Badania w kulturze » Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl Badania w kulturze Thu, 25 Jan 2018 13:07:09 +0000 pl-PL hourly 1 http://wordpress.org/?v=4.0.22 Rząd przyjął Strategię Rozwoju Kapitału Społecznego 2020 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2013/03/27/rzad-przyjal-strategie-rozwoju-kapitalu-spolecznego-2020/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2013/03/27/rzad-przyjal-strategie-rozwoju-kapitalu-spolecznego-2020/#comments Wed, 27 Mar 2013 11:37:15 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=4737 czytaj więcej]]>

Pierwszy dokument rządowy, który w sposób systematyczny podejmuje problematykę budowy wzajemnego zaufania między obywatelami oraz między obywatelami a państwem i jego instytucjami – to Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego 2020. Uchwałę o jej przyjęciu Rada Ministrów podjęła 26 marca 2013 roku. „Przyjęliśmy Strategię Rozwoju Kapitału Społecznego 2020, której autorem był minister kultury. Odsyłam państwa do tego dokumentu, bo jest rzeczywiście bardzo interesujący i bogaty w treść” – powiedział po posiedzeniu rządu premier Donald Tusk. Prace nad opracowaniem dokumentu trwały pod kierunkiem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego od 2009 r. (źródło: MKiDN)

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2013/03/27/rzad-przyjal-strategie-rozwoju-kapitalu-spolecznego-2020/feed/ 2
Unijne środki na kulturę w nowej perspektywie budżetowej 2014-2020 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/12/28/unijne-srodki-na-kulture-w-nowej-perspektywie-budzetowej-2014-2020/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/12/28/unijne-srodki-na-kulture-w-nowej-perspektywie-budzetowej-2014-2020/#comments Fri, 28 Dec 2012 17:45:20 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=4323 czytaj więcej]]> W Ministerstwie Rozwoju Regionalnego oraz w regionalnych urzędach marszałkowskich trwają, coraz bardziej zaawansowane prace, których celem jest opracowanie nowych mechanizmów finansowania projektów rozwojowych ze środków pochodzących z budżetu UE na lata 2014-2020. Cały ten proces jest niezwykle skomplikowany, ale podstawowym efektem będzie opracowanie dwóch najważniejszych dokumentów: „Założeń Umowy Partnerstwa” oraz „Systemu programowania i wdrażania dokumentów programowych związanych perspektywą finansową 2014-2020″

„Założenia Umowy Partnerstwa” będą dotyczyły między innymi liczby i zakresu programów operacyjnych, ram instytucjonalnych systemu wdrażania, kluczowych kierunków interwencji, koncentracji tematycznej, warunkowości ex-ante, podziału interwencji pomiędzy kraj i region oraz stopnia uzupełniania się interwencji finansowanych z Polityki Spójności, Wspólnej Polityki Rolnej oraz Rybackiej. Z kolei „System programowania i wdrażania dokumentów programowych związanych z perspektywą finansową 2014-2020″ zawiera m.in.: wskazówki i rekomendacje dotyczące przygotowania programów operacyjnych, sposobu wyboru celów i kierunków rozwoju wspieranych w ramach 3 polityk unijnych (PS, WPR i WPRyb), zasady podziału środków oraz mechanizmy zapewnienia koordynacji i komplementarności interwencji z różnych programów, podstawowe zasady wdrażania w ramach perspektywy finansowej UE 2014-2020, założenia systemu monitorowania i kontroli, rozwiązania w zakresie układu instytucjonalnego. (źródło: MRR)

Obecnie toczą się negocjacje ministerstwa z regionami (to one obok agend rządowych rozdysponują największą część środków unijnych) dotyczące rozdziału zadań i pieniędzy, mechanizmów finansowania, strategicznych celów interwencji. Elementem tych negocjacji była m. in. konferencja w Krakowie na której rozmawiano o Założeniach Umowy Partnerstwa. Postulaty regionów i rządu, wypracowane stanowiska są konsultowane z Komisją Europejską. Każdy z krajów korzystający z tych środków ma dużą swobodę w opracowaniu mechanizmów wykorzystania środków unijnych, jednak muszą one gwarantować określone standardy dotyczące np. zarządzania i ewaluacji oraz bezpośrednio dotyczyć strategicznych celów ważnych dla rozwoju całej Unii Europejskiej.

Już wcześniej informowaliśmy, że kultura nie będzie finansowana w ramach klucza sektorowego, jak ma to miejsce obecnie, w ramach obowiązującego budżetu 2007-2013. W nowym „zintegrowanym podejściu” ważna będzie koncentracja na kluczowych obszarach tematycznych związanych z rozwojem gospodarki oraz interwencje ukierunkowane na globalne wyzwania rozwojowe. Z tego powodu sektor kultury będzie mógł liczyć na środki o tyle, o ile udowodni i opracuje przedsięwzięcia odnoszące się np. do:

  • zwiększania aktywności zawodowej oraz zwiększenia adaptacyjności zasobów pracy;
  • rozwoju gospodarki opartej na wiedzy i rozwoju kapitału intelektualnego;
  • poprawy spójności społecznej i włączenia społecznego;
  • wzrostu kapitału społecznego.

W obecnym układzie w ramach regionalnych programów operacyjnych wspierano dostęp do usług kulturalnych (poprzez rozwój infrastruktury kultury i tworzenie nowych przedsięwzięć kulturalnych) oraz wykorzystanie dziedzictwa kulturowego w turystyce i biznesie (remonty zabytków z przeznaczeniem na rozwój ruchu turystycznego, tworzenie lokalnych produktów turystycznych). Środki unijne umożliwiały likwidację zapóźnień cywilizacyjnych w zakresie stanu materialnego dziedzictwa kulturowego oraz stanu infrastruktury kultury.

W nowej perspektywie, w oparciu o dokument Założenia Umowy Partnerstwa można wskazać, jakie cele będą istotne w przedsięwzięciach podejmowanych w ramach sektora kultury w latach 2014-2020 (należy zauważyć, że jest to dopiero projekt dokumentu):

  • upowszechnianie wiedzy o nauce i postaw innowacyjnych w społeczeństwie, np. przez inwestowanie w centra kreatywności oraz tzw. „Małe Koperniki” – promocja nauki i innowacji oraz stymulowanie innowacyjności, zwłaszcza dzieci i młodzieży, a także zwiększenie zainteresowania nauką i karierą naukową;
  • zwiększanie kompetencji cyfrowych szczególnie poprzez edukację dzieci i młodzieży;
  • wsparcie tworzenia otwartych zasobów publicznych, w tym: dostępu do informacji publicznej (open goverment), wsparciu digitalizacji wspólnego dziedzictwa kulturowego, naukowego i edukacyjnego z uwzględnieniem aspektu jego archiwizację, a także zapewnieniu powszechnego, otwartego dostępu do zasobów dziedzictwa kulturowego w postaci cyfrowej;
  • rozwój działalności inwestycyjnej przedsiębiorstw, w tym w obszarze turystyki;
  • ochrona różnorodności biologicznej, […] zachowanie wysokiej wartości przyrodniczej i stanu europejskich krajobrazów;
  • podnoszenie jakości i dostępności podstawowych usług publicznych (zdrowie, edukacja, kultura, pomoc społeczna, etc.), zgodnie ze zróżnicowaniami terytorialnymi (na obszarach wiejskich, obszarach marginalizacji w metropoliach, etc.), z uwzględnieniem strategii rozwoju województw;
  • wsparcie kompleksowych projektów (łączących wymiar społeczny, ekonomiczny, ochrony środowiska i fizycznej odbudowy) rewitalizacji miast i innych obszarów zdegradowanych;
  • ograniczanie zasięgu ubóstwa na obszarach wiejskich i miejskich szczególnie zagrożonych marginalizacją;
  • promowanie rozwoju lokalnego sprzyjającego wzmacnianiu integracji społecznej;
  • wsparcie wynikających ze strategii inicjatyw lokalnych odnoszących się do rozwoju potencjałów endogenicznych obszarów ze specyficznymi potrzebami (w tym działania na rzecz zwiększenia dostępności i rozwoju zasobów naturalnych i kulturowych, rozwoju turystyki, działania na rzecz obszarów poprzemysłowych, etc.);
  • upowszechnienie uczestnictwa osób w uczeniu się przez całe życie: rozwijanie modelu uczenia się dorosłych, którego podstawą jest uczenie praktyczne; rozwijanie oferty, promocji i zachęt do uczestnictwa w edukacji osób nieaktywnych zawodowo, wspieranie szkoleń zawodowych;
  • działania wspierające rozwój i wzmacniające rolę społeczeństwa obywatelskiego w tworzeniu i zarządzaniu politykami publicznymi, promowanie wykorzystania skutecznych i efektywnych narzędzi dialogu społecznego na wszystkich etapach tworzenia i zarządzania politykami publicznymi;

Jak wynika z przedstawionej powyżej listy celów wskazywanych przez dokument Założenia Umowy Partnerstwa, pewne działania będą kontynuowane (rozwój turystyki w oparciu o unikalne zasoby lokalne, digitalizacja dziedzictwa kulturowego, projekty rewitalizacyjne) z uwzględnieniem nowych wytycznych. Należy podkreślić wagę włączenia społecznego, tworzenia kapitału społecznego, edukacji w zakresie kluczowych kompetencji, jako istotnych celów wspierania uczestnictwa w kulturze.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/12/28/unijne-srodki-na-kulture-w-nowej-perspektywie-budzetowej-2014-2020/feed/ 1
Uczestnictwo w kulturze jako proces uspołeczniania http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/10/08/uczestnictwo-w-kulturze-jako-proces-uspoleczniania/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/10/08/uczestnictwo-w-kulturze-jako-proces-uspoleczniania/#comments Mon, 08 Oct 2012 15:16:45 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=4182 czytaj więcej]]> Serdecznie zapraszamy do przeczytania tekstu Piotra Knasia pt. „Uczestnictwo w kulturze jako proces uspołeczniania” zamieszczonego w czasopiśmie ES.o.ES wydawanym przez Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej.

Czy małopolskie instytucje kultury tworzą szanse aktywnego uczestnictwa w kulturze? Dla większości badanych przypadków odpowiedź brzmi: niestety nie. Instytucje kultury poprzez swoje działania i program zagospodarowują czas wolny, zdecydowanie rzadziej integrują i pobudzają do aktywności społecznej.

ES.o.ES 2/2012 z artykułem „Uczestnictwo w kulturze jako proces uspołeczniania” do pobrania w formacie PDF>>

Artykuł został opracowany na podstawie raportów przygotowanych w ramach projektów badawczych Małopolskiego Instytutu Kultury.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/10/08/uczestnictwo-w-kulturze-jako-proces-uspoleczniania/feed/ 1
Regionalne Obserwatorium Kultury. Zakres tematyczny badań i analiz kultury w kontekście regionalnych polityk rozwoju http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/01/12/regionalne-obserwatorium-kultury-zakres-tematyczny-badan-i-analiz-kultury-w-kontekscie-regionalnych-polityk-rozwoju/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/01/12/regionalne-obserwatorium-kultury-zakres-tematyczny-badan-i-analiz-kultury-w-kontekscie-regionalnych-polityk-rozwoju/#comments Thu, 12 Jan 2012 15:02:15 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=3070 czytaj więcej]]> W Polsce funkcjonuje coraz więcej obserwatoriów kultury, zarówno regionalnych (śląskie i wielkopolskie), jak i miejskich (np. Bydgoszcz). W ramach programu Obserwatorium Kultury Narodowego Centrum Kultury planowane jest uruchomienie sieci obserwatoriów kultury, powstał też dokument z założeniami ich funkcjonowania. W Małopolskim Instytucie Kultury w 2010 roku odbyło się jedno z pierwszych spotkań na temat obserwatoriów. Pisaliśmy wtedy:

Idea obserwatorium kultury wpisuje się w szereg działań realizowanych obecnie w Polsce, dążących do stworzenia nowoczesnego systemu monitoringu i diagnozy poszczególnych obszarów (sektorów) życia społecznego, związanych z prowadzeniem polityki rozwoju (takich jak: kultura, gospodarka, rynek pracy, edukacja, nauka i technologie, sytuacja społeczna i demograficzna). Działania te wynikają z założenia, że bardzo trudno jest realizować politykę rozwoju lub opracowywać strategie planistyczne bez dokładnego obrazu sytuacji oraz diagnozy wyzwań i barier rozwojowych.

Zarządzanie rozwojem regionalnym
Obecnie w Małopolsce rozpoczyna się proces programowania i wdrażania działań na podstawie nowej Strategii Rozwoju Województwa Małopolskiego. Dla monitoringu tych działań w regionie powstało Małopolskie Obserwatorium Rozwoju Regionalnego (a planowane rozwiązania ogólnopolskie będą bazować na doświadczeniach województwa małopolskiego w tym zakresie):

Projektodawcy wskazują na obecny brak systemowych rozwiązań związanych z monitorowaniem efektów prowadzonej polityki rozwoju. […] W efekcie na poziomie regionalnym gromadzone są oraz przetwarzane dane i informacje w różnych, niezależnych od siebie układach, co powoduje brak możliwości dokonywania porównań w układzie regionalnym. Utrudnia to wykonywanie zadań nałożonych na ministra właściwego ds. rozwoju regionalnego. Stworzenie systemu monitorowania polityki rozwoju wraz z jednolitym systemem gromadzenia danych statystycznych i raportów strategicznych pozwoli na stworzenie jednolitego systemu raportowania strategicznego zarówno na poziomie centralnym, jak i regionalnym. [podkr. red.] System monitorowania ma określać rodzaje danych i informacji niezbędnych dla badania zmian w przestrzeni wynikających z realizowanych interwencji publicznych (wskazanych w strategiach i programach), określać obowiązki poszczególnych podmiotów (ministrów właściwych; jednostek samorządu terytorialnego) – dostarczanie informacji/sprawozdań wg standardów określonych przez ministra właściwego ds. rozwoju regionalnego. System monitorowania na poziomie krajowym dostarczał będzie danych/informacji niezbędnych dla przygotowywania raportów o rozwoju społeczno-gospodarczym i przestrzennym kraju (co 3 lata). Zgodnie z KSRR, Krajowe Obserwatorium Terytorialne, wespół z tworzonymi przez samorządy województw Regionalnymi Obserwatoriami Terytorialnymi stanowi podstawę zintegrowanego systemu monitorowania i ewaluacji polityk rozwojowych mających wpływ terytorialny. [podkr. red.] (źródło: www.samorzad.lex.pl)

Małopolska może zatem pochwalić się stworzeniem funkcjonującego systemu monitoringu rozwoju. Schemat działania MORR-u można znaleźć w prezentacji Jacka Woźniaka, pełnomocnika Zarządu Województwa Małopolskiego ds. Planowania Strategicznego pt. Małopolskie Obserwatoria Rozwoju Regionalnego - nowy instrument zarządzania regionem. Schemat zarządzania regionalną strategią rozwoju Małopolski opisany jest w tym dokumencie.

Zarządzanie rozwojem regionalnym a badania kultury
Zarządzanie rozwojem jest zatem ważnym punktem odniesienia dla regionalnych obserwatoriów kultury. To też duże wyzwanie: jak połączyć ideę obserwacji zjawisk w kulturze z monitoringiem rozwoju w obszarze/sektorze kultury. W Małopolsce np. nowa strategia rozwoju obowiązująca w latach 2012-2020 skupia się (w kontekście kultury) na rozwoju przemysłów czasu wolnego i komercjalizacji dziedzictwa kulturowego, choć nie tylko. A monitoring strategii powinien podążać za strukturą strategii:


Aby rzecz jeszcze skomplikować, do zakresu działań obserwatoriów kultury warto dodać monitoring krajowej Strategii Rozwoju Kapitału Społecznego:

Można oczywiście wskazać główne obszary badań sektora kultury. Schemat mógłby wyglądać następująco:

  • Impakt kultury na rozwój regionu i rozwój lokalny (w jaki sposób kultura „dokłada się” do rozwoju gospodarczo-społecznego);
  • Gospodarka w sektorze kultury: przemysły kreatywne oraz przemysły czasu wolnego;
  • Tematyczne dyscypliny (branże) artystyczne i kulturalne (film, teatr, muzyka, sztuki wizualne itp.);
  • Przestrzenne aspekty rozwoju sektora kultury (subregiony funkcjonalne);
  • Organizacje pozarządowe i działania społeczno-obywatelskie w obszarze kultury;
  • Uczestnictwo w kulturze oraz praktyki kulturowe (w tym: analizy zmian technologicznych i społecznych)
  • Zarządzanie sektorem kultury (ewaluacja zarządzania publicznego w sektorze kultury);
  • Funkcjonowanie publicznych instytucji kultury;
  • Badania międzysektorowe: edukacja (oświata) a kultura, usługi społeczne a kultura, innowacje i technologie a kultura;
  • Mechanizmy finansowanie kultury (mecenat publiczny i prywatny);
  • Rozwój kapitału społecznego i kulturowego;
  • Edukacja artystyczna i kulturalna;
  • Promocja i marka regionu (w tym: promocja przez kulturę);
  • Kształtowanie polityk kultury; usługi publiczne w obszarze kultury (w tym: partycypacja społeczna);
  • Dziedzictwo kulturowe, badania kultury regionalnej;
  • Media i komunikacja społeczna.

Wykazane obszary nie są wyłączne, w rzeczywistości mocno łączą się w różne grupy wzajemnych powiązań i relacji. Realizacja badań będzie również polegała na łączeniu tych obszarów według różnych konfiguracji. Żadne obserwatorium nie będzie miało również możliwości, aby zająć się wskazanym powyżej „wszystkim”, z pewnością nie jest to też konieczne (albowiem aktorzy badań kultury w regionie są liczni). Dla regionalnych obserwatoriów kultury ważne jest połączenie dwóch istotnych funkcji:

  • monitoringu rozwoju kultury w regionie (cel: wsparcie dla decydentów politycznych odpowiedzialnych za zarządzanie politykami rozwoju);
  • prowadzenia badań i analiz kultury (cel: animacja debaty obywatelskiej, rozwój kompetencji aktorów i podmiotów kultury w regionie).

Współpraca obserwatoriów kultury i rozwoju
Dwie wskazane powyżej funkcje odpowiadają projektowanemu umiejscowieniu obserwatoriów kultury na styku dwóch systemów: zarządzania kulturą (ogólnopolska sieć ROK-ów) i zarządzania rozwojem regionalnym (sieć regionalnych obserwatoriów rozwoju). Sieć regionalnych obserwatoriów kultury jeszcze długo nie powstanie, choćby z tej przyczyny, że trzy funkcjonujące dzisiaj ROK-i są dopiero we wstępnej fazie budowy (prowadzą projekty badań społecznych w obszarze kultury, ale nie są zunifikowane z systemem zarządzania rozwojem). Istnieje za to ich system wsparcia na poziomie krajowym: program Obserwatorium Kultury NCK, program dotacyjny Obserwatorium Kultury MKiDN-u, system Obserwatorium Żywej Kultury. Ten system rozwija się „w działaniu”, wykorzystując pojawiające się możliwości. Drugi system – sieć regionalnych obserwatoriów rozwoju – będzie rozwijany w ramach wdrażanego obecnie nowego, „zintegrowanego modelu zarządzania rozwojem kraju” (więcej w tym dokumencie na s. 24). System ten jest nieporównywalnie bardziej rozbudowany oraz ma charakter strategiczny, jest też zapisany w prawie. Tu z kolei istotnym problemem jest wdrożenie systemu analizy ogromnej liczby danych i informacji, tak aby wykorzystywać je w zarządzaniu (tzw. evidence-based management).

Małopolskie Obserwatorium Kultury (w fazie budowy):

Celem na kolejne lata jest bliższa współpraca z Małopolskim Obserwatorium Rozwoju Regionalnego przy realizacji programu monitoringu strategii rozwoju Małopolski.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/01/12/regionalne-obserwatorium-kultury-zakres-tematyczny-badan-i-analiz-kultury-w-kontekscie-regionalnych-polityk-rozwoju/feed/ 0
VI Kongres Obywatelski o kompetencjach, edukacji pozaszkolnej i nieformalnej http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/12/19/vi-kongres-obywatelski-o-kompetencjach-edukacji-pozaszkolnej-i-nieformalnej/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/12/19/vi-kongres-obywatelski-o-kompetencjach-edukacji-pozaszkolnej-i-nieformalnej/#comments Mon, 19 Dec 2011 16:49:44 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=2907 czytaj więcej]]> Serdecznie zapraszamy do zapoznania się z materiałami z VI Kongresu Obywatelskiego, który odbył się w Warszawie 5 listopada pod hasłem JAKI ROZWÓJ, JAKA EDUKACJA W XXI WIEKU? – WIELKIE PRZEWARTOŚCIOWANIE. Jednym z wiodących tematów tego spotkania był problem uczenia kompetencji oraz znaczenia edukacji nieformalnej dla rozwoju Polski. Instytucje kultury, w tym domy kultury oraz biblioteki, to jedne z najważniejszych publicznych instytucji, których rolą jest edukacja nieformalna (zresztą nie tylko w zakresie edukacji kulturalnej i artystycznej).

Wystąpienie Roberta Firmhofera, Dyrektora Centrum Nauki Kopernik o roli edukacji pozaszkolnej

Publikacje:
Kompetencje dla rozwoju.Głos polskich think tanków
Jak wykorzystać potencjał edukacji pozaszkolnej w Polsce?


(źródło: Robert Frimhofer, W szkole czy poza szkołą: jak uczymy się w epoce postindustrialnej, str.54)

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/12/19/vi-kongres-obywatelski-o-kompetencjach-edukacji-pozaszkolnej-i-nieformalnej/feed/ 0
Kultura innowacji, kapitał społeczny, obywatele dla zmiany, kreatywna przedsiębiorczość http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/11/07/kultura-innowacji-kapital-spoleczny-obywatele-dla-zmiany-kreatywna-przedsiebiorczosc/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/11/07/kultura-innowacji-kapital-spoleczny-obywatele-dla-zmiany-kreatywna-przedsiebiorczosc/#comments Mon, 07 Nov 2011 16:31:43 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=2491 czytaj więcej]]> Cztery formuły – jak w tytule – mogą definiować zawartość Strategii Rozwoju Kapitału Społecznego. Prace nad jej projektem dobiegły końca, na stronie MKiDN jest już umieszczona ostateczna wersja tego dokumentu (jak i diagnoza, w oparciu o którą przygotowano ten dokument oraz raport z konsultacji społecznych).

Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego zbudowana jest w oparciu o następujące konstatacje:

Postawy i kompetencje budujące kapitał społeczny – za które w niniejszej strategii uznano przede wszystkim kooperatywność, komunikatywność i kreatywność – warunkują zdolność do funkcjonowania w dynamicznie zmieniającej się dzisiaj rzeczywistości. Jak wynika z diagnozy, polskiemu społeczeństwu są one szczególnie potrzebne, w procesie przechodzenia od kapitału przetrwania i adaptacji do kapitału rozwojowego. (źródło: SRKS, str. 38)

Państwo powinno tworzyć warunki do rozwoju aktywności obywatelskiej i zwiększania wpływu obywateli na polityki publiczne, z poszanowaniem autonomii obywatelskiej i jej różnorodności w sferze działań i poglądów. Państwo powinno być partnerem dla obywateli, wspierać ich aktywność, nie może natomiast kierować tą aktywnością czy też wyręczać obywateli w ich działaniach. Partnerstwo powinno opierać się na wzajemnym zaufaniu i budowaniu przejrzystych relacji na linii państwo–obywatel. Dlatego wyzwaniem dla polityki publicznej jest poprawa warunków służących zwiększaniu udziału obywateli w realizacji i kontroli działań administracji publicznej. (źródło: SRKS, str. 39)

Należy uznać także podstawową rolę mediów masowych w budowaniu poczucia wspólnoty i wspólnej tożsamości oraz mediów sieciowych w zapewnieniu zdemokratyzowanej, poziomej komunikacji, wspierającej budowanie zaufania. Sieciowe formy komunikowania tworzą wspólnoty wiedzy i doświadczeń oraz przestrzeń dla debaty publicznej angażującej szerokie grono obywateli i instytucji. Polityka publiczna powinna zmierzać do wzmacniania otwartości mediów i systemów komunikowania, umożliwiając tym samym współpracę miedzy rozmaitymi nadawcami oraz wymianę treści, zarówno na poziomie lokalnym, krajowym, jak i międzynarodowym. (źródło: SRKS, str. 40)

Potencjał kulturowy i kreatywny nie jest przypisany do jakiejkolwiek sfery życia (np. sztuki, nauki czy technologii), ale raczej posiada zdolność wiązania ich ze sobą. Oznacza to, że twórczość staje się produktywna, o ile wspiera ją wysoki potencjał kreatywny, a więc przede wszystkim sieci stosunków społecznych. Im gęstsze (choć niekoniecznie mocne) są systemy relacji pomiędzy jednostkami i grupami, tym większe prawdopodobieństwo, że wygenerują one zjawiska nowe i wartościowe społecznie. Potrzebny jest zatem rozwój mechanizmów wsparcia i współpracy między różnymi podmiotami oraz osobami działającymi w sektorze kultury i kreatywności. (źródło: SRKS, str. 41)

Poniżej znajduje się tabela z opisami celów, priorytetów i kierunków działań SRKS (kliknij, aby powiększyć)

Niezwykle istotny jest załącznik nr 2 do strategii „Zastosowanie instrumentów wdrożeniowych w SRKS”. Są w nim wymienione wszystkie działania przewidziane do realizacji na etapie wdrożeniowym SRKS wraz z typami instrumentów, które zostaną zastosowane. Instrumenty te dzielą się na:

  • regulacyjne (legislacyjne, nadzorcze), związane ze stanowieniem prawa i jego wdrażaniem;
  • systemowe (monitoringowe, ewaluacyjne), związane z analizą „postępów” i barier;
  • koordynacyjne (programowe, informacyjno-edukacyjne, granty celowe, inwestycyjne, kapitałowe), związane z implementacją programów rozwojowych i programów grantowych;

Można jeszcze zaznaczyć że badacz Alejandro Portes wyróżnia cztery typy „negatywnego” kapitału społecznego, związanego ze zbyt silnymi więzami społecznymi: Są to:

  • zjawisko wykluczania polegające na tym, że do dóbr, usług, stanowisk czy innych przywilejów, które powinny być powszechnie lub na określonych zasadach dostępne, dopuszczani są tylko członkowie określonej sieci społecznej;
  • zjawisko ograniczania możliwości działania w obrębie grup społecznych (wywieranie zbyt silnej presji, zmuszanie swoich członków do zbyt dużych ofiar, przekraczających możliwości czy ograniczających własny rozwój);
  • ograniczanie indywidualnej swobody działania (dylemat wyboru między solidarnością wspólnoty a wolnością jednostki);
  • wywieranie przez grupę presji na zaniżenie ambicji i standardów społecznych.

(na podstawie: Tomasz Zarycki, KAPITAŁ SPOŁECZNY A TRZY POLSKIE DROGI DO NOWOCZESNOŚCI)

Ale to już będzie problem kolejnego okresu programowania rozwoju.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/11/07/kultura-innowacji-kapital-spoleczny-obywatele-dla-zmiany-kreatywna-przedsiebiorczosc/feed/ 3
Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego – wywiad z Moniką Smoleń z MKiDN-u http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/06/30/strategia-rozwoju-kapitalu-spolecznego-wywiad-z-monika-smolen-z-mkidn-u/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/06/30/strategia-rozwoju-kapitalu-spolecznego-wywiad-z-monika-smolen-z-mkidn-u/#comments Thu, 30 Jun 2011 14:49:02 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=1573 czytaj więcej]]> Polecamy wywiad z Moniką Smoleń, Podsekretarzem Stanu w MKiDN, osobą odpowiedzialną za przygotowanie narodowej Strategii Rozwoju Kapitału Społecznego. Z wywiadu można dowiedzieć się, na jakim etapie są obecnie prace nad strategią oraz co kryje się za szerokim pojęciem kapitału społecznego w kontekście rozwoju kultury. Ciekawym wątkiem rozmowy jest rozwój instytucji kultury:

Przez długi czas patrzyliśmy na kulturę albo jako na wartość samą w sobie, albo przez pryzmat instytucji, które są, bo muszą być, ale de facto bardziej pochłaniają środki niż przynoszą korzyści. A kultura jest czynnikiem rozwoju społeczno-ekonomicznego, a tym samym instytucje kultury, artyści i kompetencje kulturalne ludzi wpływają na ten rozwój. Chcielibyśmy, aby w wyniku realizacji strategii, instytucje kultury były miejscami, dzięki którym ludzie uczą się kreatywności, innowacyjności, otwartości, które kształtują system wartości, estetyki, kształtują kompetencje kulturalne ludzi. Ważne jest bowiem abyśmy nie tylko biernie uczestniczyli w kulturze, ale potrafili ją zrozumieć i odczytywać. Dlatego też w strategii kładziemy różny nacisk na różne instytucje kultury. (źródło: ngo.pl)

Więcej na portalu ngo.pl.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/06/30/strategia-rozwoju-kapitalu-spolecznego-wywiad-z-monika-smolen-z-mkidn-u/feed/ 0
Konsultacje Strategii Rozwoju Kapitału Społecznego w Małopolsce http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/04/20/konsultacje-strategii-rozwoju-kapitalu-spolecznego-w-malopolsce/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/04/20/konsultacje-strategii-rozwoju-kapitalu-spolecznego-w-malopolsce/#comments Wed, 20 Apr 2011 11:22:06 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=1297 czytaj więcej]]>

O konieczności budowania zaufania społeczeństwa do państwa, potrzebie kształcenia przez całe życie, wspieraniu mediów w pełnieniu ich roli misyjnej, współpracy pozwalającej osiągać cele w dłuższym okresie – mówili 19 kwietnia naukowcy, dziennikarze, przedstawiciele samorządu regionalnego oraz instytucji zajmujących się polityką społeczną podczas konsultacji poświęconych rządowemu projektowi Strategii Rozwoju Kapitału Społecznego 2011-2020. Spotkanie odbyło się w siedzibie Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego. Samorząd województwa, który przygotowuje opinię na temat projektu, do dyskusji nad dokumentem zaprosił ekspertów. (źródło: Województwo Małopolskie)

W spotkaniu uczestniczyli m.in. Jacek Woźniak, zastępca dyrektora Departamentu Polityki Regionalnej Urzędu Marszałkowskiego, Krzysztof Markiel, dyrektor Departamentu Edukacji, Kultury i Dziedzictwa Narodowego Urzędu Marszałkowskiego, Piotr Legutko, redaktor naczelny „Dziennika Polskiego”, dr hab. inż. architekt Aleksander Noworól, profesor w Instytucie Spraw Publicznych UJ, prof. dr hab. Grażyna Prawelska-Skrzypek, kierownik Katedry Metod i Technik Zarządzania w Sektorze Publicznym Instytutu Spraw Publicznych UJ, Wioletta Wilimska, dyrektor Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Krakowie.

Konferencja Strategie dla kultury - kultura dla rozwoju

14 kwietnia, podczas konferencji „Strategie dla kultury – kultura dla rozwoju” prof. Jerzy Hausner, współtwórca założeń Strategii Rozwoju Kapitału Społecznego zaprezentował jej założenia i wyzwania, których trzeba się podjąć, aby strategia „zadziałała”. Instytucje kultury w strategii tej pełnią niezwykle istotną rolę – powinny one stać się miejscami aktywnego uczestnictwa w kulturze oraz instytucjami rozwoju kompetencji społecznych i kulturowych. Powstaje ona w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Serdecznie zapraszamy do wzięcia udziału w konsultacjach społecznych tej strategii, które rozpoczęły się 12 kwietnia 2011 roku.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/04/20/konsultacje-strategii-rozwoju-kapitalu-spolecznego-w-malopolsce/feed/ 0
Wstępne założenia Strategii Rozwoju Kapitału Społecznego http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/08/17/wstepne-zalozenia-strategii-rozwoju-kapitalu-spolecznego/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/08/17/wstepne-zalozenia-strategii-rozwoju-kapitalu-spolecznego/#comments Tue, 17 Aug 2010 12:42:57 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=777 czytaj więcej]]> MKiDN opublikował drugą wersję założeń Strategii Rozwoju Kapitału Społecznego (po pierwszym cyklu konsultacji społecznych). W stosunku do pierwszej wersji została ona uzupełniona o zasady horyzontalne (kwestie przekrojowe związane z realizacją innych strategii) i czynniki kształtujące kapitał społeczny, według tego dokumentu następujące:

  • zaufanie i aktywność obywatelska (transparentne instytucje, społeczeństwo obywatelskie, partycypacja społeczna),
  • komunikacja społeczna (domena publiczna, media publiczne i społeczne, wymiana wiedzy),
  • kultura i kreatywność (instytucje kultury, twórczość, dziedzictwo, przemysły kreatywne),
  • kompetencje i wartości (społeczne, medialne, informacyjne, kulturowe, wspólna tożsamość, zaufanie, otwartość, szacunek).

Wszystkie informacje o działaniach związanych z powstawaniem strategii będą publikowane przez ministerstwo tu.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/08/17/wstepne-zalozenia-strategii-rozwoju-kapitalu-spolecznego/feed/ 0
Minister Zdrojewski o finansowaniu kultury http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/05/19/minister-zdrojewski-o-finansowaniu-kultury/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/05/19/minister-zdrojewski-o-finansowaniu-kultury/#comments Wed, 19 May 2010 11:48:32 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=407 czytaj więcej]]> W Gazecie Wyborczej ukazał się wywiad z ministrem kultury Bogdanem Zdrojewskim. Ciekawsze myśli:

o dochodowości kultury:

Kultura, a przede wszystkim jej przemysły są niezwykle dochodowe. Według szefa doradców premiera Michała Boniego każda złotówka wydana z budżetu na kulturę, powinna przynosić temu budżetowi prawie 3 zł w postaci dochodów z różnych podatków.

o tworzeniu nowej infrastruktury kultury:

według naszych obliczeń na utrzymanie tylko nowo budowanych instytucji [kultury] marszałkowie będą musieli wysupłać dodatkowo 250-300 mln zł rocznie. I to są tylko środki na oświetlenie, administrację czy ochronę.

o strategicznych obszarach wsparcia kultury:

Chodzi również o środki na zadania strategiczne, takie jak digitalizacja, edukacja kulturalna, promocja kultury polskiej za granicą, kolekcje i system wystawienniczy w Polsce. Budżet marzeń sektora kultury zależy także od decyzji wszystkich Polaków i ich uczestnictwa w kulturze.

(źródło: Gazeta Wyborcza)

Wywiad ten potwierdza „ofensywę” ministerstwa skierowaną na promocję kultury jako sektora rozwoju, innowacji i kreatywności (np. gospodarka, jakość życia, kapitał społeczny, aktywne uczestnictwo w kulturze). Równocześnie rozmowa ta pokazuje, jak trudno połączyć różne wątki z obszaru kultury (np. rozwój przemysłów kultury, budowanie nowej jakości instytucjonalnej, uaktualnienie obrazu kultury i aktywności kulturalnej, dialog „środowisk” kultury na temat kultury, pogłębiająca się szczelina pomiędzy lokalnymi obiegami kultury a zmianami w „miejskich węzłach rozwoju”) w spójną całość – politykę kulturalną państwa.

Pierścień św. Kingi - Krościenko n. Dunajcem

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/05/19/minister-zdrojewski-o-finansowaniu-kultury/feed/ 0