Badania w kulturze » animatorzy http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl Badania w kulturze Thu, 25 Jan 2018 13:07:09 +0000 pl-PL hourly 1 http://wordpress.org/?v=4.0.22 III NieKongres Animatorów Kultury w Poznaniu 9-11 kwietnia 2018 roku http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2017/11/21/iii-niekongres-animatorow-kultury-w-poznaniu-9-11-kwietnia-2018-roku/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2017/11/21/iii-niekongres-animatorow-kultury-w-poznaniu-9-11-kwietnia-2018-roku/#comments Tue, 21 Nov 2017 09:46:17 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=6211 czytaj więcej]]> W imieniu Forum Kraków, Miasta Poznania i Centrum Kultury Zamek jest nam niezmiernie miło zaprosić na III NieKongres Animatorów Kultury. Odbędzie się on w Poznaniu w dniach 9-11 kwietnia 2018 roku.

Do tej pory odbyły się dwa NieKongresy Animatorów Kultury. W każdym ze spotkań uczestniczyło ponad 300 osób ‒ animatorów, edukatorów i menadżerów kultury, przedstawicieli instytucji kultury, organizacji pozarządowych i firm prywatnych, osób z metropolii, średnich i małych miast.

III NieKongres Animatorów Kultury odbędzie się pod hasłem SIŁA WSPÓŁPRACY w Centrum Kultury ZAMEK w Poznaniu od 9 do 11 kwietnia 2018 roku. Jego głównymi organizatorami są: Centrum Kultury ZAMEK, Miasto Poznań oraz Forum Kraków (z którego inicjatywy zorganizowano poprzednie spotkania). Gośćmi i uczestnikami przyszłorocznej edycji NieKongresu, poza animatorami i edukatorami, będą samorządowcy i lokalni działacze. Tylko we współpracy z samorządem i poprzez wytwarzanie systemowych i szytych na lokalną miarę rozwiązań, animacja kulturowa może osiągnąć swoje najważniejsze cele: wzmocnić społeczności i rozwój świadomego uczestnictwa w kulturze, a także włączyć się do realizacji ważnych polityk miejskich w obszarze miękkiej rewitalizacji.

Nasze trzydniowe spotkanie chcemy poświęcić tematom mieszczącym się w poniższych modułach:

  • Animatorzy kultury w realizacji zadań publicznych (kultura ‒ rewitalizacja ‒ sprawy społeczne),
  • Narzędzia skutecznego działania dla animatorów i samorządowców,
  • Niezależność instytucji kultury. Relacje sektora animacji kultury z samorządem.

Oprócz warsztatów, debat i grup roboczych przewidziano również program wydarzeń towarzyszących dla mieszkańców i mieszkanek Poznania.

Nowym pomysłem w historii NieKongresu, są „działania kroczące” ‒ specjalnie przygotowywany program mikrograntów dla wielkopolskich animatorów, który potrwa od kwietnia do września 2018 roku. Spróbujemy w ten sposób praktycznie sprawdzić postulaty i rekomendacje powstałe podczas III NieKongresu. We wrześniu, krótko przed wyborami samorządowymi, zorganizujemy w Centrum Kultury ZAMEK jednodniowe seminarium, podsumowujące efekty realizacji tych mikroprojektów.

Ważnym punktem III NieKongresu Animatorów Kultury będzie podpisanie przez samorządowców dokumentu o roboczej nazwie: Samorządowa Karta dla Kultury. Ma ona ramowo określać zasady i reguły współdziałania pomiędzy animatorami kultury a lokalnymi władzami, wskazując na wzajemne korzyści płynące ze współpracy.
Rejestracja na wydarzenie będzie możliwa od lutego 2018.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2017/11/21/iii-niekongres-animatorow-kultury-w-poznaniu-9-11-kwietnia-2018-roku/feed/ 0
Drugi NieKongres Animatorów Kultury. Relacja z XXV Forum Kraków http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2015/11/20/drugi-niekongres-animatorow-kultury-relacja-z-xxv-forum-krakow/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2015/11/20/drugi-niekongres-animatorow-kultury-relacja-z-xxv-forum-krakow/#comments Fri, 20 Nov 2015 14:49:40 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=5735 czytaj więcej]]> Ogłosił to Marek Sztark na swoim profilu FB: Jeszcze nieoficjalnie, ale pewnie: II NieKongres Animatorów Kultury odbędzie się 7–9 lipca 2016 w Lubiążu z Festiwalem SLOT ART. W ramach programu Wrocław 2016! Teraz można potwierdzić to oficjalnie, organizatorem II NieKongresu Animatorów Kultury będzie Biuro Festiwalowe Impart 2016 we współpracy ze Stowarzyszeniem Lokalnych Ośrodków Twórczych (Slot Art Festival), Narodowym Centrum Kultury oraz Zrzeszeniem Forum Kraków. Dyrektorem programowym będzie znowu Marek Sztark.

Tematem XXV Forum Kraków były zatem kwestie związane z przygotowaniem koncepcji programu ogólnopolskiego spotkania animatorów w ramach Festiwalu Slot Art. Marek Sztark przygotował prezentację oraz przeprowadził warsztaty z uczestnikami forum na temat programu NieKongresu. Będzie zupełnie inaczej niż w Warszawie w 2014 roku. NieKongres będzie plenerowy, zamieszkamy w miasteczku namiotowym (dla części osób będą dostępne hotele), a wszelkie działania odbędą się na powietrzu lub w specjalnych namiotach. Strefa NieKongresowa będzie częścią Festiwalu Slot Art.

To jeden z największych festiwali kultury alternatywnej w Polsce, to pięć dni wypełnionych dziesiątkami warsztatów, koncertów, imprez, projekcji filmowych i wykładów. To również coś daleko więcej – pięć dni wyjętych spod ogólnych praw wyścigu szczurów, walki i pośpiechu. Od ponad 10 lat kolorowa festiwalowa wioska rozkwita w niezwykłym miejscu – w murach barokowego, pocysterskiego zespołu klasztornego w Lubiążu na Dolnym Śląsku. Rozłożyste drzewa, chłodne, porośnięte bluszczem mury, tajemnicze zaułki i sklepienia katedry nadają ponadczasowy wymiar jak najbardziej współczesnej sztuce. Slot Art Festival to pięć dni rozrywki na wysokim poziomie, a także brama do nowych możliwości, przyjaźni i kontaktów. Festiwal, po którym zostaną Ci nie tylko wspomnienia, ale także marzenia i świeża energia do działania. (źródło: Festiwal Slot Art)

Każdy uczestnik NieKongresu i każdy uczestnik Slot Art będzie mógł wędrować pomiędzy jednym a drugim wydarzeniem, dzielić je będzie szeroko otwarta bramka. Uczestnicy spotkania Forum Kraków dyskutowali nad różnymi pomysłami na program w tak „ustawionej” przestrzeni: plenerowej, otwartej, pełnej ludzi chętnych do dyskusji i udziału w różnego typu aktywnościach, wypełnionej rozlicznymi możliwościami wspólnej pracy twórczej. Będzie to oznaczało mniej pracy „stolikowej”, a (potencjalnie) więcej działań twórczych, animacyjnych i edukacyjnych. Otwiera się przestrzeń możliwości dla animatorów! Program NieKongresu będzie podzielony na trzy moduły: spotkania z gośćmi specjalnymi (codziennie dwa), otwarte strefy aktywności (programy przygotowane przez instytucje i organizacje partnerskie) oraz ścieżki autorskie (możliwość pracy w różnych grupach roboczych moderowanych przez zaproszonych kuratorów). Chcielibyśmy, aby ten NieKongres przeniósł swoje idee i dyskusje z pola „animacji kultury” na „kulturę animacji”, z autorefleksji nad tożsamością dyscypliny na twórcze działania i pracę kolektywną.

W spotkaniu wzięli udział: Jacek Gralczyk, Marcin Jasiński, Wojciech Szuniewicz, Joanna Mikulska, Joanna Kubicka, Beata Waśko, Ola Zając, Marta Sztwiertnia, Alina Hałoń, Małgorzata Jezutek, Agata Lisowicz-Wala, Aleksander Lysko, Irena Madej, Aleksandra Stańczuk, Mariusz Wróbel, Paweł Gogołek, Piotr Knaś, Joanna Orlik, Agnieszka Sojka, Dorota Ogrodzka. Spotkanie moderował Marek Sztark.

Galeria zdjęć ze spotkania >>

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2015/11/20/drugi-niekongres-animatorow-kultury-relacja-z-xxv-forum-krakow/feed/ 0
Mazowiecki Konwent Animatorów Kultury http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2015/09/01/mazowiecki-konwent-animatorow-kultury/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2015/09/01/mazowiecki-konwent-animatorow-kultury/#comments Tue, 01 Sep 2015 19:51:42 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=5602 czytaj więcej]]> W imieniu Forum Kultury Mazowsze serdecznie zapraszamy na Mazowiecki Konwent Animatorów Kultury, który odbędzie się w Warszawie, w Służewskim Domu Kultury w dniach 25-26 września 2015 roku. Aby wziąć udział spotkaniu należy dokonać internetowej rejestracji do 14 września 2015 roku.

Mazowiecki Konwent Animatorów Kultury to pierwsze w województwie mazowieckim wydarzenie w całości adresowane do osób zajmujących się animacją kultury oraz edukacją kulturalną. Ambicją Konwentu jest spotkanie oraz integracja środowiska animatorów kultury i pracowników edukacji kulturalnej pracujących w instytucjach kultury, organizacjach pozarządowych, szkołach, a także osób będących niezależnymi liderami życia lokalnego, artystów z zacięciem społecznikowskim i wszystkich tych, którym bliskie są zagadnienia animacji kultury.

Rok 2015 to ważny moment dla realizacji takiego wydarzenia: wchodzi w życie Strategia rozwoju kultury w województwie mazowieckim oraz nowy Warszawski Program Edukacji Kulturalnej. W świetle tych dwóch dokumentów warto zastanowić się nad rolą animacji i edukacji kulturalnej w całym województwie oraz przyjrzeć się możliwościom ich rozwoju w warszawskim obszarze metropolitarnym.

W ramach Konwentu odbędzie się debata z udziałem zaproszonych ekspertów oraz dyskusje w grupach roboczych ukierunkowane na wypracowanie wspólnych stanowisk, ustaleń i rekomendacji dla polityk dotyczących animacji i edukacji kulturalnej w województwie. Celem Konwentu jest także wzmocnienie kompetencji zawodowych animatorów i edukatorów oraz wymiana doświadczeń pomiędzy środowiskami działającymi w obszarze kultury. Drugiego dnia uczestnicy będą mogli wziąć udział w cyklu szkoleń i warsztatów branżowych. W programie Konwentu zaplanowano czas na prezentacje ciekawych, innowacyjnych projektów oraz działań z obszaru animacji i edukacji kulturalnej. Partnerzy Konwentu zaproszą także uczestników do udziału w wydarzeniach artystycznych.
(źródło: Mazowiecki Konwent Animatorów Kultury)

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2015/09/01/mazowiecki-konwent-animatorow-kultury/feed/ 0
Kompetencje animatorów kultury. Stanowisko Forum Kraków http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2015/04/13/kompetencje-animatorow-kultury-stanowisko-forum-krakow/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2015/04/13/kompetencje-animatorow-kultury-stanowisko-forum-krakow/#comments Mon, 13 Apr 2015 14:45:45 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=5456 czytaj więcej]]> Forum Kraków, kontynuując prace grupy roboczej pn. Kompetencje Animatora Kultury działającej w ramach NieKongresu Animatorów Kultury, podjęło się opracowania i podsumowania tematu kompetencji animatorów kultury. Celem tych działań było:

  • określenie, czy jest możliwe i czy jest potrzebne stworzenie katalogu kompetencji animatora kultury;
  • stworzenie materiału/opracowania mogącego być pomocą przy tworzeniu programów edukacji i szkoleń dla animatorów kultury;
  • uporządkowanie refleksji nad różnorodnym i interdyscyplinarnym polem animacji kulturowej w Polsce.

W związku z powyższym Forum Kraków (we współpracy z Małopolskim Instytutem Kultury) przeprowadziło następujące działania:

Serdecznie zapraszamy do zapoznania się z tekstem Marka Krajewskiego pt. „Kompetencje animatorów” oraz uzupełniającymi go opracowaniami Zofii Dworakowskiej (o kształceniu na specjalizacji Animacja Kultury w Instytucie Kultury Polskiej UW), Moniki Nęckiej (o animacji w kontekście sztuki i edukacji artystycznej), Agnieszki Sojki (o animacji w perspektywie pedagogicznej).

Forum Kraków opracowało swoje stanowisko na temat kompetencji animatorów kultury, przedstawione poniżej.

Animacja kulturowa powinna być wspieranym i rozwijanym przez państwo oraz samorządy obszarem działalności kulturalnej. Animacja kulturowa to działania podejmowane w konkretnej grupie, wspomagające te formy uczestnictwa jej członków we własnej kulturze, które uznają oni za ważne, a które są z jakichś powodów utrudnione (za: Edukacja kulturowa. Poręcznik, str. 163). Animacja ma za zadanie przezwyciężanie barier związanych z uczestnictwem w kulturze oraz inspirowanie zmiany społecznej, poprzez m.in. przeciwdziałanie wykluczeniom, budowanie kapitału społecznego, rozwijanie kompetencji społecznych i kulturowych, wzmacnianie postaw obywatelskich itp. Animatorzy pracują „in situ”, ze społecznościami lokalnymi, środowiskami, grupami nieformalnymi, pojedynczymi osobami. Efekty ich pracy mogą uwidaczniać się we wzroście jakości życia i poczucia bezpieczeństwa, zmniejszaniu się natężenia konfliktów społecznych, intensyfikacji relacji społecznych, wzroście uczestnictwa w kulturze, sprawniejszym funkcjonowaniu społeczności lokalnych w wymiarze obywatelskim i wdrażaniu nowych rozwiązań.

Animacja kulturowa jest wielowątkową, interdyscyplinarną i procesualną działalnością kulturowo-społeczną. Nie ma jednego preferowanego modelu animacji, ani skończonego i zamkniętego profilu kompetencyjnego. To, co charakteryzuje osoby pracujące na tym obszarze i utożsamiające się z nim, to liczne i zróżnicowane umiejętności, które występują w różnych konfiguracjach, niektórzy animatorzy wyraźnie się specjalizują (czasami tworzą nową, własną specjalizację), inni są wielozadaniowi, a jeszcze inni mają w swojej pracy następujące po sobie okresy specjalizacji i „wielozadaniowości” (za: Zofia Dworakowska, „Kompetencje animatora kultury w perspektywie kształcenia na specjalizacji Animacja Kultury w Instytucie Kultury Polskiej UW”). Dlatego Forum Kraków nie dąży do „uzawodowienia” animatorów, lecz do stworzenia silnego środowiska animatorów kultury, przy czym należy pamiętać o tym, aby tych odrębności nie zacierać, ale też by nie budować sztucznych podziałów wewnątrzśrodowiskowych – chodzi raczej o to, by poszczególne szkoły/ modele animacji były jak domy z szeroko otwartymi drzwiami i oknami – a więc, by strzegły swojej odrębności i tożsamości, ale by jednocześnie zainteresowane były tym, co się dzieje w innych domostwach, by były na nie otwarte (za: Marek Krajewski, „Kompetencje animatorów”). Dlatego sieciowanie środowiska, budowanie platform współpracy i samorozwoju, rzecznictwo skierowane w stronę decydentów i środowisk samorządowych są ważnymi zadaniami dla wzmocnienia obecności animacji kulturowej w politykach kulturalnych w Polsce.

Wsparcie dla rozwoju kompetencji animatorów kultury powinno polegać głównie na dostępie do stypendiów, profesjonalnych programów szkoleniowych, środowiskowych spotkań, konferencji oraz grantów skierowanych na poszukiwanie nowych rozwiązań, narzędzi, sposobów działania. Szczególnie istotne jest to w obszarze funkcjonowania lokalnych instytucji kultury: domów kultury, bibliotek, organizacji pozarządowych – powinny one systemowo (a nie akcyjnie) współuczestniczyć w programach rozwoju animacji kultury, stąd dużą wagę mają działania związane z rozwojem wyspecjalizowanych instytucji wsparcia animacji kultury. Animatorzy profesjonalni jako pracownicy sektora kultury, jak i działający w mniej sformalizowany sposób liderzy i aktywiści lokalni, powinni mieć równy dostęp do szeregu narzędzi wsparcia ich kompetencji.

Profil kompetencyjny animatora kultury nie powinien być zamkniętym i prawnie potwierdzonym zestawem umiejętności, należy jednak w programowaniu działań rozwojowych skierowanych do animatorów zwrócić szczególną uwagę na trzy główne obszary kompetencyjne.

Pierwszym z nich są przymioty osobiste animatora. Należą do niego:

  • kwalifikacje moralne (np. szeroko rozumiana uczciwość, skłonność do przedkładania dobra wspólnego nad własne, bezinteresowność, odpowiedzialność itd.);
  • specyficzne postawy wobec rzeczywistości (ciekawość, zainteresowanie otaczającym światem; przekonanie, iż jest ona przekształcalna, że można ją zmienić; anty-fatalizm; optymizm i czerpanie radości z możliwości działania itd.);
  • specyficzne postawy wobec innych, zwłaszcza tych, z którymi się pracuje (otwartość i zainteresowanie innymi; świadomość ludzkiej różnorodności, tolerancja dla odmienności; wrażliwość na cierpienie innych itd.);
  • refleksyjność (a więc zdolność do krytycznego przyglądania się rzeczywistości, kwestionowania zestalonych przekonań i stereotypów na jej temat; gotowość do walki z uprzedzeniami; umiejętność wykorzystywania wiedzy naukowej i własnych doświadczeń jako podstaw działania; zdolność do wyciągania wniosków ze swoich sukcesów i porażek itd.);
  • cechy osobiste (konsekwencja w działaniu; dystans wobec samego siebie, zdolność do autorefleksji i autokrytycyzmu; odporność na niepowodzenia i zdolność do stawiania im czoła; odwaga i zdolność do działań bezkompromisowych, zawsze wtedy, gdy są one potrzebne).

Drugim zbiorem są kompetencje społeczne. Należą do niego między innymi:

  • wiedza o charakterze psychologicznym i społecznym (a więc podstawowa wiedza na temat człowieka i procesów psychologicznych; wiedza na temat procesów i struktur grupowych; wiedza na temat procesów komunikacyjnych i podstawowych form, w jakich procesy te się dziś realizują; wiedza na temat podstawowych narzędzi socjologicznej i psychologicznej diagnozy środowiska, w którym się działa itd.);
  • szeroko rozumiana empatia (a więc umiejętności słuchania, rozmawiania, interagowania z innymi; umiejętność rozpoznawania warunków i wrażliwość na sytuację, w której się znajdują; umiejętność rozpoznawania emocji obecnych w grupie; umiejętność rozpoznawania systemów wartości i postaw wobec rzeczywistości obowiązujących w grupie itd.);
  • umiejętność aktywizowania (umiejętność podejmowania współpracy z innymi; umiejętność stwarzania okazji i pretekstów do współpracy; zdolność do pobudzania wyobraźni, w tym wyobraźni społecznej; umiejętność motywowania innych do działania i do współdziałania);
  • umiejętność pracy z grupą (w tym umiejętność: obserwowania i rozumienia procesów zachodzących w grupie; uruchamiania pożądanych procesów grupowych; rozwiązywania i kanalizowania konfliktów i sytuacji spornych pojawiających w grupie; zdolność do uchwycenia podstawowych struktur organizujących funkcjonowanie grupy i umiejętność do modyfikowania tych struktur, zdolności facylitacyjne; umiejętność przekazywania wiedzy, dzielenia się doświadczeniami, umiejętność nauczania zdolności do posługiwania się różnorodnymi narzędziami itd.).

Trzecim zbiorem są wiedza i umiejętności techniczno-praktyczne. Do tego zbioru należą:

  • ogólna, ale wszechstronna, wiedza o otaczającej nas rzeczywistości (orientowanie się w historii i przeszłości; wiedza ekonomiczna i społeczno-polityczna; wiedza na temat kultury i sztuki itd.);
  • ogólna, ale wszechstronna, wiedza na temat środowiska, w którym się działa (orientowanie się w historii i przeszłości środowiska; świadomość przecinających je zróżnicowań, obowiązujących w nim systemów wartości i podstawowych modusów działania; wiedza na temat podstawowych zasobów, jakimi to środowisko dysponuje itd.);
  • specjalistyczna wiedza na temat animacji kulturowej (wiedza na temat specyfiki tej praktyki, jej historii i wielości form, w jakich może się ona realizować; wiedza na temat możliwości i ograniczeń dla tego rodzaju działalności w naszym kraju);
  • wiedza o charakterze organizacyjnym (wiedza na temat instytucjonalnych i prawnych uwarunkowań kultury w Polsce; wiedza na temat potencjalnych źródeł finansowania działań animacyjnych i pozyskiwania z nich środków itd.);
  • umiejętności praktyczne związane z realizacją działań animacyjnych (umiejętności posługiwania się różnorodnymi mediami tworzenia [poczynając od tradycyjnych mediów tworzenia sztuki, aż po współczesne, zdigitalizowane i sieciowe narzędzia tego rodzaju]; umiejętności organizacji pracy grupy i gromadzenia środków niezbędnych do uruchomienia jej działań; umiejętność układania sobie współpracy z instytucjami kultury oraz oświatowymi, a także z władzami samorządowymi; umiejętność dokumentowania i popularyzowania własnych działań; umiejętność posługiwania się narzędziami pozwalającymi przeprowadzić diagnozę środowiska, w którym się działa; umiejętność dokonywania ewaluacji i autoewaluacji; umiejętność wyszukiwania i filtrowania informacji potrzebnych w pracy animacyjnej i edukacyjnej).

Punkt wyjścia dla powstania tej listy został szerzej omówiony w tekście Marka Krajewskiego pt. „Kompetencje animatorów”.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2015/04/13/kompetencje-animatorow-kultury-stanowisko-forum-krakow/feed/ 0
XXI Forum Kraków. Wartość pracy animatorów kultury http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2015/02/16/forum-krakow-wartosc-pracy-animatorow-kultury/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2015/02/16/forum-krakow-wartosc-pracy-animatorow-kultury/#comments Mon, 16 Feb 2015 16:10:19 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=5390 czytaj więcej]]> W dniach 2–3 lutego 2015 roku w siedzibie Małopolskiego Instytutu Kultury odbyło się XXI spotkanie Forum Kraków. Uczestnicy spotkania rozmawiali o wartości pracy animatorów kultury, o tym, jakie są lub mogą być funkcje animacji, jaki jest wpływ animacji na budowanie kultury demokracji, spójności społecznej, integrację lokalnych wspólnot, rozwój aktywności społecznej i obywatelskiej oraz kompetencje artystyczne i kulturowe.

Zaproszeni do rozmowy goście – Edwin Bendyk, publicysta z tygodnika „Polityka” oraz Maja Branka, założycielka Idei Zmiany – zaproponowali dwie uzupełniające się perspektywy. Edwin Bendyk wskazywał na nowe idee dotyczące likwidacji państwa dobrobytu, wskazywał na to, co może pojawić się po neoliberalizmie, który „zainfekował” myślenie o współczesnym Państwie. Jego wypowiedź dotyczyła kwestii pogłębiającego się braku spójności społecznej i rzeczywistości, która zmierza w stronę zdemontowania podstaw społeczeństwa dobrobytu. Edwin Bendyk zwrócił też uwagę na bariery utrudniające stworzenie użytecznej mapy badawczej kultury, która pomogłaby rozpoznać trendy i dynamikę zmian wpływających na funkcjonowanie społeczeństw. To zagadnienie przedstawił w oparciu o koncepcję przeszkody epistemologicznej Gastona Bachelarda.

Maja Branka skupiła się na problemie rzecznictwa w działalności społecznej, m.in. na tym, dlaczego żargon specjalistów i ekspertów od zrównoważonego rozwoju, inkluzji społecznej, rewitalizacji społecznej staje się pustą formą utrudniającą rozmowę i dialog lub nawet staje się formą neokolonialnej przemocy wobec „beneficjentów” interwencji. Zwróciła ona uwagę na problem badania i przełamywania hierarchii obecnych w języku, które są źródłem różnego typu form dyskryminacji. Język może być „narzędziem przemocy”. Animatorzy są w samym środku tego problemu. Z jednej strony działają środowiskowo, w bliskim partnerstwie z ludźmi, których mają do czegoś/ ku czemuś aktywizować. Z drugiej strony bardzo często ich działania są uwikłane w system grantów, które z ich partnerów, z ludzi, z którymi współpracują, tworzą „beneficjentów” pomocy, a z obszaru, na którym działają, tworzą przestrzeń „rewitalizacji społecznej”. Czy tego typu przemoc językowa i systemowa jest problemem, czy cechą systemu, z którą należy się pogodzić? Swoje wystąpienie Maja Branka oparła na tekście uznanego psychologa Bogdana de Barbaro pt. Po co psychoterapii Postmodernizm? W tekście tym zawarte są przesłanki, które animatorzy również mogą wykorzystać w swojej praktyce, dotyczące pluralizmu, roli języka i społecznego konstrukcjonizmu, pragmatyzmu i kontekstualizmu.

W spotkaniu uczestniczyli: Stanisława Retmaniak (Stowarzyszenie CAL Warszawa), Irena Madej (NCK Warszawa), Marek Sztark (BFI 2016 Wrocław), Wojciech Szuniewicz (KOK Krotoszyn), Ewa Zbroja (NCK Warszawa), Krzysztof Polewski (GOK Mykanów), Iwona Kusak (MDK Bielsko-Biała), Teresa Jankowska (Stowarzyszenie CAL), Jacek Gralczyk (Stowarzyszenie CAL Bełchatów), Alina Witkowska (CKiIS Podkowa Leśna), Mariusz Wróbel (Silesia Film Katowice), Monika Nęcka (ASP Kraków), Aleksandra Zając (SLOT Kraków), Małgorzata Jezutek (OK Kraków-Nowa Huta), Adam Radosz (MOK Mysłowice), Marek Karpiński (Centrum Sztuki Mościce-Tarnów), Karol Wittels (Fundacja Obserwatorium Warszawa), Anna Michalak-Pawłowska (Dorożkarnia Warszawa), Zofia Bisiak (Stowarzyszenie Łucznica), Małgorzata Gaduła-Zawratyńska (NCK Dom Kultury + Warszawa), Agnieszka Sojka (UP Kraków), Anna Miodyńska (MIK Kraków), Maja Branka (Idea Zmiany Warszawa), Edwin Bendyk (Collegium Civitas Warszawa), Piotr Wyrobiec (CK Wadowice), Maciej Zygmunt (ROK Katowice). Spotkanie moderowała Joanna Orlik, dyrektor Małopolskiego Instytutu Kultury.

Galeria zdjęć ze spotkania >>

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2015/02/16/forum-krakow-wartosc-pracy-animatorow-kultury/feed/ 0
XX Forum Kraków. Kompetencje animatora kultury http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2014/10/28/xx-forum-krakow-kompetencje-animatora-kultury/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2014/10/28/xx-forum-krakow-kompetencje-animatora-kultury/#comments Tue, 28 Oct 2014 14:57:56 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=5325 czytaj więcej]]> XXFK

Kolejne, już dwudzieste spotkanie członków i sympatyków Forum Kraków odbyło się w dniach 3–4 października 2014 roku w Krakowie, w siedzibie Małopolskiego Instytutu Kultury. Tematem spotkania były kompetencje animatora kultury, jedno z kluczowych zagadnień NieKongresu Animatorów Kultury. Forum Kraków zainaugurowało tym spotkaniem nowy cykl trzech seminariów poświęconych animatorom (kolejne dwa spotkania będą dotyczyć odpowiedzialności oraz przygotowania metodyki mierzenia efektów działalności animatorów kultury). Opracowując wskazane trzy tematy, chcemy dokończyć dyskusję rozpoczętą na NieKongresie:

  • czy można (i czy trzeba) stworzyć profil kompetencyjny animatora kultury, jako punkt odniesienia dla programów edukacji, tworzenia stanowisk pracy, zamawiania usług z zakresu animacji kultury?
  • czy można (i czy trzeba) przygotować środowiskowy dokument opisujący i komentujący zagadnienia etyczne związane z uprawianiem animacji kultury, co powinno się w nim znaleźć?
  • czy można opisać i zmierzyć efekty realizacji przedsięwzięć o charakterze animacji kultury, co społeczności lokalne otrzymują dzięki funkcjonowaniu instytucji i organizacji (animacji kultury), jakie rezultaty powinny przynosić działania o charakterze interwencji z użyciem narzędzi animacji kultury?

Powyższe zagadnienia wymagają rozpoznania, brak klarownych odpowiedzi skutkuje brakiem możliwości wykorzystania animacji kultury/edukacji kulturowej w politykach kulturalnych państwa i samorządów. Prawdopodobnie potrzebujemy podobnych rozwiązań jakie już funkcjonują w zakresie edukacji artystycznej, wspierania przemysłów kreatywnych, funkcjonowania instytucji artystycznych, rozwoju markowych festiwali i wydarzeń w obszarze marketingu miejsc, rewitalizacji obszarów zdegradowanych. Decydenci odnoszą się bardzo pozytywnie do tych działań, ponieważ (zazwyczaj) mają świadomość efektów, które przyniosą one w krótszej i dłuższej perspektywie czasu. Z kolei animacja i edukacja kulturowa są na marginesie ich zainteresowania – czy również przez brak klarowności w jej opisie?

Na spotkaniu wspólnie dokonaliśmy analizy profilu kompetencyjnego animatora kultury w trzech perspektywach: kulturowej, pedagogicznej oraz socjologicznej. Wstępem do dyskusji były wystąpienia Joanny Zięby z Instytutu Kultury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego oraz Agnieszki Sojki z Instytutu Pedagogiki Uniwersytetu Jagiellońskiego. Z powodów osobistych w spotkaniu nie mógł uczestniczyć trzeci z zaproszonych mówców, Marek Krajewski z Instytutu Socjologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, jednak przygotował on dla uczestników tekst ze swoim stanowiskiem.

Już na samym początku dyskusji pojawił się problem sformułowania zakresu tematycznego, w ramach którego można rozważać kompetencje. Mówiąc inaczej: jak rozważać kompetencje, skoro wcześniej nie zdefiniowano, czym jest animacja kultury. Dyskusja dość szybko przyniosła pewne robocze wnioski w tym zakresie – nienowe, ale animatorzy stale lubią je sobie przypominać:

  • jest to raczej działalność lokalna, środowiskowa;
  • jej celem w wymiarze osobistym jest upodmiotowienie, aktywizowanie, wspieranie rozwoju kompetencji kulturowych i innych;
  • jej celem w wymiarze społecznym jest wzmacnianie relacji społecznych, integracja i inkluzja, szeroko pojęty „community building”;
  • działalność odbywa się poprzez kreowanie sytuacji twórczych, partycypacyjne budowanie scen kulturalnych, budowanie przestrzeni edukacyjnych;
  • bardzo często jest to praca zespołowa, a animatorzy są koordynatorami pracy interdyscyplinarnych zespołów;
  • animatorzy kultury myślą o swojej pracy jako o długofalowym procesie społecznym;
  • dla animatorów kultury pojęciem konstytutywnym jest „uczestnictwo w kulturze” – to ich teren działania: praktyki kulturowe i praktyki kulturalne;
  • animacja kultury to wielowątkowa i wielowymiarowa, interdyscyplinarna praktyka, ważne, że jest (również) profesjonalną działalnością prowadzoną w ramach instytucji/organizacji (animacji) kultury;
  • animatorem kultury (praktykiem) może stać się artysta, socjolog, kulturoznawca, menadżer kultury itp. Zaplecze (kulturowe/kulturalne) jest istotne, ale równie ważne jest zaplecze kompetencyjne dla pracy środowiskowej (edukator, coach, trener, moderator, lider, facylitator, pedagog, konsultant, mediator itp.);
  • animacja kultury nie ma jednej metodologii działania ani zamkniętego katalogu kompetencji. Ze swej istoty jest ona zależna od potrzeb środowiskowych, zmian kulturowych itp.;
  • animacja kultury to umiejętność odpowiadania na zdiagnozowane problemy i wyzwania, to umiejętność dobrania metod interwencji do zagadnienia, a nie postępowanie według schematów.

W tak zarysowanej perspektywie uczestnicy dyskusji „ogólnie” zgodzili się, że rozmowa o profilu kompetencyjnym animatora kultury ma sens przy dwóch założeniach:

  • że rozmawiamy o ścieżce edukacji, o przygotowaniu do roli animatora kultury, o profilu kompetencyjnym;
  • że rozmawiamy o pewnym zadaniu, misji/usłudze publicznej, którą należy mieć w pakiecie (lokalnych) działań kulturalnych.

W myśl takich ustaleń animacja kultury może być specjalizacją w ramach różnorodnych kierunków studiów kulturoznawczych, artystycznych, pedagogicznych itp. A w profesjonalnych instytucjach i organizacjach kultury będzie możliwe rozwijanie działań charakteryzujących się podejściem animacyjnym, nastawionych na pracę środowiskową, realizowanych wszędzie tam, gdzie inne metodologie się nie sprawdzą.

Na spotkaniu dyskutowane były również różne metodyki kształcenia animatorów kultury, jak i próbowano wstępnie opisać zakresy kompetencji, które mogą być przydatne w tej działalności. Można je pogrupować w kilka kluczowych wiązek:

  • zarządzanie procesami grupowymi;
  • koordynacja i realizacja interdyscyplinarnych przedsięwzięć społecznych;
  • kompetencje trenerskie, pedagogiczne, rozwoju osobistego, psychologiczne;
  • wiedza o kulturze i sztuce, dziedzictwie kulturowym;
  • praktykowanie działalności artystycznej i kulturalnej;
  • prowadzenie diagnoz, analiz, badań społecznych (rozwinięta refleksyjność, umiejętność debaty, moderacji itp.);
  • kompetencje interkulturowe.

Animator kultury to zatem nie artysta, nie menadżer, nie edukator czy pracownik środowiskowy. Choć wszyscy oni kooperują w polu kultury – bardzo często przekraczając granice dyscyplin i kompetencji. To cecha charakterystyczna działalności kreatywnej, twórczej, środowiskowej, poniekąd innowacyjnej, której celem jest zmiana społeczna i zwiększanie komfortu/jakości życia.
Efektem seminarium będzie dokument przygotowany przez jego gości, prezentujący dyskusje i (możliwy) profil kompetencyjny animatora kultury. Przedstawimy go Państwu, jak tylko powstanie.

W spotkaniu udział wzięli: Magdalena Latusek, Tomasz Ignalski, Marek Karpiński, Karol Wittels, Marzena Horyza, Aleksandra Zając, Antoni Bartosz, Paweł Gogołek, Joanna Zięba, Anna Michalak-Pawłowska, Marek Sztark, Małgorzata Jezutek, Marcin Jasiński, Aleksandra Stańczuk-Sosnowska, Wojciech Szuniewicz, Agnieszka Sójka, Monika Nęcka, Piotr Knaś. Spotkanie moderowała Joanna Orlik, dyrektor Małopolskiego Instytutu Kultury.

Galeria zdjęć ze spotkania >>

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2014/10/28/xx-forum-krakow-kompetencje-animatora-kultury/feed/ 9
Animacja/edukacja na NieKongresie Animatorów Kultury http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2014/04/02/animacjaedukacja-na-niekongresie-animatorow-kultury/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2014/04/02/animacjaedukacja-na-niekongresie-animatorow-kultury/#comments Wed, 02 Apr 2014 11:15:41 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=5185 czytaj więcej]]> Zapraszamy do zapoznania się z materiałami związanymi z projektem Animacja/edukacja. Możliwości i ograniczenia edukacji i animacji kulturowej w Polsce oraz uczestnictwem koordynatora merytorycznego tego projektu, prof. Marka Krajewskiego w NieKongresie Animatorów Kultury:

Rozmowa Aleksandry Szymańskiej z Markiem Krajewskim „Animacja: wielość idei, działań narzędzi i celów”
Główną wartością animacji jest to, że jest ona wielością: idei, działań, narzędzi i celów. Ta wielość chroni ją przed apodyktycznością tak charakterystyczną dla wielu praktyk pedagogicznych i sprawia, iż jej ważna częścią jest permanentne samouczenie się. Powtórzę raz jeszcze to o czym była mowa na początku – nie ma jednego dobrego modelu działań animacyjnych, ale nie oznacza to, że każdy powinien rozumieć ją po swojemu. Chodzi raczej o to, abyśmy byli świadomi tej wielości i równie świadomie z niej czerpali.

Wykład Marka Krajewskiego na otwarcie NieKongresu Animatorów Kultury „Możliwości i ograniczenia edukacji i animacji kulturowej w Polsce”
Wystąpienie rozpoczyna się w 55 minucie nagrania

Sesja tematyczna „Modele działania” (moderator: Marek Krajewski; uczestnicy: Ewa Kokot, Magdalena Dutkiewicz, Ryszard Michalski, Beata Jaszczak, Tomasz Rakowski)

Prace w ramach projektu badawczego nadal trwają. Całość efektów zostanie przedstawiona w publikacji podsumowującej w drugiej połowie roku.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2014/04/02/animacjaedukacja-na-niekongresie-animatorow-kultury/feed/ 0
Animatorzy – naganiacze i zabawiacze czy terapeuci i społecznicy? Relacja z NieKongresu Animatorów Kultury http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2014/03/30/animatorzy-naganiacze-i-zabawiacze-czy-terapeuci-i-spolecznicy-relacja-z-niekongresu-animatorow-kultury/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2014/03/30/animatorzy-naganiacze-i-zabawiacze-czy-terapeuci-i-spolecznicy-relacja-z-niekongresu-animatorow-kultury/#comments Sun, 30 Mar 2014 21:05:09 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=5173 czytaj więcej]]> NieKongres Animatorów Kultury zakończył się w piątek 28 marca 2014 w Warszawie. Właściwie przez organizatorów został on oficjalnie niezakończony ponieważ zarówno uczestnicy, jak i partnerzy wydarzenia wyrazili chęć dalszej pracy:

  • Mają być kontynuowane spotkania rady programowej i moderatorów grup roboczych poświęcone animatorom i animacji kulturowej.
  • Przy MKiDN ma powstać Zespół ds. Animacji Kultury (w którego pracach będą uczestniczyć reprezentanci środowiska), partner do rozmów o programach dotacyjnych i rozwojowych oraz zmianach systemowych.
  • Narodowe Centrum Kultury chce doprowadzić do całościowego podsumowania prac kongresowych, jego ewaluacji oraz przygotowania materiałów kongresowych (prawdopodobnie w formie publikacji). Ważną częścią tych prac będą konsultacje i debaty dotyczące rekomendacji – wspólnego stanowiska animatorów kultury.

NieKongres (34)

NieKongres to były trzy intensywne dni pełne rozmów i sporów. Rozmawiali ze sobą animatorzy z instytucji kultury, z organizacji pozarządowych, z uczelni, freelancerzy i ci którzy umieszczali się totalnie „poza systemem” lub w ramach ruchu społecznikowskiego. Mówili różnymi językami i w różnych paradygmatach, powoływali się na tradycje środowiskowe, umieszczali się w różnorodnych nurtach animacyjnych (trzy były szczególnie obecne: nurt etnograficzno-antropologiczny, nurt artystyczny, nurt animacji społeczno-kulturowej), często sięgali do swoich doświadczeń i biografii animacyjnych – samodzielnych i wyjątkowych konstrukcji.

Jedni uczestnicy szukali dróg porozumienia, aby nie pozbawiać się wpływu na rozwiązania systemowe (zawód animator, animacja jako usługa/ zadanie publiczne, współpraca i reprezentacja środowiskowa, system wsparcia zawodowego). Kolejni debatowali o różnych obliczach animacji, o tradycji animacyjnej, o zagrożeniach płynących z uzawodowienia i działań zmierzających do „parametryzacji” animacji czy uczynienia z niej usługi społecznej, spora grupa mówiła o animacji jako dziedzinie buntowniczej czy pozasystemowej lub, że powinna ona pozostać społecznikowska. Jeszcze inni uczestnicy spotkania dzielili się inspiracjami, pokazywali sobie wzajemnie własne działania i projekty animacyjne, uczestniczyli w warsztatach rozwijających kompetencje i zaopatrujących w narzędzia pracy. Były to najbardziej wybijające się trzy postawy wobec Niekongresu – prosystemowa, pozasystemowa, użytkowa (grupy te oczywiście ilościowo były różnorodne, a w czasie kongresu zdarzały się apostazje).

Debatę niekongresową można podsumować parafrazując wypowiedź Piotra Kuczyńskiego (ekonomisty). Animator kultury to nie tylko zawód – to przede wszystkim charakter i sposób rozumowania (dodajmy też: skupienie na relacji ja – ty – my), dlatego prawdziwi animatorzy kultury nie ograniczają się tylko do swojej dziedziny. Można ich spotkać wszędzie tam, gdzie istnieje potrzeba odkrywania wewnętrznych potencjałów, pobudzania wrażliwości, rozwoju postaw twórczych, zmiany społecznej, budowania kompetencji kulturowych i społecznych, urelacyjniania społeczności lokalnych, upodmiotawiania środowisk i osób wykluczanych, interpretacji dziedzictwa kulturowego, stwarzania szans aktywnego uczestnictwa w kulturze, tworzenia kapitału społecznego i kreatywnego (próbowałem zanotować wszystkie potrzeby…).

Zawód „animator kultury” ma zatem swoją specyfikę. Chociaż wiąże się z „sektorem kultury” i takimi zawodami jak muzealnicy czy bibliotekarze (bo często przypisywany jest domom kultury) bardziej przypomina zawód twórcy bądź menadżera kultury – ponieważ nie łączy się z jednym typem instytucji, z jednym uznanym środowiskowo „zestawem kompetencji”, z jednym modelem działania. Zawód ten dopiero wybija się na niepodległość i szuka swojej tożsamości. Jego emancypacja jest odbiciem zmian społecznych i zmian w zakresie tworzenia polityk publicznych: zwiększenia wagi miękkich kapitałów, pojawienia się problematyki „community building” i „empowerment”, rozwoju edukacji kompetencyjnej i w ogóle nowych modeli edukacji, redefinicji znaczenia dziedzictwa kulturowego, czy wreszcie poszerzania pola kultury.

Z tego powodu wystąpienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego było dla uczestników NieKongresu zaskoczeniem. Po pierwsze wypowiedział on zdanie Nie wierzę w animację kultury, wierzę w animatorów kultury. Jak je zrozumieć? Czy podobnie jak zdanie „nie wierzę w twórczość, wierzę w twórców” albo „nie wierzę w muzea, wierzę w muzealników”? Chyba nie. Raczej wskazał, że animacja kultury (i rozwiązania systemowe w tym zakresie) nie będzie priorytetem i nie stanie się filarem polityki kulturalnej państwa. Dobitniej świadczy o tym fakt, że będąc na spotkaniu animatorów kultury ani razu nie odwołał się do koncepcji kapitału społecznego (będącej podstawą dla obowiązującej strategii działania ministerstwa kultury). Po drugie wskazał animatorom kultury właściwie jedno zadanie, istotne z jego punktu widzenia: budowanie widowni poprzez edukację kulturalną. Mówiąc inaczej animatorzy mają kształcić kompetencje związane z odbiorem sztuki i twórczości, bo uczestnictwo w kulturze (wysokoartystycznej) jest równoznaczne z wyższym poziomem cywilizacyjnym, Ci którzy uczestniczą w kulturze, są w różnych wymiarach bogatsi powiedział. Wielu animatorów takie postawienie sprawy oburzyło.

Zdanie, że uczestnictwo w kulturze wzbogaca, raczej wszystkim animatorom kultury wyda się prawdziwe. Jednak oni rozumieją je o wiele szerzej niż tylko bywanie na koncertach, przedstawieniach czy spektaklach. Wielkim zadaniem dla animatorów kultury będzie udowodnienie, że rezultatem ich pracy jest wyższa jakość życia społecznego i większe szanse na osobiste „bogacenie się”. Maria Parczewska w jednej z publikacji przedkongresowej powiedziała że sprzyjać rozwojowi to sprawiać, by ludzie byli autonomiczni, samosterowni, niezależni, autentyczni, by byli po prostu szczęśliwi.

NieKongres Animatorów Kultury rozpoczął się od prezentacji prof. Marka Krajewskiego przygotowanej na podstawie m. in. projektu badawczego MIK-u Animacja/edukacja. Możliwości i ograniczenia edukacji i animacji kulturowej w Polsce. Partnerem merytorycznym kongresu było Forum Kraków.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2014/03/30/animatorzy-naganiacze-i-zabawiacze-czy-terapeuci-i-spolecznicy-relacja-z-niekongresu-animatorow-kultury/feed/ 9
Najnowsza Res Publica Nowa o animatorach kultury http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2013/07/08/najnowsza-res-publica-nowa-o-animatorach-kultury/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2013/07/08/najnowsza-res-publica-nowa-o-animatorach-kultury/#comments Mon, 08 Jul 2013 13:36:20 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=4802 czytaj więcej]]> Zapraszamy do zapoznania się z najnowszym numerem Res Publiki Nowej, w której znaleźć można duży blok tekstów poświęconych animacji i animatorom kultury.

zawód animator

Kim tak naprawdę są animatorzy kultury i czym się zajmują? Jakim problemom stawiają czoła na co dzień? Czy ich działalność to rodzaj profesji, misja, a może sposób na realizowanie pasji? 211. numer „Res Publiki Nowej” poświęcamy zagadnieniom animacji kultury, choć koncentrujemy się przede wszystkim na ludziach – na samych animatorach. (źródło: Res Publica Nowa)

Blok tekstów o animacji otwiera wprowadzenie Martyny Obarskiej. Następnie można się zapoznać z wywiadami z czterema animatorkami kultury: Zofią Bisiak, Joanną Żak, Karoliną Plutą i Klarą Kopcińską. Kolejne dwa teksty gości zagranicznych (Community arts a kwestia jakości oraz Animator społeczno-kulturalny w społeczeństwie opartym na wiedzy: wykształcenie interweniującego a jakość interwencji) są interesującym poszerzeniem znaczeń tej dyscypliny na polskim gruncie. W następnym artykule Magdalena Kubecka zastanawia się czy animacja kultury to zawód czy sposób ulepszania świata? W ostatnim tekście tego bloku Piotr Knaś z Małopolskiego Instytutu Kultury przedstawia animację kultury jako pole rozwoju lokalnych polityk kulturalnych.

Ponadto w numerze Jan Mencwel analizuje raport prof. Jerzego Hausnera Kurs na innowacje. Jak wyprowadzić Polskę z rozwojowego dryfu.

Wersję elektroniczną czasopisma można nabyć w systemie „za dowolną kwotę”.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2013/07/08/najnowsza-res-publica-nowa-o-animatorach-kultury/feed/ 0