji efektywności i skuteczności instytucji kultury biorący pod uwagę ich różnorodne misje i programy merytoryczne. Ważne są również przedstawione w raporcie analizy działalności instytucji kultury w kontekście nowych mechanizmów finansowania, nowych form animacji kultury, współpracy z sektorem prywatnym i pozarządowym, budowania kapitału społecznego, wpierania uczestnictwa w kulturze grup wykluczonych. Raport rekomenduje też rozwiązania w zakresie stworzenia regionalnej platformy współpracy w sektorze kultury, której celem byłoby efektywne wykorzystywanie posiadanych zasobów oraz wdrażanie strategii rozwoju. Więcej analiz z tego reportu przedstawimy w kolejnych artykułach.

Publikacja jest dostępna w formacie PDF.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/01/25/diagnoza-stanu-kultury-w-wojewodztwie-malopolskim-2/feed/ 0
Regionalne Obserwatorium Kultury. Zakres tematyczny badań i analiz kultury w kontekście regionalnych polityk rozwoju http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/01/12/regionalne-obserwatorium-kultury-zakres-tematyczny-badan-i-analiz-kultury-w-kontekscie-regionalnych-polityk-rozwoju/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/01/12/regionalne-obserwatorium-kultury-zakres-tematyczny-badan-i-analiz-kultury-w-kontekscie-regionalnych-polityk-rozwoju/#comments Thu, 12 Jan 2012 15:02:15 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=3070 czytaj więcej]]> W Polsce funkcjonuje coraz więcej obserwatoriów kultury, zarówno regionalnych (śląskie i wielkopolskie), jak i miejskich (np. Bydgoszcz). W ramach programu Obserwatorium Kultury Narodowego Centrum Kultury planowane jest uruchomienie sieci obserwatoriów kultury, powstał też dokument z założeniami ich funkcjonowania. W Małopolskim Instytucie Kultury w 2010 roku odbyło się jedno z pierwszych spotkań na temat obserwatoriów. Pisaliśmy wtedy:

Idea obserwatorium kultury wpisuje się w szereg działań realizowanych obecnie w Polsce, dążących do stworzenia nowoczesnego systemu monitoringu i diagnozy poszczególnych obszarów (sektorów) życia społecznego, związanych z prowadzeniem polityki rozwoju (takich jak: kultura, gospodarka, rynek pracy, edukacja, nauka i technologie, sytuacja społeczna i demograficzna). Działania te wynikają z założenia, że bardzo trudno jest realizować politykę rozwoju lub opracowywać strategie planistyczne bez dokładnego obrazu sytuacji oraz diagnozy wyzwań i barier rozwojowych.

Zarządzanie rozwojem regionalnym
Obecnie w Małopolsce rozpoczyna się proces programowania i wdrażania działań na podstawie nowej Strategii Rozwoju Województwa Małopolskiego. Dla monitoringu tych działań w regionie powstało Małopolskie Obserwatorium Rozwoju Regionalnego (a planowane rozwiązania ogólnopolskie będą bazować na doświadczeniach województwa małopolskiego w tym zakresie):

Projektodawcy wskazują na obecny brak systemowych rozwiązań związanych z monitorowaniem efektów prowadzonej polityki rozwoju. […] W efekcie na poziomie regionalnym gromadzone są oraz przetwarzane dane i informacje w różnych, niezależnych od siebie układach, co powoduje brak możliwości dokonywania porównań w układzie regionalnym. Utrudnia to wykonywanie zadań nałożonych na ministra właściwego ds. rozwoju regionalnego. Stworzenie systemu monitorowania polityki rozwoju wraz z jednolitym systemem gromadzenia danych statystycznych i raportów strategicznych pozwoli na stworzenie jednolitego systemu raportowania strategicznego zarówno na poziomie centralnym, jak i regionalnym. [podkr. red.] System monitorowania ma określać rodzaje danych i informacji niezbędnych dla badania zmian w przestrzeni wynikających z realizowanych interwencji publicznych (wskazanych w strategiach i programach), określać obowiązki poszczególnych podmiotów (ministrów właściwych; jednostek samorządu terytorialnego) – dostarczanie informacji/sprawozdań wg standardów określonych przez ministra właściwego ds. rozwoju regionalnego. System monitorowania na poziomie krajowym dostarczał będzie danych/informacji niezbędnych dla przygotowywania raportów o rozwoju społeczno-gospodarczym i przestrzennym kraju (co 3 lata). Zgodnie z KSRR, Krajowe Obserwatorium Terytorialne, wespół z tworzonymi przez samorządy województw Regionalnymi Obserwatoriami Terytorialnymi stanowi podstawę zintegrowanego systemu monitorowania i ewaluacji polityk rozwojowych mających wpływ terytorialny. [podkr. red.] (źródło: www.samorzad.lex.pl)

Małopolska może zatem pochwalić się stworzeniem funkcjonującego systemu monitoringu rozwoju. Schemat działania MORR-u można znaleźć w prezentacji Jacka Woźniaka, pełnomocnika Zarządu Województwa Małopolskiego ds. Planowania Strategicznego pt. Małopolskie Obserwatoria Rozwoju Regionalnego - nowy instrument zarządzania regionem. Schemat zarządzania regionalną strategią rozwoju Małopolski opisany jest w tym dokumencie.

Zarządzanie rozwojem regionalnym a badania kultury
Zarządzanie rozwojem jest zatem ważnym punktem odniesienia dla regionalnych obserwatoriów kultury. To też duże wyzwanie: jak połączyć ideę obserwacji zjawisk w kulturze z monitoringiem rozwoju w obszarze/sektorze kultury. W Małopolsce np. nowa strategia rozwoju obowiązująca w latach 2012-2020 skupia się (w kontekście kultury) na rozwoju przemysłów czasu wolnego i komercjalizacji dziedzictwa kulturowego, choć nie tylko. A monitoring strategii powinien podążać za strukturą strategii:


Aby rzecz jeszcze skomplikować, do zakresu działań obserwatoriów kultury warto dodać monitoring krajowej Strategii Rozwoju Kapitału Społecznego:

Można oczywiście wskazać główne obszary badań sektora kultury. Schemat mógłby wyglądać następująco:

  • Impakt kultury na rozwój regionu i rozwój lokalny (w jaki sposób kultura „dokłada się” do rozwoju gospodarczo-społecznego);
  • Gospodarka w sektorze kultury: przemysły kreatywne oraz przemysły czasu wolnego;
  • Tematyczne dyscypliny (branże) artystyczne i kulturalne (film, teatr, muzyka, sztuki wizualne itp.);
  • Przestrzenne aspekty rozwoju sektora kultury (subregiony funkcjonalne);
  • Organizacje pozarządowe i działania społeczno-obywatelskie w obszarze kultury;
  • Uczestnictwo w kulturze oraz praktyki kulturowe (w tym: analizy zmian technologicznych i społecznych)
  • Zarządzanie sektorem kultury (ewaluacja zarządzania publicznego w sektorze kultury);
  • Funkcjonowanie publicznych instytucji kultury;
  • Badania międzysektorowe: edukacja (oświata) a kultura, usługi społeczne a kultura, innowacje i technologie a kultura;
  • Mechanizmy finansowanie kultury (mecenat publiczny i prywatny);
  • Rozwój kapitału społecznego i kulturowego;
  • Edukacja artystyczna i kulturalna;
  • Promocja i marka regionu (w tym: promocja przez kulturę);
  • Kształtowanie polityk kultury; usługi publiczne w obszarze kultury (w tym: partycypacja społeczna);
  • Dziedzictwo kulturowe, badania kultury regionalnej;
  • Media i komunikacja społeczna.

Wykazane obszary nie są wyłączne, w rzeczywistości mocno łączą się w różne grupy wzajemnych powiązań i relacji. Realizacja badań będzie również polegała na łączeniu tych obszarów według różnych konfiguracji. Żadne obserwatorium nie będzie miało również możliwości, aby zająć się wskazanym powyżej „wszystkim”, z pewnością nie jest to też konieczne (albowiem aktorzy badań kultury w regionie są liczni). Dla regionalnych obserwatoriów kultury ważne jest połączenie dwóch istotnych funkcji:

  • monitoringu rozwoju kultury w regionie (cel: wsparcie dla decydentów politycznych odpowiedzialnych za zarządzanie politykami rozwoju);
  • prowadzenia badań i analiz kultury (cel: animacja debaty obywatelskiej, rozwój kompetencji aktorów i podmiotów kultury w regionie).

Współpraca obserwatoriów kultury i rozwoju
Dwie wskazane powyżej funkcje odpowiadają projektowanemu umiejscowieniu obserwatoriów kultury na styku dwóch systemów: zarządzania kulturą (ogólnopolska sieć ROK-ów) i zarządzania rozwojem regionalnym (sieć regionalnych obserwatoriów rozwoju). Sieć regionalnych obserwatoriów kultury jeszcze długo nie powstanie, choćby z tej przyczyny, że trzy funkcjonujące dzisiaj ROK-i są dopiero we wstępnej fazie budowy (prowadzą projekty badań społecznych w obszarze kultury, ale nie są zunifikowane z systemem zarządzania rozwojem). Istnieje za to ich system wsparcia na poziomie krajowym: program Obserwatorium Kultury NCK, program dotacyjny Obserwatorium Kultury MKiDN-u, system Obserwatorium Żywej Kultury. Ten system rozwija się „w działaniu”, wykorzystując pojawiające się możliwości. Drugi system – sieć regionalnych obserwatoriów rozwoju – będzie rozwijany w ramach wdrażanego obecnie nowego, „zintegrowanego modelu zarządzania rozwojem kraju” (więcej w tym dokumencie na s. 24). System ten jest nieporównywalnie bardziej rozbudowany oraz ma charakter strategiczny, jest też zapisany w prawie. Tu z kolei istotnym problemem jest wdrożenie systemu analizy ogromnej liczby danych i informacji, tak aby wykorzystywać je w zarządzaniu (tzw. evidence-based management).

Małopolskie Obserwatorium Kultury (w fazie budowy):

Celem na kolejne lata jest bliższa współpraca z Małopolskim Obserwatorium Rozwoju Regionalnego przy realizacji programu monitoringu strategii rozwoju Małopolski.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/01/12/regionalne-obserwatorium-kultury-zakres-tematyczny-badan-i-analiz-kultury-w-kontekscie-regionalnych-polityk-rozwoju/feed/ 0
Diagnoza stanu kultury w województwie małopolskim http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/08/29/diagnoza-stanu-kultury-w-wojewodztwie-malopolskim/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/08/29/diagnoza-stanu-kultury-w-wojewodztwie-malopolskim/#comments Mon, 29 Aug 2011 10:45:13 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=1673 czytaj więcej]]> Instytut Badań Strukturalnych od 30 czerwca 2011 roku realizuje badania pt. Diagnoza stanu kultury w województwie małopolskim na zlecenie Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego.

Głównym celem badania jest opracowanie wytycznych dla kierunków rozwoju kultury w regionie (regionalnej polityki kulturalnej) w perspektywie do 2020 roku: zdefiniowanie zasobów, propozycja priorytetów, głównych kierunków i celów oraz narzędzi ich realizacji i monitoringu. Badanie obejmie działalność 23 regionalnych instytucji kultury, których organizatorem jest Samorząd Województwa Małopolskiego. Zostaną nim objęte także pozostałe instytucje kultury działające na terenie województwa.
(źródło: www.ibs.org.pl)

Badanie obejmuje następujące obszary:

  • efektywność finansowa i programowa instytucji kultury, w tym szczególnie instytucji kultury województwa małopolskiego;
  • dostęp do oferty kulturalnej w regionie i uczestnictwo w kulturze;
  • innowacje i nowoczesne technologie w kulturze;
  • potencjał kooperacyjny w regionie w obszarze kultura – innowacje – biznes;
  • potencjał kultury dla budowania kapitału społecznego

Województwo rozpoczęło więc działania zapowiadane uprzednio w związku z wdrożeniem nowych metod zarządzania regionalnymi instytucjami kultury oraz wypracowaniem zasad realizacji regionalnej polityki kultury.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/08/29/diagnoza-stanu-kultury-w-wojewodztwie-malopolskim/feed/ 1
Strategie dla kultury. Kultura dla rozwoju. Zarządzanie strategiczne instytucją kultury http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/06/27/strategie-dla-kultury-kultura-dla-rozwoju-zarzadzanie-strategiczne-instytucja-kultury/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/06/27/strategie-dla-kultury-kultura-dla-rozwoju-zarzadzanie-strategiczne-instytucja-kultury/#comments Mon, 27 Jun 2011 15:49:25 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=1559 czytaj więcej]]> Jest już dostępna publikacja Strategie dla kultury. Kultura dla rozwoju. Zarządzanie strategiczne instytucją kultury. Książka została opracowana przez Małopolski Instytut Kultury w ramach projektu Biblioteki w społeczeństwie wiedzy – strategie dla przyszłości (koordynatorem projektu była Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego). Redaktorem merytorycznym publikacji jest Martyna Śliwa, autorami są między innymi prof. Marek Krajewski, prof. Jan Hartman oraz dyrektorzy uznanych i cenionych instytucji kultury: Antoni Bartosz, Ewa Gołębiowska, Marek Sztark, Mariusz Wróbel, Andrzej Tyws.

Zebrane w niniejszej publikacji artykuły są poświęcone praktyce zarządzania strategicznego w instytucjach kultury w Polsce. Większość zamieszczonych w podręczniku tekstów została napisana przez praktyków zarządzania – osoby oficjalnie zajmujące stanowiska strategów organizacyjnych. Jakie sukcesy odnoszą i na jakie problemy napotykają w swoim codziennym „strategizowaniu”? W jaki sposób udaje im się efektywnie kierować organizacjami działającymi w trudnym do racjonalnego analizowania i stale zmieniającym się środowisku sektora kultury w Polsce? Jak radzą sobie z rozwijaniem potencjału – przede wszystkim w odniesieniu do swoich pracowników – wewnątrz kierowanych przez siebie instytucji kultury? Mamy nadzieję, że ich refleksje przyczynią się nie tylko do pogłębienia wiedzy o zarządzaniu strategicznym w organizacjach kultury, lecz także do polepszenia praktyk i procesów strategicznych w instytucjach kultury w Polsce.

Książka do pobrania w formacie PDF.
Wersja MOBI oraz wersja EPUB

Fotoreportaże prezentujące instytucje kultury przygotował Michał Łuczak.

Flickr is currently unavailable.

Zapraszamy do lektury i komentowania książki. W formie papierowej można ją otrzymać w MIK-u oraz FRSI.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/06/27/strategie-dla-kultury-kultura-dla-rozwoju-zarzadzanie-strategiczne-instytucja-kultury/feed/ 5
Jak stworzyć strategię instytucji kultury i przetrwać http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/05/25/jak-stworzyc-strategie-instytucji-kultury-i-przezyc/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/05/25/jak-stworzyc-strategie-instytucji-kultury-i-przezyc/#comments Wed, 25 May 2011 13:40:55 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=1448 czytaj więcej]]> Tekst powstał w oparciu o publikację „Strategie dla kultury. Kultura dla rozwoju. Zarządzanie strategiczne instytucją kultury” opracowaną przez MIK w ramach projektu „Biblioteki w społeczeństwie wiedzy – strategie dla przyszłości” koordynowanego przez Fundację Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego.

1. Strategia nie jest wyłącznie planem, jest procesem zarządzania strategicznego w oparciu o drogowskaz w postaci planu strategicznego.

2. Plan strategiczny powinien być opracowany w oparciu o debatę publiczną i konsultacje społeczne przeprowadzone w środowisku działania instytucji kultury oraz z dobrze dookreślonymi grupami interesariuszy instytucji. Działania te powinny być moderowane, zapleczem dla debaty i konsultacji powinny być wyniki badań społecznych na temat kultury, uczestnictwa w kulturze, lokalnych podmiotów i aktorów kultury. Instytucja nie powinna „przyjmować do wiadomości” wskazanych kierunków działań, ale uzgadniać je z tożsamością instytucji oraz wyzwaniami rozwoju gospodarczo-społecznego.

3. Powstawanie planu strategicznego powinno być oparte nie tylko na lokalnych wizjach potrzeb czy wyzwań – równie ważna jest wiedza ekspertów (i doświadczonych praktyków) na temat kultury. Są to inspiracje, które pełnią niezwykle ważną rolę w „odklejaniu się” od utartych ścieżek (dotychczasowego) postępowania.

4. Przyjęcie planu strategicznego powinno być równoważne z ustanowieniem kontraktu, w którym po jednej stronie są organizator i lider instytucji, a po drugiej społeczność lokalna, aktorzy i podmioty kultury. Co ważne, lider i organizator są razem, nie naprzeciwko siebie. Kontrakt powinien obejmować uzgodnienia. Ustalone rozbieżności strategiczne powinny trafić do innego dokumentu i być procedowane innym trybem.

5. Kwestie operacyjne rozwiązują pomiędzy sobą lider instytucji (odpowiada za wdrożenie planu strategicznego) oraz jej organizator (odpowiada za zapewnienie zasobów dla wdrożenia strategii oraz monitoring procesu wdrażania – audyt). Dla wdrożenia strategii w życie ważne jest również partnerstwo instytucji z innymi aktorami i podmiotami kultury. Mogą oni być stroną ustaleń operacyjnych i wsparciem dla strategii.

6. Organizator instytucji musi zadbać o spójność strategii instytucji z innymi działaniami strategicznymi podejmowanymi przez gminę/samorząd. Z tego powodu koordynatorzy innych lokalnych strategii powinni być zaangażowani w jej powstanie.

7. Dobrym rozwiązaniem jest powołanie rady programowej strategii, która odpowiada za spójność działań z planem strategicznym, wprowadzanie zmian do planu, ewaluację efektów podjętych działań. W radzi powinni zasiadać: przedstawiciele instytucji, przedstawiciele władz samorządowych, przedstawiciele podmiotów kultury, przedstawiciele społeczności lokalnej.

8. Przyjmując plan strategiczny należy pamiętać o zabezpieczeniu środków na ewaluację strategii. Bez planu ewaluacji i zabezpieczenia zasobów na jej realizację nie warto przyjmować planów strategicznych.

9. Projekty i działania realizowane przez instytucję powinny posiadać dokumentację (opracowaną dzięki ewaluacji) umożliwiającą wskazanie ich związku z realizacją strategii.

10. Lider instytucji kultury odpowiada za realizację kontraktu ale w oparciu o współpracę z samorządem – organizatorem. Jeśli, któraś ze stron nie wywiązuję się z kontraktu, plan strategiczny upadnie.

11. Ponieważ rzeczywistość się zmienia, zmiany w planie będą konieczne, powinny one być na bieżąco wprowadzane i analizowane pod kątem zgodności z ogólną wizją rozwoju.

12. Zakres szczegółowości strategii powinien zależeć od lokalnych kompetencji związanych z zarządzaniem strategicznym oraz konkretnych potrzeb osób zarządzających wdrożeniem strategii. Zakres szczegółowości należy dokładnie rozważyć. Lider organizacji nie powinien być „administratorem” strategii ale elastycznym menadżerem poszukującym szans jej wdrażania.

13. Strategia nie jest planem który „sam się zrealizuje”. Przyjęcie strategii jest „wyrażeniem woli” jej zrealizowania, musi ona posiadać zasoby do jej realizacji. Najważniejszym zasobem są chęci i kompetencje, aby wzajemnie w gronie interesariuszy strategii porozumieć się i przestrzegać ustaleń w obrębie grupy odpowiedzialnej za jej wdrożenie. Utopią jest myślenie, że strategia jest wyrazem ogólnego konsensusu oraz że interesariusze strategii nie będą podejmować działań „wrogich” (ale z ich punktu widzenia słusznych). Strategia jako praktyka jest „ucieraniem się” wizji różnych aktorów i grą interesów. Interes instytucji jest jednym z wielu.

Autorzy publikacji o zarządzaniu strategicznym:

Jak pokazują przykłady opisywane przez Autorów naszego podręcznika, doświadczenia praktyków potwierdzają, iż podejście do strategii w oparciu o proces jest zgodne z rzeczywistością instytucji kultury w Polsce. Oczywiście, przyjęcie założenia, iż strategia to wyłaniający się, zmienny proces nie oznacza, iż niepotrzebne staje się posiadanie strategii przez organizację. Taki punkt widzenia wpływa natomiast na postrzeganie roli i znaczenia strategii dla organizacji. Dokumenty, w których wyrażona jest strategia organizacji – takie jak plan strategiczny czy określenie misji i wizji na przyszłość przestają być traktowane jak przepisy, których zalecenia muszą koniecznie zostać zrealizowane. Są one za to pomocne dzięki temu, iż dodają osobom zarządzającym organizacją i ich zespołom pewności w działaniach organizacyjnych i stanowią dla nich punkt odniesienia. Ponadto skłaniają one członków organizacji do wspólnego zastanowienia się nad tym, jaka jest aktualna sytuacja ich organizacji i w jakim kierunku chcieliby ją oni rozwijać, jakie możliwości i zagrożenia stawia przed nimi przyszłość, czy też co pragnęliby jako organizacja osiągnąć. Innymi słowy, posiadanie strategii motywuje ludzi do myślenia i działania, co samo w sobie jest niezwykle ważną funkcją zarządzania strategicznego, nawet, jeżeli w praktyce odpowiedzi na pytanie o to, jaką strategią organizacja się kieruje można jedynie udzielić retrospektywnie – poprzez refleksję nad tym, jak proces strategiczny wyłaniał się w danym okresie w przeszłości organizacji. (Martyna Śliwa, redaktor publikacji)

Punktem wyjścia dla dialogu pomiędzy instytucją kultury a odbiorcami jest po pierwsze zaproponowanie widzowi nie tyle możliwości wysłuchania czyjegoś monologu, ale potraktowanie go poważnie, jako osoby, która jest twórcza, która może wnieść coś do sposobu działania instytucji, a więc w istocie ustanowienie pomiędzy instytucją a publicznością symetrycznej relacji, w której obie strony coś od siebie dają, żadna nie dominuje, a obie się wzbogacają. Składanie takiej oferty, tkanie sieci relacji jest możliwe jednak tylko wtedy, gdy wiemy kim jest widz, jak działa, czego potrzebuje. (prof. Marek Krajewski)

Parcie na niezależność w kwestii wolności podejmowania decyzji, kreowania nowego programu instytucji nie pod dyktando lokalnego samorządu, ale zgodnie ze wspomnianą analizą potrzeb, reformą w zakresie zarządzania i finansowania instytucji bez możliwości ingerencji w ten proces przez wysokich urzędników i członków zarządu nie sprzyja jednak nawiązaniu stosunków partnerskich na linii dyrektor instytucji – władza samorządowa. Rodzi to nawet konflikty, kiedy stosunki te zdominowane są poprzez paternalistyczno-klientelistyczny styl sprawowania władzy samorządowej. Z perspektywy samorządu jednakże ta sprawa wygląda nieco inaczej. Zorientowanie na wzajemne porozumienie i poznanie się może jednak ułatwić nawiązanie porozumienia. Kluczem będzie tu ta sama ciekawość i poczucie misji wobec beneficjentów działań instytucji. Otwarcie na problemy samorządu, poznanie argumentów z drugiej strony, a nie kolokwialne stawanie okoniem może zdziałać cuda. Osobiście sam się przekonałem, że niektóre niekorzystne decyzje samorządu dla mojej instytucji uwarunkowane są innymi ważnymi problemami będącymi poza świadomością publiczną. To pozwoliło mi na interweniowanie tylko w tych kwestiach, które uważałem za dobrze rozpoznane i które z mojej perspektywy wymagały zdecydowanej reakcji. Ta zmiana została dostrzeżona przez drugą stronę. Nie oznacza to radykalnego poprawienia wzajemnych stosunków, jednakże miało to wpływ na partnerskie podejście zarządu miasta do procesu zarządzania instytucją. (Mariusz Wróbel, dyrektor Bytomskiego Centrum Kultury)

Nie chcemy w mieście mówić (i właściwie robimy wszystko, żeby tak nie postępować, bo nie tędy droga), że my byśmy to lepiej zrobili, że wiemy, jak można by to zrobić lepiej. My mamy kompetencje, aby proponować nowe innowacyjne rozwiązania, ale po drugiej stronie powinna być chęć współpracy. Być może też eksperymentowania, bo nie ma szybkich dróg do zbawienia, wciąż na nowo trzeba próbować rozwiązywać kolejne problemy. Generalnie, wszyscy bardzo lubią status quo, oczywiście dopóki się to wszystko kręci, do momentu generalnego krachu większość ludzi nie ma ochoty na zmiany. Jeżeli się mówi, że to można zrobić inaczej, to zaraz jest opór: „Dlaczego inaczej, jak to jest dobre i mi się podoba”. A może my czasami bierzemy za ambitne wzory, za duży rozmach, wobec czego w małym w końcu i tradycyjnym mieście rośnie obawa przed zmianą. I kolejny problem – w jaki sposób zmieniać, nie krytykując, w jaki sposób doradzać zmianę, nie stając się, nawet na poziomie podświadomości, tak naprawdę wrogiem, „bo lepsze wrogiem dobrego”? To mogą być silne mentalne szablony, zwłaszcza w takich miastach, które są okopane w swojej tradycyjności. To również kwestie związane z tradycyjnym rozumieniem obszarów odpowiedzialności: Zamek ma robić wystawy, teatr przedstawienia a urząd ma rządzić. Nie ma wciąż chęci, aby wspólnie uczyć się od siebie i korzystać wzajemnie z kompetencji innych. (Ewa Gołębiowska, dyrektor Zamku Cieszyn)

Instytucje kultury z reguły posiadają statuty, które określają cele ich działalności, a nawet wyrażają ich szczególną misję. Prawie zawsze misja taka jest z ducha swego demokratyczna i republikańska. Oznacza to, że instytucje kultury zwykle mają za zadanie działać na rzecz całej wspólnoty, czyli całego społeczeństwa, a nie tylko jakiejś jego wyróżnionej albo uprzywilejowanej części, a co więcej – działać dla dobra nie tylko osobnych jednostek, lecz dla dobra wspólnoty jako tych jednostek organizacji, czyli dla dobra „społeczeństwa”, a nawet „państwa”. Koncepcja kultury jako działalności „propaństwowej” jest moralnie podejrzana, niemniej jednak wciąż stanowczo dominująca, szczególnie w instytucjach publicznych, parających się wspieraniem i upowszechnianiem kultury. Trudno bowiem oczekiwać, by państwo angażowało się w coś, co nie jest „propaństwowe”. Co więcej, wobec panujących stosunków demokratycznych, zakładających równość obywateli, działalność kulturalna w jakikolwiek sposób antagonizująca części społeczeństwa, na przykład wyrażająca krytyczny stosunek do pewnych jego odłamów, wydaje się, przynajmniej na pierwszy rzut oka, niewłaściwa i niezasługująca na poparcie, nawet jeśli jest znakomita pod względem artystycznym. Tym samym, łatwo przychodzi nam faworyzować cele polityczne, takie jak umacnianie patriotyzmu albo moralne zbudowanie i zjednoczenie społeczeństwa, a deprecjonować działalność, która z wartościami republikańskimi jest trochę na bakier, jak pluralizm, krytycyzm, nonkonformizm, nie mówiąc już o postawach prześmiewczych bądź oskarżycielskich, znajdujących jakże często wybitną ekspresję artystyczną. (prof. Jan Hartman)

Wszystkie cytaty pochodzą z publikacji „Strategie dla kultury. Kultura dla rozwoju. Zarządzanie strategiczne instytucją kultury”.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/05/25/jak-stworzyc-strategie-instytucji-kultury-i-przezyc/feed/ 1
W maju ukaże się drukiem publikacja Strategie dla kultury. Kultura dla rozwoju http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/05/12/w-maju-ukaze-sie-drukiem-publikacja-strategie-dla-kultury-kultura-dla-rozwoju/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/05/12/w-maju-ukaze-sie-drukiem-publikacja-strategie-dla-kultury-kultura-dla-rozwoju/#comments Thu, 12 May 2011 11:16:21 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=1365 czytaj więcej]]> Publikacja Strategie dla kultury. Kultura dla rozwoju. Zarządzanie strategiczne instytucją kultury została przygotowana przez Małopolski Instytut Kultury w ramach projektu Biblioteki w społeczeństwie wiedzy – strategie dla przyszłości koordynowanego przez Fundację Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego. Redaktorem publikacji jest dr Martyna Śliwa z Newcastle University.

Książka będzie dostępna również w formacie PDF na stronie Małopolskiego Obserwatorium Kultury oraz na portalu Programu Rozwoju Bibliotek w zakładce Biblioteki w społeczeństwie wiedzy – strategie dla przyszłości.

Martyna Śliwa we wstępie napisała:


Zebrany w niniejszej publikacji zbiór tekstów jest poświęcony praktyce zarządzania strategicznego w instytucjach kultury w Polsce. Większość zamieszczonych w podręczniku rozdziałów została napisana przez praktyków zarządzania, a konkretnie przez osoby zajmujące oficjalnie stanowiska strategów organizacyjnych. Opisane przez naszych Autorów kwestie o znaczeniu strategicznym dla ich instytucji i dla całego sektora kultury w Polsce są zatem omawiane z perspektywy ich doświadczenia. Ich refleksje pokazują, jakimi sprawami zajmują się oni w swojej pracy, jakie wyzwania stoją przed nimi i ich organizacjami, z jakimi problemami muszą się zmagać i jakim dylematom stawiają czoła po to, aby ich instytucje przetrwały i rozwijały się w niełatwych warunkach środowiska instytucji kultury w Polsce.

W publikacji między innymi:

Marek Krajewski, Instytucje kultury a uczestnicy kultury. Nowe relacje

Marek Krajewski – socjolog, profesor UAM w Poznaniu (Instytut Socjologii). Autor licznych artykułów – dotyczących kultury popularnej, konsumpcji i sztuki – oraz książek: Kultury kultury popularnej (Poznań 2003, wyd. II 2005), POPamiętane (Gdańsk 2006), Za fotografię! W stronę radykalnego programu socjologii wizualnej (Warszawa 2010, wspólnie z Rafałem Drozdowskim). Redaktor i współredaktor naukowy książek W stronę socjologii przedmiotów (Poznań 2005), Prywatnie o publicznym. Publicznie o prywatnym (Poznań 2007), Wyobraźnia społeczna. Horyzonty – źródła – dynamika.(Poznań 2008). Kurator Zewnętrznej Galerii AMS (1998–2004) oraz pomysłodawca projektu „Niewidzialne miasto”.

Punktem wyjścia dla dialogu pomiędzy instytucją kultury a odbiorcami jest, po pierwsze, nie tyle zaproponowanie widzowi możliwości wysłuchania czyjegoś monologu, ile potraktowanie go poważnie, jako osoby, która jest twórcza, która może coś wnieść do sposobu działania instytucji. Oznacza to konieczność ustanowienia pomiędzy instytucją a publicznością symetrycznej relacji, w której obie strony coś od siebie dają, żadna nie dominuje, a obie się wzbogacają. Składanie takiej oferty, tkanie sieci relacji jest jednak możliwe tylko wtedy, gdy wiemy, kim jest widz, jak działa, czego potrzebuje.

Karol Wittels, W stronę kreatywnego regionu – nowa rola regionalnych instytucji kultury

Karol Wittels – jeden z założycieli i członek zarządu Fundacji Obserwatorium, wiceprezes Stowarzyszenia Nasz Norblin, doktorant na Wydziale Nauk Humanistycznych i Społecznych Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej w Warszawie, fundraiser działający w środowisku organizacji pozarządowych.

Niezwykle ważne jest, by instytucja kultury o charakterze regionalnym miała należną jej rangę i prestiż, a także prawne narzędzia wpływania na decydentów w gminach, czyli silną pozycję w relacjach władzy z innymi instytucjami. To pozwoli jej skuteczniej pomagać instytucjom kultury w ewentualnych konfliktach z władzami samorządowymi. Taka funkcja
jest niezbędna. Dyrektorzy instytucji samorządowych są zależni od wójtów, burmistrzów, prezydentów miast i gdy chcą zrobić coś, co nie wpisuje się w politykę kulturalną gminy, mają niewielkie szanse na powodzenie. W niewiele lepszej sytuacji są organizacje pozarządowe i twórcy „niezależni”. Choć z pozoru działają samodzielnie, często są uzależnieni od dotacji samorządowych. Niestety, wielu urzędników nie rozumie lub nie chce zrozumieć, a tym bardziej wsłuchać się w głosy mieszkańców. Oddajmy na chwilę głos praktykom kultury: „Urzędnicy nie rozumieją, jakie społeczne znaczenie może mieć sztuka publiczna. Traktują kuratorów i artystów jak dziwacznych petentów, którzy zmuszają ich do samodzielnego myślenia, a to dla urzędnika jest najgorsze”. Przedarcie się przez barierę biurokracji bywa dla animatorów kultury prawdziwym utrapieniem: „Bo w kulturze mnóstwo czasu idzie na biurokrację, na załatwianie, na tłumaczenie – że stolik jak ma 3 lub 4 nogi, to lepiej niż jak ma 2 nogi, a oni nie rozumieją, więc trzeba przyjść i im pokazać, że jak ma 2 nogi, to się przewróci… takie proste sprawy” […] Dlatego też instytucje kultury na poziomie regionalnym powinny też w tym obszarze służyć pomocą lokalnym instytucjom, organizacjom i animatorom kultury. Działania te powinny wypływać nie tylko z inicjatywy oddolnej. Stały monitoring kultury w regionie powinien dawać pracownikom instytucji regionalnej impuls do interweniowania także z własnej inicjatywy.

Antoni Bartosz, Subiektywny alfabet dyrektora

Antoni Bartosz – mediewista, doktor nauk humanistycznych Uniwersytetu Paris IV na Sorbonie, literaturoznawca, tłumacz. 1989–2003 pracownik naukowy (filologia romańska UJ). 1999–2001 koordynator programowy w Stowarzyszeniu Willa Decjusza w Krakowie (nagroda Fundacji POLCUL 2001). 2001–2007 dyrektor Małopolskiego Instytutu Kultury w Krakowie (MIK), który stworzył po przeprowadzeniu radykalnej reformy Małopolskiego Ośrodka Kultury. Od stycznia 2008 roku dyrektor Muzeum Etnograficznego im. Seweryna Udzieli w Krakowie. Konkurs wygrał, przedstawiając program „Moje muzeum – muzeum o mnie”. Etnografię rozumie jako uważne spojrzenie na codzienność oraz myślenie o człowieku wolne od schematów. MEK skupia się zatem na nowych interpretacjach źródeł, na opisie dzisiejszych zjawisk (badania terenowe w aspekcie zjawisk współczesności) oraz na pracy z publicznością pojmowanej jako refleksja nad sposobami bycia w świecie.

Wszystkie te doświadczenia cechuje procesowość, etapowość, zmienność, przy jednoczesnym ukierunkowaniu prac. Wydawałoby się więc, że podobny zasób doświadczeń, rozciągających się na okres dziesięciu lat, uprawnia do uogólnień czy twierdzeń. Jest odwrotnie. Doświadczenia te żadnej pewności nie rodzą. Coraz mniej pojmuję (a raczej przestałem pojmować), dlaczego ogromny, nieraz heroiczny wysiłek zespołów złożonych z kompetentnych osób, w szybkim czasie udowadniających sens zmian, nie skutkuje wsparciem decydentów gruntującym rozwój. Co sprawia, że system jest aż tak bezwładny? Przecież po obydwu stronach, i po stronie pracujących w kulturze, i po stronie decydentów, działają ludzie zaangażowani i myślący! Co więc prowadzi do tego, że fundujemy sobie absurdy nie do obejścia? Winna jest temu zła komunikacja? Nieumiejętność perspektywicznego patrzenia? Brak empatii? Nie mam na to odpowiedzi. Podobnie znajome mi osoby sprawujące kierownicze funkcje „w kulturze” – także i one doświadczają sytuacji, z którymi nie radzi sobie racjonalny rozum. Gdybyż te sytuacje tylko się zdarzały! Niestety, irracjonalność warunków, w jakich przychodzi prowadzić dziś instytucję kultury, staje się cechą niemal systemową.

Mariusz Wróbel, Pokerzysta i strateg – dyrektor jako lider instytucji kultury

Mariusz Wróbel – trener, coach, wykładowca akademicki, menedżer kultury oraz doradca w zakresie PR i komunikacji marketingowej. Członek Akademii Ekspertów PR. Realizuje projekty związane z marketingiem miejsc i aktywizacją społeczności lokalnych z wykorzystaniem kultury (przemysłów kreatywnych) jako podstawowej determinanty rozwoju gospodarczego miast i regionów. Autor ogólnopolskiego programu szkoleniowo- rozwojowego PRokultura i Kulturalny Lobbing. Pracował między innymi w Narodowym Centrum Kultury i współpracował z Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego, samorządami wszystkich szczebli, licznymi instytucjami kultury, organizacjami pozarządowymi, agencjami PR. Obecnie dyrektor „Beceku” Bytomskiego Centrum Kultury.

Podstawą działań instytucji, której siłą sprawczą i programową jest projekt autorski lidera, jest koncepcja jej funkcjonowania zarówno w zakresie działalności merytorycznej, jak i finansowej oraz organizacyjnej. Sporządzenie jej w formie dokumentu, który dodatkowo określa precyzyjnie misję instytucji, jej wizję oraz cele i sposoby ich osiągania, wskaźniki efektywności etc., można uznać za plan strategiczny. Czy plan ten powinien być drobiazgowo skonstruowanym planem działań, czy raczej „drogowskazem” wskazującym kierunki rozwoju? Niewątpliwie jest on niezbędny. Lider instytucji powinien jednak założyć jego modyfikację, a nawet liczne korekty w trakcie realizacji. Bez względu na to, czy obejmuje on instytucję w ramach organizowanego konkursu czy też bywa powołany w drodze porozumienia z organizatorem, dopiero po dokonaniu tzw. rozpoznania instytucjonalnego może określić prawdopodobieństwo realizacji założonej strategii bądź ustalić przybliżone ramy czasowe jej urzeczywistnienia. Wewnętrzne uwarunkowania funkcjonowania instytucji – pomimo zakładanej przejrzystości funkcjonowania instytucji publicznej – zazwyczaj nie są w pełni widoczne publicznie. Dotyczy to zarówno kwestii finansowania instytucji, zarządzania powierzonym jej mieniem (zwłaszcza nieruchomościami), jak również stosunków panujących w zespole pracowników i współpracowników.

Jan Hartman, Etyka pracy w instytucji kultury

Jan Hartman – profesor filozofii, wydawca i publicysta, profesor UJ i kierownik Zakładu Filozofii i Bioetyki w Collegium Medicum na Uniwersytecie Jagiellońskim, redaktor naczelny czasopisma „Principia”. Zajmuje się metafilozofią (heurystyka filozoficzna, autorski projekt teorii neutrum), filozofią polityki, etyką i bioetyką. W 1990 ukończył studia filozoficzne na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Doktoryzował się na Uniwersytecie Jagiellońskim w roku 1995 (promotor: prof. Władysław Stróżewski), habilitował tamże w 2001 roku. Tytuł profesora uzyskał w 2008 roku, po czym został mianowany na stanowisko profesora UJ. Autor dwunastu książek oraz około dwustu artykułów filozoficznych i publicystycznych (m.in. w „Gazecie Wyborczej”, „Tygodniku Powszechnym”, „Dzienniku – Gazecie Prawnej”, „Rzeczpospolitej”, „Polityce”, a zwłaszcza w „Przeglądzie Politycznym”).

Instytucje kultury z reguły mają statuty, które określają cele ich działalności, a nawet wyrażają ich szczególną misję. Prawie zawsze misja taka jest demokratyczna i republikańska. Oznacza to, że instytucje kultury zwykle mają za zadanie działać na rzecz całej wspólnoty, czyli całego społeczeństwa, a nie tylko jakiejś jego wyróżnionej albo uprzywilejowanej części, a co więcej – działać dla dobra nie tylko osobnych jednostek, lecz także dla dobra wspólnoty jako tych jednostek organizacji, czyli dla dobra „społeczeństwa”, a nawet „państwa”. Koncepcja kultury jako działalności „propaństwowej” jest moralnie podejrzana, niemniej wciąż stanowczo dominująca, szczególnie w instytucjach publicznych parających się wspieraniem i upowszechnianiem kultury. Trudno bowiem oczekiwać, by państwo angażowało się w coś, co nie jest „propaństwowe”. Co więcej, wobec panujących stosunków demokratycznych, zakładających równość obywateli, działalność kulturalna w jakikolwiek sposób antagonizująca części społeczeństwa, na przykład wyrażająca krytyczny stosunek do pewnych jego odłamów, wydaje się, przynajmniej na pierwszy rzut oka, niewłaściwa i niezasługująca na poparcie, nawet jeśli jest znakomita pod względem artystycznym. Tym samym łatwo przychodzi nam faworyzować cele polityczne, takie jak umacnianie patriotyzmu albo moralne zbudowanie i zjednoczenie społeczeństwa, a deprecjonować działalność, która z wartościami republikańskimi jest trochę na bakier, jak pluralizm, krytycyzm, nonkonformizm, nie mówiąc już o postawach prześmiewczych bądź oskarżycielskich, znajdujących jakże często wybitną ekspresję artystyczną.

Ponadto w publikacji:

  • Analiza regionalnych instytucji kultury w oparciu o własne badania Tomasza Kasprzaka,
  • Tekst Marka Sztarka, dyrektora Instytucji Kultury Szczecin 2016 o tym jak instytucje kultury mogą wspomagać rozwój prywatnych i pozarządowych podmiotów kultury,
  • Artykuł Andrzeja Tywsa, dyrektora Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej we Wrocławiu o partnerstwach i sieciach współpracy wspomagających rozwój instytucji kultury,
  • Opowieść Ewy Gołębiowskiej, dyrektorki Zamku Cieszyn o tym jak instytucja może funkcjonować pomiędzy kulturą a przedsiębiorczością, tradycją i innowacyjnością,
  • Opracowanie Ryszarda Stockiego o zasadach prowadzenia dialogu strategicznego w instytucji kultury z zespołem pracowników i interesariuszami,
  • Analiza norweskich doświadczeń związanych z wdrażaniem strategii dla kultury opracowana przez Tone Moseid, ekspertkę ds. rozwoju sektora kultury Norweskiej Biblioteki Narodowej.

Serdecznie zapraszamy do lektury – już w maju!

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/05/12/w-maju-ukaze-sie-drukiem-publikacja-strategie-dla-kultury-kultura-dla-rozwoju/feed/ 0
Konferencja Strategie dla kultury – kultura dla rozwoju. 14-15 kwietnia, Kraków http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/03/24/konferencja-strategie-dla-kultury-kultura-dla-rozwoju/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/03/24/konferencja-strategie-dla-kultury-kultura-dla-rozwoju/#comments Thu, 24 Mar 2011 17:39:21 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=1248 czytaj więcej]]> Spotkanie będzie okazją do wymiany wiedzy na temat planowania i wdrażania polityk kultury oraz zarządzania strategicznego instytucjami kultury. Zagadnienia poruszane podczas konferencji wiążą się z dwoma głównymi tematami:

  • znaczeniem kultury w rozwoju (co można zyskać w wymiarze rozwoju społeczno-gospodarczego, upowszechniając aktywne uczestnictwo w kulturze),
  • budowaniem strategii dla kultury (jak należy tworzyć plany rozwoju kultury i instytucji kultury).

W dwudniowej konferencji będą uczestniczyć przedstawiciele regionalnych instytucji kultury – wojewódzkich bibliotek publicznych i centrów kultury, eksperci zajmujący się rolą kultury w rozwoju regionów oraz władze centralne i samorządowe zarządzające kulturą. Zapraszając zarówno samorządowych organizatorów instytucji kultury, jak i dyrektorów publicznych instytucji kultury, chcielibyśmy wzmocnić ich komunikację oraz partnerstwo w tworzeniu polityk kultury.

Konferencja będzie transmitowana przez internet.

Wydarzenie to jest równocześnie podsumowaniem projektu „Biblioteki w społeczeństwie wiedzy – strategie dla przyszłości”, w którym uczestniczyło 18 wojewódzkich bibliotek publicznych z całej Polski. Realizowała go Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego we współpracy z partnerami z Polski i z Norwegii. Efektem projektu są między innymi plany strategiczne przygotowane wspólnie przez biblioteki wojewódzkie w ramach warsztatów i spotkań z ekspertami.

Na konferencji zostanie zaprezentowana publikacja opracowana przez Małopolski instytut Kultury „Strategie dla kultury. Kultura dla rozwoju. Zarządzanie strategiczne instytucją kultury”.

Czytając kolejne rozdziały naszego podręcznika, nie sposób oprzeć się wrażeniu, że polskimi instytucjami kultury nie kieruje się łatwo. Sektor kultury znajduje się w stanie ciągłej transformacji, a zmieniająca się sytuacja wzbudza obawy co do pogorszenia warunków funkcjonowania dla wchodzących w jego skład organizacji. Praktycy zarządzania strategicznego stale zmagają się z nieprzewidywalną dynamiką środowiska zewnętrznego i wieloma czynnikami równocześnie wpływającymi na ich instytucje, lecz pozostającymi poza ich kontrolą. Zarządzanie strategiczne zawsze zawiera w sobie wymiar polityczny, gdyż interesy aktorów bywają ze sobą sprzeczne, a każdy aktor dąży do umocnienia swojej pozycji w sieci istniejących relacji władzy, z czym wiąże się wysokie prawdopodobieństwo konfliktu. […] Mimo tego, iż osoby kierujące instytucjami kultury często muszą stawiać czoła sytuacjom chaotycznym czy kryzysowym, ich własne intencje reformatorskie charakteryzuje nastawienie bardzo pozytywne. Jest to dostrzegalne w ich skupianiu się na kształtowaniu strategii instytucji w taki sposób, aby przyczyniały się one do wzmacniania wspólnotowości, były w stanie łączyć tradycję z nowoczesnością i budować dialog z odbiorcą, na którego gusty można co prawda wpływać, lecz należy się do nich także dostosować. (Martyna Śliwa, Strategie dla kultury – kultura dla rozwoju. Zarządzanie strategiczne instytucją kultury)

Organizatorami konferencją są Małopolski Instytut Kultury oraz Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/03/24/konferencja-strategie-dla-kultury-kultura-dla-rozwoju/feed/ 1