Badania w kulturze » Narodowe Centrum Kultury http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl Badania w kulturze Thu, 25 Jan 2018 13:07:09 +0000 pl-PL hourly 1 http://wordpress.org/?v=4.0.22 Diagnoza stanu i perspektyw edukacji kulturowej w Małopolsce http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2017/01/11/6148/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2017/01/11/6148/#comments Wed, 11 Jan 2017 14:24:56 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=6148 czytaj więcej]]> Zapraszamy do zapoznania się z raportem badawczym na temat stanu edukacji kulturowej w Małopolsce autorstwa Łukasza Maźnicy, Dawida Sobolaka i Jana Strycharza z Warsztatu Innowacji Społecznych. Został on stworzony na potrzeby projektu SYNAPSY – program rozwoju edukacji kulturowej w Małopolsce dofinansowanego w ramach programu Bardzo Młoda Kultura Narodowego Centrum Kultury.

SYNAPSY to trzyletni, wielopoziomowy program wspierania edukacji kulturowej stworzony z myślą o nauczycielach i animatorach kultury oraz odbiorcach ich działań. Chcemy wspólnie tworzyć nowoczesną edukację kulturową, łącząc edukację szkolną z aktywnością pozaszkolną, projektując działania skierowane do dzieci i młodzieży, w których młody człowiek jest nie tylko widzem i odbiorcą, ale czynnym uczestnikiem i współtwórcą. To miejsce styku edukacji i kultury, przestrzeń przenikania się, wymiany i ścierania poglądów oraz doświadczeń z obszaru działań z dziećmi i młodzieżą – w szkole, w domu kultury, w kinie, w teatrze, w Internecie, na podwórku. To czas, kiedy łączymy nasze siły, żeby budować dialog społeczny oraz mądre działania edukacyjne, wykorzystujące kulturę jako narzędzie ekspresji i refleksji nad światem.

Strategicznym celem 3-letniego programu Bardzo Młoda Kultura jest wzmocnienie roli edukacji kulturowej w Polsce poprzez pobudzenie i wykorzystanie edukacyjnego potencjału kultury. Program ma zbudować system, w ramach którego działania podejmowane w sferze kultury przyczynią się do kształtowania cenionych społecznie umiejętności i postaw, m.in. kreatywności, innowacyjnego działania, współpracy, zaufania, kompetencji medialnych oraz komunikacyjnych. Podstawowym środkiem realizacji tych założeń jest stworzenie i rozwijanie organizacyjnych i merytorycznych podstaw współpracy pomiędzy sferami kultury i edukacji, a więc tymi sektorami życia społecznego, które są odpowiedzialne za kształtowanie różnorodnych kompetencji jednostek.

 

 

Publikacja w formacie PDF>>

 

Aneksy uzupełniające raport końcowy:

 

Aneks 1. Raport na temat stanu wiedzy o funkcjonowaniu i barierach rozwoju edukacji kulturowej w województwie małopolskim
Aneks 2. Raport z realizacji wywiadów pogłębionych na potrzeby działań diagnostycznych w projekcie SYNAPSY
Aneks 3. Raport z badania ankietowego CAWI

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2017/01/11/6148/feed/ 0
Debata Prawo do kultury http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2014/04/07/debata-prawo-do-kultury/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2014/04/07/debata-prawo-do-kultury/#comments Mon, 07 Apr 2014 13:12:24 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=5198 czytaj więcej]]> Bogusław Sonik wspólnie z Narodowym Centrum Kultury serdecznie zaprasza na debatę Prawo do kultury – która odbędzie się jutro, 8 kwietnia 2014 o 18.00 w sali konferencyjnej Instytutu Cervantesa przy ul. Kanoniczej 12 w Krakowie.

Organizatorzy proszą o potwierdzenie chęci przybycia pod adresem boguslaw.sonik@europarl.europa.eu

Debata jest próbą podsumowania 10 lat naszego uczestnictwa w obszarze zjednoczonej Europy. Zadamy też pytanie o Prawo do kultury jako propozycję kształtowania przyszłego europejskiego obywatelstwa. Prawo do kultury jest inicjatywą Narodowego Centrum Kultury i Europejskiej Stolicy Kultury Wrocław 2016. Jej celem jest wprowadzenie zapisu o Prawie do kultury do Protokołu dodatkowego Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności Rady Europy. (źródło: www.boguslawsonik.pl)

W debacie udział wezmą:

  • Bogusław Sonik, Poseł do Parlamentu Europejskiego
  • Krzysztof Dudek, Dyrektor Narodowego Centrum Kultury
  • Grzegorz Roman, Doradca Prezydenta Wrocławia, Rafała Dutkiewicza
  • Jacek Krupa, Członek Zarządu Województwa Małopolskiego
  • Bartosz Szydłowski, Dyrektor Teatru Łaźnia Nowa
  • Bożena Gierat-Bieroń, Narodowe Centrum Kultury, Uniwersytet Jagielloński
]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2014/04/07/debata-prawo-do-kultury/feed/ 2
Animatorzy – naganiacze i zabawiacze czy terapeuci i społecznicy? Relacja z NieKongresu Animatorów Kultury http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2014/03/30/animatorzy-naganiacze-i-zabawiacze-czy-terapeuci-i-spolecznicy-relacja-z-niekongresu-animatorow-kultury/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2014/03/30/animatorzy-naganiacze-i-zabawiacze-czy-terapeuci-i-spolecznicy-relacja-z-niekongresu-animatorow-kultury/#comments Sun, 30 Mar 2014 21:05:09 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=5173 czytaj więcej]]> NieKongres Animatorów Kultury zakończył się w piątek 28 marca 2014 w Warszawie. Właściwie przez organizatorów został on oficjalnie niezakończony ponieważ zarówno uczestnicy, jak i partnerzy wydarzenia wyrazili chęć dalszej pracy:

  • Mają być kontynuowane spotkania rady programowej i moderatorów grup roboczych poświęcone animatorom i animacji kulturowej.
  • Przy MKiDN ma powstać Zespół ds. Animacji Kultury (w którego pracach będą uczestniczyć reprezentanci środowiska), partner do rozmów o programach dotacyjnych i rozwojowych oraz zmianach systemowych.
  • Narodowe Centrum Kultury chce doprowadzić do całościowego podsumowania prac kongresowych, jego ewaluacji oraz przygotowania materiałów kongresowych (prawdopodobnie w formie publikacji). Ważną częścią tych prac będą konsultacje i debaty dotyczące rekomendacji – wspólnego stanowiska animatorów kultury.

NieKongres (34)

NieKongres to były trzy intensywne dni pełne rozmów i sporów. Rozmawiali ze sobą animatorzy z instytucji kultury, z organizacji pozarządowych, z uczelni, freelancerzy i ci którzy umieszczali się totalnie „poza systemem” lub w ramach ruchu społecznikowskiego. Mówili różnymi językami i w różnych paradygmatach, powoływali się na tradycje środowiskowe, umieszczali się w różnorodnych nurtach animacyjnych (trzy były szczególnie obecne: nurt etnograficzno-antropologiczny, nurt artystyczny, nurt animacji społeczno-kulturowej), często sięgali do swoich doświadczeń i biografii animacyjnych – samodzielnych i wyjątkowych konstrukcji.

Jedni uczestnicy szukali dróg porozumienia, aby nie pozbawiać się wpływu na rozwiązania systemowe (zawód animator, animacja jako usługa/ zadanie publiczne, współpraca i reprezentacja środowiskowa, system wsparcia zawodowego). Kolejni debatowali o różnych obliczach animacji, o tradycji animacyjnej, o zagrożeniach płynących z uzawodowienia i działań zmierzających do „parametryzacji” animacji czy uczynienia z niej usługi społecznej, spora grupa mówiła o animacji jako dziedzinie buntowniczej czy pozasystemowej lub, że powinna ona pozostać społecznikowska. Jeszcze inni uczestnicy spotkania dzielili się inspiracjami, pokazywali sobie wzajemnie własne działania i projekty animacyjne, uczestniczyli w warsztatach rozwijających kompetencje i zaopatrujących w narzędzia pracy. Były to najbardziej wybijające się trzy postawy wobec Niekongresu – prosystemowa, pozasystemowa, użytkowa (grupy te oczywiście ilościowo były różnorodne, a w czasie kongresu zdarzały się apostazje).

Debatę niekongresową można podsumować parafrazując wypowiedź Piotra Kuczyńskiego (ekonomisty). Animator kultury to nie tylko zawód – to przede wszystkim charakter i sposób rozumowania (dodajmy też: skupienie na relacji ja – ty – my), dlatego prawdziwi animatorzy kultury nie ograniczają się tylko do swojej dziedziny. Można ich spotkać wszędzie tam, gdzie istnieje potrzeba odkrywania wewnętrznych potencjałów, pobudzania wrażliwości, rozwoju postaw twórczych, zmiany społecznej, budowania kompetencji kulturowych i społecznych, urelacyjniania społeczności lokalnych, upodmiotawiania środowisk i osób wykluczanych, interpretacji dziedzictwa kulturowego, stwarzania szans aktywnego uczestnictwa w kulturze, tworzenia kapitału społecznego i kreatywnego (próbowałem zanotować wszystkie potrzeby…).

Zawód „animator kultury” ma zatem swoją specyfikę. Chociaż wiąże się z „sektorem kultury” i takimi zawodami jak muzealnicy czy bibliotekarze (bo często przypisywany jest domom kultury) bardziej przypomina zawód twórcy bądź menadżera kultury – ponieważ nie łączy się z jednym typem instytucji, z jednym uznanym środowiskowo „zestawem kompetencji”, z jednym modelem działania. Zawód ten dopiero wybija się na niepodległość i szuka swojej tożsamości. Jego emancypacja jest odbiciem zmian społecznych i zmian w zakresie tworzenia polityk publicznych: zwiększenia wagi miękkich kapitałów, pojawienia się problematyki „community building” i „empowerment”, rozwoju edukacji kompetencyjnej i w ogóle nowych modeli edukacji, redefinicji znaczenia dziedzictwa kulturowego, czy wreszcie poszerzania pola kultury.

Z tego powodu wystąpienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego było dla uczestników NieKongresu zaskoczeniem. Po pierwsze wypowiedział on zdanie Nie wierzę w animację kultury, wierzę w animatorów kultury. Jak je zrozumieć? Czy podobnie jak zdanie „nie wierzę w twórczość, wierzę w twórców” albo „nie wierzę w muzea, wierzę w muzealników”? Chyba nie. Raczej wskazał, że animacja kultury (i rozwiązania systemowe w tym zakresie) nie będzie priorytetem i nie stanie się filarem polityki kulturalnej państwa. Dobitniej świadczy o tym fakt, że będąc na spotkaniu animatorów kultury ani razu nie odwołał się do koncepcji kapitału społecznego (będącej podstawą dla obowiązującej strategii działania ministerstwa kultury). Po drugie wskazał animatorom kultury właściwie jedno zadanie, istotne z jego punktu widzenia: budowanie widowni poprzez edukację kulturalną. Mówiąc inaczej animatorzy mają kształcić kompetencje związane z odbiorem sztuki i twórczości, bo uczestnictwo w kulturze (wysokoartystycznej) jest równoznaczne z wyższym poziomem cywilizacyjnym, Ci którzy uczestniczą w kulturze, są w różnych wymiarach bogatsi powiedział. Wielu animatorów takie postawienie sprawy oburzyło.

Zdanie, że uczestnictwo w kulturze wzbogaca, raczej wszystkim animatorom kultury wyda się prawdziwe. Jednak oni rozumieją je o wiele szerzej niż tylko bywanie na koncertach, przedstawieniach czy spektaklach. Wielkim zadaniem dla animatorów kultury będzie udowodnienie, że rezultatem ich pracy jest wyższa jakość życia społecznego i większe szanse na osobiste „bogacenie się”. Maria Parczewska w jednej z publikacji przedkongresowej powiedziała że sprzyjać rozwojowi to sprawiać, by ludzie byli autonomiczni, samosterowni, niezależni, autentyczni, by byli po prostu szczęśliwi.

NieKongres Animatorów Kultury rozpoczął się od prezentacji prof. Marka Krajewskiego przygotowanej na podstawie m. in. projektu badawczego MIK-u Animacja/edukacja. Możliwości i ograniczenia edukacji i animacji kulturowej w Polsce. Partnerem merytorycznym kongresu było Forum Kraków.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2014/03/30/animatorzy-naganiacze-i-zabawiacze-czy-terapeuci-i-spolecznicy-relacja-z-niekongresu-animatorow-kultury/feed/ 9
NieKongres Animatorów Kultury. Uwaga: zmiany daty! http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2013/08/30/niekongres-animatorow-kultury/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2013/08/30/niekongres-animatorow-kultury/#comments Fri, 30 Aug 2013 14:39:17 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=4873 czytaj więcej]]>

W związku z przedłużającą się inwestycją Służewskiego Dom Kultury, w którym planowaliśmy zorganizować NieKongres Animatorów Kultury, została podjęta decyzja o przesunięciu terminu wydarzenia na pierwszy kwartał przyszłego roku. Ogólnopolska Giełda Projektów odbędzie się w niezmienionym terminie 7 grudnia br. w Muzeum Sztuki Nowoczesnej i będzie okazją do dyskusji oraz wymiany doświadczeń między praktykami i animatorami kultury. Szczegółowe informacje znajdą Państwo na www.platformakultury.pl

Serdecznie zapraszamy do udziału w NieKongresie Animatorów Kultury, który odbędzie w Warszawie, w dniach 5-7 grudnia 2013 roku, w w nowej siedzibie Służewskiego Domu Kultury oraz w Muzeum Sztuki Nowoczesnej. Udział w spotkaniu będzie bezpłatny, rejestracja uczestników rozpocznie się w październiku na portalu Platforma Kultury.

Trwają przygotowania do pierwszego, ogólnopolskiego spotkania animatorów kultury. Zapraszamy wszystkich, którzy chcą rozmawiać o kondycji i roli animacji kultury w Polsce. Chcemy się poznać, policzyć, zebrać i zaprezentować doświadczenia, określić swoją wiedzę i niewiedzę, zadeklarować odpowiedzialność, zaplanować kolejne działania i zapytać o przyszłość zawodu animatora kultury. NieKongres Animatorów Kultury będzie zwieńczeniem dotychczasowych spotkań i dyskusji Forum Kraków i regionalnych forów kultury, jak również kilkuletnich działań Narodowego Centrum Kultury i Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz animacji kultury. (źródło: Platforma Kultury)

Merytoryczna dyskusja na temat tożsamości, środowiska, modeli i metod działania animatorów oraz współpracy rozpocznie się już w październiku debatą on-line prowadzoną przez e-moderatorów na portalu www.platformakultury.pl.

NieKongres organizuje Narodowe Centrum Kultury, we współpracy z Forum Kraków, pod honorowym patronatem Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2013/08/30/niekongres-animatorow-kultury/feed/ 1
MIK poleca: Nabór wniosków do nowego programu Dom Kultury+ Inicjatywy lokalne http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2013/02/26/mik-poleca-nabor-wnioskow-o-dofinansowanie-w-ramach-nowego-programu-dom-kultury-inicjatywy-lokalne/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2013/02/26/mik-poleca-nabor-wnioskow-o-dofinansowanie-w-ramach-nowego-programu-dom-kultury-inicjatywy-lokalne/#comments Tue, 26 Feb 2013 10:05:19 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=4613 czytaj więcej]]> O dofinansowanie w ramach Programu Dom Kultury+ Inicjatywy lokalne można ubiegać się do 26 marca 2013 roku. Więcej informacji na stronie Dom Kultury Plus.

Program skierowany jest do domów kultury, ośrodków kultury oraz centrów kultury i sztuki, które gotowe są prowadzić nowatorskie działania animacyjne projektowane w oparciu o przeprowadzoną wcześniej diagnozę i poddane ewaluacji, a ukierunkowane na bezpośrednią i bliską współpracę z przedstawicielami społeczności lokalnej. Główny nacisk programu położony jest na nawiązywanie przez instytucję kultury stałych relacji z mieszkańcami miejscowości, na terenie których działają. Zadaniem beneficjentów programu będzie zidentyfikowanie samodzielnych inicjatyw podejmowanych przez mieszkańców, wspólna realizacja wybranych projektów oraz dokonanie ich oceny. W realizacji zadania beneficjenta wspomagać będzie wskazany przez NCK animator.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2013/02/26/mik-poleca-nabor-wnioskow-o-dofinansowanie-w-ramach-nowego-programu-dom-kultury-inicjatywy-lokalne/feed/ 0
Wleń a przyszłość Domu Kultury+ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/07/18/maly-wlen-grube-ryby-przyszlosc-domu-kultury/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/07/18/maly-wlen-grube-ryby-przyszlosc-domu-kultury/#comments Wed, 18 Jul 2012 15:37:14 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=4039 czytaj więcej]]> W Dwutygodniku pojawił się tekst Anny Komsty, dyrektorki Ośrodka Kultury, Sportu i Turystyki we Wleniu w woj. dolnośląskim, w którym napisała o doświadczeniach związanych z udziałem w I edycji Programu Dom Kultury+.

Anna Komsta zaczęła tak:

Warto zacząć od faktu absolutnie fundamentalnego: do czasu pojawienia się programu DK+ pies z kulawą nogą nie interesował się kondycją małych, zapyziałych instytucji kultury. Nikt nie pytał: jak sobie tam radzicie? z czego się utrzymujecie? z kim współpracujecie? jak jesteście wykształceni? jaka jest wasza misja? wizja? model funkcjonowania? Pozostawieni sami sobie, walcząc z niemocą biednych samorządów, często pod presją, stawaliśmy się „oprawą tronu”, dożynkowym korowodem, pokracznym i kiczowatym jarmarkiem z piwem i kiełbasą raz do roku i jakąś, pożal się Boże, „gwiazdką z TV”. (źródło: Dwutygodnik)

Nie dla wszystkich od razu może być jasne, że jest to artykuł polemiczny do wywiadu z Beatą Chmiel i Hanną Wróblewską, działaczkami ruchu Obywatele Kultury, podsumowującego prace w ramach Paktu dla kultury, w tym rozmowy o przyszłości programu Dom Kultury+:

Beata Chmiel: Aktywność domów kultury często sprowadza się do tego, że wynajmują przestrzeń na płatne zajęcia, na które nie każdego stać. Ludzie skarżą się na to nagminnie. Dla nas oznacza to kłopot z dostępem do kultury finansowanej ze środków publicznych na samym dole tej drabiny. Dlatego więc Dom Kultury+ znalazł się na liście programów przez nas wspieranych i finansowanych z wynikłego z Paktu wzrostu nakładów na kulturę. Niestety okazało się, że prócz inwestycji infrastrukturalnych dotychczasowym efektem programu Domy Kultury+ jest wydanie wielu milionów na stworzenie licznych dokumentów, które zaległy w różnych szufladach oraz przeszkolenie pięćdziesięciu z ponad dwóch i pół tysiąca dyrektorów. Nie zgadzamy się na program: „jeszcze więcej szkoleń za jeszcze więcej pieniędzy”. (źródło: Dwutygodnik)

Zacznijmy od początku. W 2010 roku premier Donald Tusk podpisał umowę społeczną Pakt dla Kultury z ruchem społecznym Obywatele Kultury. Było to ukoronowanie kampanii społecznej dotyczącej zwiększenia wydatków na kulturę przez państwo oraz „przekierowania” tychże wydatków w stronę obywateli tak, aby zwiększać kapitał kulturowy/społeczny oraz podmiotowość lokalnych społeczności. Celem było również większe uspołecznienie procesów zarządzania krajowymi politykami kultury. Obywatele Kultury stali się partnerami MKiDN przy tworzeniu nowych rozwiązań: systemowych, programowych, finansowych w oparciu o działalność Komitetu Społecznego do spraw Paktu dla Kultury przy MKiDN. Skład osobowy komitetu i jego podzespołów jest dostępny na stronie Obywateli Kultury, a sposoby realizacji paktu są dostępne tu.

W 2010 roku rząd opracował Wieloletni Program Rządowy Kultura+ (pierwsze projekt dostępny tu). Miał się on składać z trzech głównych modułów: Biblioteki+, Domu kultury+ oraz Digitalizacji. Ostatecznie moduł Domu Kultury+ nie został uwzględniony w uruchomionym programie, ale tez nie został całkowicie zlikwidowany. Narodowe Centrum Kultury przystąpiło do jego realizacji. Jednak główna część programu – dofinansowanie nowej infrastruktury domów kultury – została uruchomiona dopiero w 2012 roku, i to nie w ramach programu DK+, ale w ramach Programów Ministra KiDN. Sam program Dom Kultury+ miał charakter szkoleń, doradztwa strategicznego, budowania koalicji lokalnych oraz sieciowania. Wzięło w nim udział 50 domów kultury. Dwuletnia edycja się zakończyła, materiały ewaluacyjne i podsumowanie działań można znaleźć na stronie Domu Kultury+.

Zgodnie z ustaleniami Paktu dla Kultury (oraz ustaleniami komitetu monitorującego) nowa edycja programu Dom Kultury+ powstaje w ramach konsultacji MKiDN oraz Narodowego Centrum Kultury ze stroną społeczną (m. in. Obywatelami Kultury, Forum Kraków), ponieważ DK+ istotnie wiąże się z jednym priorytetów paktu – rozwojem edukacji kulturalnej. Zajmuje się tym obszarem specjalna grupa robocza ds. edukacji kulturalnej, w jej pracach uczestniczy m. in Beata Chmiel.

Tak, okrężną drogą, dochodzimy do źródła stwierdzeń Beaty Chmiel zawartych w wywiadzie oraz polemiki Anny Komsty, beneficjentki programu DK+. Obywatele Kultury (ustami Beaty Chmiel) poddali w wątpliwość zasadność konstrukcji merytorycznej tego programu (przeczytaj więcej o planowanej edycji), Anna Komsta wskazała, w jaki sposób wsparcie z zewnątrz może podnieść morale i kompetencje domów kultury. A domy kultury nigdy nie były „medialne”, ani ważne w ogólnym planie rozwoju kultury. Ich misja (w przeciwieństwie do bibliotek) rozpłynęła się – każdy dom kultury zmieniał się pod dyktando lokalnych polityk samorządowych. Kontrowersje dotyczące ich funkcjonowania wyraziła Beata Chmiel, z drugiej strony Anna Komsta pokazała, jak istotne mogą to być placówki dla społeczności lokalnych. Oby wywołana przez Panie dyskusja wspomogła rozwój programu Dom Kultury+ skierowanego do najliczniejszej (obok bibliotek) sieci lokalnych instytucji kultury.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/07/18/maly-wlen-grube-ryby-przyszlosc-domu-kultury/feed/ 2
Konsultacje nowej edycji Programu Dom Kultury+ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/06/29/konsultacje-nowej-edycji-programu-dom-kultury/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/06/29/konsultacje-nowej-edycji-programu-dom-kultury/#comments Fri, 29 Jun 2012 10:59:53 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=3931 czytaj więcej]]> XII spotkanie Forum Kraków miało charakter konsultacji założeń nowej edycji programu Dom Kultury+. W 2012 roku Narodowe Centrum Kultury pracuje nad uruchomieniem II edycji programu, która w większym zakresie ma być poświęcona wzmocnieniu i upowszechnieniu mechanizmów dialogu obywatelskiego i dialogu społecznego w lokalnych instytucjach kultury. W ramach jednego z priorytetów beneficjenci programu – domy kultury i organizacje pozarządowe – mają mieć możliwość zrealizowania projektów kulturalnych w oparciu o metodologię partycypacji społecznej.

Nowa edycja programu przygotowywana jest w oparciu o szerokie konsultacje społeczne. MKiDN powołało radę, która wypracowuje założenia tego programu ramach Paktu dla kultury z udziałem Obywateli Kultury i operatora programu – Narodowego Centrum Kultury. Program Dom Kultury+ jest ściśle powiązany z rozwojem programu edukacji kulturalnej, będącej priorytetem Paktu dla kultury. Spotkanie Forum Kraków było kolejnym elementem konsultacji z interesariuszami tego programu – środowiskiem animatorów kultury z publicznych instytucji kultury oraz organizacji pozarządowych.

Wprowadzeniem do dyskusji była prezentacja Karoliny Dziełak i Justyny Kani z Narodowego Centrum Kultury, zawierająca uzgodnione na tym etapie założenia.

W toku dyskusji uczestnicy Forum Kraków sformułowali szereg rekomendacji, które w ich opinii będą istotne dla przyszłości programu. Jednym z kluczowych jest stwierdzenie, że niezależnie od jego kształtu program Dom Kultury+ jest unikalną inicjatywą Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego adresowaną do pracowników domów kultury i zdecydowanie powinien być kontynuowany.

Najistotniejsze ustalenia:

  • tegoroczna, pomostowa edycja programu (o ile będzie ogłoszona) powinna służyć lepszemu przygotowaniu się domów kultury do udziału w drugiej, przyszłorocznej edycji, poprzez zrealizowanie działań angażujących społeczności lokalne we wspólne myślenie o przyszłości;
  • ważną rolę w procesie przemian zachodzących w domach kultury zajmują eksperci spoza środowiska lokalnego, służący wsparciem merytorycznym i wskazujący zewnętrzny punkt widzenia, którzy powinni mieć możliwość udziału w wybranych elementach procesów zachodzących lokalnie;
  • w programie powinny mieć szansę wziąć udział wszystkie domy kultury, niezależnie od ich lokalizacji (miasto/wieś, wysokość PKB lub inne czynniki społeczno-ekonomiczne). w programie powinny być użyte narzędzia tworzenia regionalnych grup (sieci) beneficjentów – domów kultury poprzez organizację spotkań i wspólnych warsztatów, dzięki którym wzmocniona zostanie komunikacja pozioma w programie;
  • ważne byłoby włączenie do działań partycypacyjnych lokalnych samorządów, organizatorów instytucji kultury;
  • konieczne jest zabezpieczenie środków na ewaluację działań zrealizowanych przez poszczególnych beneficjentów i organizację spotkań, których celem będzie omówienie jej wyników.

Część obrad zostało poświęconych kwestii ewentualnego Certyfikatu Domu Kultury+ i jego rekomendowanemu zakresowi.

Obecnym na spotkaniu przedstawicielom MKiDN oraz NCK uczestnicy Forum Kraków zgłosili także gotowość do pracy nad rozwiązaniami systemowymi w ramach kolejnych edycji programu Dom Kultury+. Zaangażowanie Forumowiczów docenił Pan Kazimierz Monkiewicz, zastępca dyrektora Narodowego Centrum Kultury, przekazując pismo z podziękowaniami za organizacją spotkania konsultacyjnego w ramach Forum Kraków. Zapraszamy do przeczytania listu.

W spotkaniu udział wzięli:

  • Justyna Gorgoń, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Karolina Dziełak, Narodowe Centrum Kultury
  • Justyna Kania, Narodowe Centrum Kultury

Oraz przedstawiciele środowiska:

  • Marta Białek-Graczyk, Towarzystwo Inicjatyw Twórczych „ę”
  • Tomasz Bukowski, Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury w Kaliszu Pomorskim
  • Jacek Gralczyk, Stowarzyszenie CAL
  • Ala Hałoń, Fundacja TAKJAK
  • Iwona Kusak, Regionalny Ośrodek Kultury w Bielsku-Białej
  • Anna Michalak-Pawłowska, Dorożkarnia w Warszawie
  • Krystyna Michalska, Miejski Dom Kultury w Łodzi
  • Anna Miodyńska, Małopolski Instytut Kultury
  • Karol Ostalski, Starostwo Powiatowe w Częstochowie
  • Joanna Orlik, Małopolski Instytut Kultury
  • Janusz Paluch, Śródmiejski Ośrodek Kultury w Krakowie
  • Tomasz Ignalski, Miejski Dom Kultury „Batory” w Chorzowie
  • Krzysztof Polewski, Gminny Ośrodek Kultury w Mykanowie
  • Adam Pastuch, Regionalny Ośrodek Kultury w Katowicach
  • Adam Radosz, Mysłowicki Ośrodek Kultury
  • Magdalena Różycka, Mazowieckie Centrum Kultury i Sztuki
  • Aleksandra Szulc, Dzielnicowy Dom Kultury „Bronowice” w Lublinie
  • Wojciech Szuniewicz, Krotoszyński Ośrodek Kultury
  • Joanna Szulborska, Urząd Miasta Krakowa
  • Alina Witkowska, Centrum Kultury i Inicjatyw Obywatelskich w Podkowie Leśnej
  • Mariusz Wróbel, Silesia Film
  • Piotr Wyrobiec, Wadowickie Centrum Kultury
]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/06/29/konsultacje-nowej-edycji-programu-dom-kultury/feed/ 2
Rewitalizacja miast, miejskie polityki kultury, kultura miejska. Kolejne spotkanie z cyklu Kultura i rozwój http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/01/27/rewitalizacja-miast-miejskie-polityki-kultury-kultura-miejska-kolejne-spotkanie-z-cyklu-kultura-i-rozwoj/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/01/27/rewitalizacja-miast-miejskie-polityki-kultury-kultura-miejska-kolejne-spotkanie-z-cyklu-kultura-i-rozwoj/#comments Fri, 27 Jan 2012 17:03:02 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=3306 czytaj więcej]]> Regionalne i metropolitarne kongresy kultury, ruch Obywateli Kultury, przyśpieszenie kulturalne i innowacje zarządcze w miastach, które starały się o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury, kolejne otwarcia inwestycji infrastrukturalnych w sektorze kultury, sieciowe programy rozwoju kultury (takie jak Program Rozwoju Bibliotek czy przygotowywany/ odkładany program budowy Świetlików) niezbyt dobrze świadczą o obecności kryzysu w kulturze. Z drugiej strony kryzys wydaje się być obecny:

  • w zakresie finansowania kultury (wspierania inicjatyw oddolnych i obywatelskich oraz finansowania działań publicznych instytucji kultury);
  • w zakresie dostępu do kultury (uczestnictwo w kulturze staje się zbyt drogie, w stosunku do posiadanych środków na życie, dla wielu grup społecznych);
  • w zakresie wolności korzystania z treści kultury (kryzys ma tu znamiona konfliktu społecznego, jaki model obiegu treści zwycięży);
  • w zakresie kooperacji (partycypacji społecznej, dialogu obywatelskiego) w tworzeniu publicznych polityk kultury (w tym znaczeniu kryzys polega na niemożności ustalenia zasad tej „gry społecznej”).

Rozwój i kryzys jednocześnie. Pewnie te kwestie, w powiązaniu z rozwojem kultury w polskich miastach zdominują kolejne z seminariów w ramach cyklu „Kultura i Rozwój” pt. Polskie Stolice Kultury – Jak wykorzystać ich potencjał kulturowy?. Odbędzie się ono w dniach 3-4 lutego 2012 roku w Lublinie w Warsztatach Kultury. W ramach seminarium planowane sa trzy spotkania:

1. Kultura uczestnictwa – dobre praktyki: W wielu miastach wspólną odpowiedzialność za kulturę i działania społeczne coraz częściej deklarują lokalna władza, podmioty kultury i obywatelskie grupy przedstawicielskie. Inicjatywy zjednoczone wokół działań kulturalnych upominają się również o poprawę jakości poziomej komunikacji pomiędzy strukturami państwa a jego obywatelami, o poszerzenie przestrzeni dialogu, o partycypację w decyzjach.

2. Kultura i rozwój: Postindustrialne modele obowiązujące do 2008 roku, odwołujące się do koncepcji niematerialnej gospodarki opartej na wiedzy wymagają ponownej analizy. Na ile koncepcje „creative cities” Charlesa Landry’ego i „klasy kreatywnej” Richarda Floridy mogą być źródłem inspiracji dla nowoczesnego kształtowania przestrzeni miejskiej i miejskiej kultury? Czy nie czas zacząć dyskusji o neoindustrializacji i jakie miejsce miałyby w tym procesie zająć przemysły kreatywne? Jak rozumieć kreatywność i innowacyjność jako źródła rozwoju metropolitalnego oraz poprawy jakości życia?

3. Metropolis XXI. Zmiana, rozwój, opór – współczesne strategie miejskie: Celem spotkania, w którym uczestniczyć będą przedstawiciele miast – Polskich Stolic Kultury będzie zbudowanie listy najważniejszych wniosków i doświadczeń, pozytywnych i negatywnych z procesu starań o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury. W oparciu o tę listę powstanie szczegółowy plan seminariów – odbywać się one będą w trybie wyjazdowym i dotrą do wszystkich Polskich Stolic Kultury. Każde spotkanie poświęcone będzie konkretnemu problemowi zdefiniowanemu podczas seminarium lubelskiego, w korespondencji z projektem Polskich Stolic Kultury. (źródło: Obserwatorium Kultury NCK)

Przygotowując się do wyjazdu do Lublina można przeczytać raport opracowany przez Pawła Kubickiego z Uniwersytetu Jagiellońskiego pt. Nowi mieszczanie w nowej Polsce.

Kultura jest procesem nieustannego stawania się, dlatego potrzebuje efektywnych instytucji do jej wytwarzania. Jest to szczególnie istotne w dzisiejszych czasach, kiedy to właśnie kultura jest kołem zamachowym nowoczesnej gospodarki. Problem jednak w tym, że nowomieszczańska energia w tworzeniu kultury miejskiej rzadko znajduje efektywne wsparcie we władzach lokalnych. [podkr.red.] Widać tu dwa główne problemy. Po pierwsze, anachroniczny sposób mierzenia kultury miejskiej, sprowadzający się do twardych wskaźników – liczenia sprzedanych biletów wstępu do instytucji tradycyjnie uznawanych za „kulturalne”: kina, teatry, opery czy muzea. Wszelkie działania, gdzie faktycznie tworzona jest kultura miejska, ale dziejące się w przestrzeniach, uchodzą za „niekulturalne”; stare fabryki, kluby, przestrzenie publiczne, ulice itp. wymykają się oficjalnym statystykom i opracowaniom, a jako trudne do weryfikacji mają problemy z uzyskaniem wsparcia od władz lokalnych. W tym sensie wizyta w multipleksie, gdzie ogląda się jedną z wielu komedii romantycznych w zestawie z colą i popcornem, jest klasyfikowana jako „działanie kulturalne”, natomiast działania artystyczne w publicznej przestrzeni miasta, ale bez stosownych urzędowych pozwoleń, w policyjnych statystykach zostaną odnotowane jako czyn chuligański. Po drugie, anachroniczny jest sposób zarządzania kulturą miasta. W społeczeństwie sieci najefektywniej działają instytucje, które mają najmniej sformalizowaną strukturę, są „plastyczne” i z łatwością mogą dostosowywać się do szybko zmieniającej się rzeczywistości i trendów. Takimi instytucjami są miejskie NGO i liczne niesformalizowane inicjatywy. Problem jednak w tym, że aktywiści tych organizacji traktowani są najczęściej jako hobbyści, którzy po pracy (tej właściwej) zajmują się działalnością społecznikowską – za darmo i po amatorsku. Zarządzanie miejską kulturą powierza się „profesjonalistom”, którzy w ramach urzędniczych etatów mają to wpisane w zakres obowiązków. [podkr.red.] Tymczasem prawdziwymi profesjonalistami są właśnie miejscy aktywiści ze sfery NGO ze swoją energią, optymizmem i wizjonerstwem, czego trudno doszukać się w zbiurokratyzowanych strukturach urzędów zależnych od koniunktury politycznej. Dlatego władze lokalne, aby efektywniej wspierać kulturę miejską, powinny włączyć w ten proces organizacje pozarządowe, a aktywistów traktować nie jak hobbystów amatorów, lecz jako wysokiej klasy specjalistów, otrzymujących za dobrze wykonaną pracę godziwe wynagrodzenie. [podkr.red.] (źródło: Nowi mieszczanie w nowej Polsce, str.87)

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/01/27/rewitalizacja-miast-miejskie-polityki-kultury-kultura-miejska-kolejne-spotkanie-z-cyklu-kultura-i-rozwoj/feed/ 2
Edukacja + animacja. Nowe wydawnictwo NCK http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/01/24/edukacja-animacja-nowe-wydawnictwo-nck/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/01/24/edukacja-animacja-nowe-wydawnictwo-nck/#comments Tue, 24 Jan 2012 14:37:51 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=3236 czytaj więcej]]> Zapraszamy do zapoznania się z nową publikacją Narodowego Centrum Kultury EDUKACJA + ANIMACJA. W opracowaniu tym można znaleźć 35 opisów projektów edukacyjnych i animacyjnych, z których duża część została zrealizowana w ramach programu Dom Kultury Plus. W publikacji zostały opisane trzy projekty z Małopolski:

Oprócz opisów projektów, w publikacji można również znaleźć 5 artykułów dotyczących edukacji i animacji kulturalnej:

  • Ludzie to nie tubki z farbami, rozmowa z Januszem Byszewskim;
  • Tymczasem zadaniem dla animatora kultury jest przede wszystkim zdefiniowanie samego siebie, by potem zdefiniować obszar wartości, określić grupy i przestrzenie społeczne, w których chce pracować. W tym znaczeniu animator jest postmodernistyczny. Artystę i animatora łączy na pewno potrzeba wolności wyboru obszarów, w których pracują, wolność decyzji… Ale jest też ważna różnica: artysta myśli przede wszystkim o swojej swobodzie, a animator o tworzeniu warunków dla wolności innych. Animator wie, że tylko w tak zaprojektowanej sytuacji pojawią się nowe, ważne dla tych osób, z którymi pracuje, wartości, idee, gesty…

  • Modele do składania, czyli o tym, w jaki sposób animatorzy kultury realizują swoje projekty, Agnieszka Pajączkowska;
  • By wrócić z galaktycznej metafory wprost na ziemię, proponuję namysł nad pięcioma modelami realizacji projektów, z których każdy, na swój sposób i wobec różnie sformułowanych celów, wydaje się zarówno wartościowy, ważny, efektywny, jak i niosący trudności, wyzwania oraz konieczność wyboru nieodzownie oznaczającą poczucie nienasycenia. Każdy z nich ma swoje niepowtarzalne możliwości i swoje zagrożenia. Każdy z nich jest zupełnie inny i w tej różnorodności można dostrzec potencjał. Nie jest celem rozstrzyganie wyższości jednego nad drugim. Wielu animatorów miało z pewnością okazję współtworzyć lub obserwować z bliska projekty reprezentujące całe spektrum modeli, które tu opisujemy, a także te hybrydyczne – jasne jest więc, że zaproponowany tu podział nie wyczerpuje wachlarza możliwości.

  • Lokalne społeczności, czyli kto? Agnieszka Matan;
  • Lokalna społeczność, mieszkańcy jednego określonego terytorium to nie tylko sąsiedzi z jednej wsi lub gminy, ale także mieszkańcy jednej dzielnicy dużego miasta. Mieszkańcy, sąsiedzi, czyli ludzie. Oni stanowią podstawę naszych rozważań, społeczność lokalna nie jest bezosobowym podmiotem. Ci ludzie często bywają w określonym miejscu i dzięki temu identyfikują się z nim, np. pracują tam czy mieszkają. Mają zatem wspólne interesy, nawet, jeżeli nie znają się osobiście. Chcą, aby ich otoczenie było bezpieczne i czyste, bo jest to ściśle związane z podstawowymi potrzebami człowieka. Po tak zakreślonej podstawowej definicji powinna nastąpić prezentacja wszystkich czynników różnicujących lokalne społeczności, ale zajęłaby ona wszystkie strony publikacji. Ujmijmy rzecz inaczej…

  • Od partnerstwa do sieci, Marek Sztark;
  • Filozofia partnerstw stanowi konsekwencję zarządzania projektowego, które w kulturze zdobywa coraz większą popularność i zastosowanie. Projekt to niepowtarzalne zadanie mające swój budżet i czas realizacji, nietypowe, kompleksowe, angażujące specjalistów z różnych dziedzin: artystów, animatorów, edukatorów, realizatorów, techników, a przede wszystkim partnerów. Zarządzanie projektami kulturalnymi to planowanie, organizacja i nadzór takich zadań oraz umiejętność tworzenia partnerstw.

  • Gdzie po fundusze na lokalne projekty kulturalne, Marcela Wasilewska.

Fundusze na lokalne projekty w obszarze kultury są dostępne na każdym poziomie: od lokalnego poprzez krajowy i regionalny aż po unijny i europejski. Dofinansowanie mogą zdobyć przeróżne projekty dotyczące np.: współpracy młodzieży, aktywizacji osób starszych, integracji społeczności lokalnych, ochrony dziedzictwa kulturowego, digitalizacji jego zasobów, tworzenia nowoczesnych placówek kultury, turystyki kulturowej, rewitalizacji obszarów miejskich, zwiększania dostępu społeczności wiejskich do dziedzictwa kulturowego, edukacji kulturalnej i artystycznej i wielu innych zagadnień. Możliwości jest naprawdę całkiem sporo i oczywiście nie da się ich wszystkich wyczerpująco opisać. Dlatego wybraliśmy kilka różnorodnych programów i funduszy, zarówno publicznych, jak i prywatnych.

Publikacja dostępna jest w formacie PDF na stronie Platforma Kultury.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/01/24/edukacja-animacja-nowe-wydawnictwo-nck/feed/ 0
MIK poleca: Seminarium o badaniach kultury z udziałem Bogdana Zdrojewskiego, Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/01/05/seminarium-o-badaniach-kultury-z-udzialem-bogdana-zdrojewskiego/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/01/05/seminarium-o-badaniach-kultury-z-udzialem-bogdana-zdrojewskiego/#comments Thu, 05 Jan 2012 14:16:07 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=3034 czytaj więcej]]> Polecamy Państwa uwadze kolejne seminarium z cyklu „Kultura i Rozwój” organizowane przez Narodowe Centrum Kultury w Warszawie 12 stycznia 2012 roku pt. Przyszłość kultury, przyszłość polityki kulturalnej. Uczestnicy będą szukać odpowiedzi na dwa pytania:

  • Jaka będzie przyszłość kultury?
  • Jaka w odniesieniu do wyzwań przyszłości powinna być polityka kulturalna państwa?

Prognozowanie jest ryzykowne, co nie oznacza, że należy zaniechać prób odpowiedzi. Pomocą w tych próbach są nowe instrumenty badawcze. Pomagają one nie tylko zrozumieć co się w kulturze dzieje, lecz także uchwycić istotne trendy i tworzyć scenariusze przyszłości.

Program seminarium:

  • Założenia polityki kulturalnej państwa – Bogdan Zdrojewski, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego;
  • Badania żywej kultury – prof. Barbara Fatyga, Uniwersytet Warszawski;
  • Badanie kultury cyfrowej – dr Dominik Batorski, Uniwersytet Warszawski;
  • Zarządzanie przyszłością w polityce kulturalnej – rezultaty francuskiego projektu Culture&Medias. Prospective de politiques culturelles – Edwin Bendyk, Ośrodek Badań nad Przyszłością Collegium Civitas;
  • Dyskusja – jakich badań potrzebuje nowoczesna polityka kulturalna?

Dyskusję poprowadzi Edwin Bendyk. Spotkanie ma charakter otwarty, prezentacje wymienione w programie służą wprowadzeniu do wspólnej dyskusji wszystkich uczestników. NCK prosi o rejestrację mailową: obserwatorium@nck.pl

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/01/05/seminarium-o-badaniach-kultury-z-udzialem-bogdana-zdrojewskiego/feed/ 1