Badania w kulturze » foto http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl Badania w kulturze Thu, 25 Jan 2018 13:07:09 +0000 pl-PL hourly 1 http://wordpress.org/?v=4.0.22 Otwarcie odnowionego domu kultury Inspiro http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2014/02/24/otwarcie-odnowionego-domu-kultury-inspiro/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2014/02/24/otwarcie-odnowionego-domu-kultury-inspiro/#comments Mon, 24 Feb 2014 13:12:20 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=5104 czytaj więcej]]> Zapraszamy do obejrzenia zdjęć z otwarcia odnowionego domu kultury INSPIRO w Podłężu, w Gminie Niepołomice. Uroczystość miała miejsce 22 lutego 2014 roku. Remont Domu Kultury INSPIRO finansowany był ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Miasta i Gminy Niepołomice. Nie obyło się bez problemów związanych z pozyskaniem dotacji, ale ostatecznie pięknie i funkcjonalnie odremontowany obiekt jest już dostępny dla uczestników zajęć.

Powstałe w 2007 roku Stowarzyszenie Inicjatyw Kulturalnych INSPIRO w 2009 roku wzięło pod opiekę zaniedbany dom kultury w Podłężu, stając się prawdopodobnie pierwszą organizacją pozarządową w Polsce, której powierzono pod zarząd gminny dom kultury. Twórcami stowarzyszenia i prowadzącymi dom kultury są Beata Kwiecińska i Maciej Dąbrowski. Zapraszamy do przeczytania dwóch wywiadów, z których można poznać historię ich działalności kulturalnej w gminie Niepołomice (wywiad dla Wysokich Obcasów, wywiad dla Kultury Enter)

Flickr is currently unavailable.

Inwestycje i remont wnętrz domu kultury zostały zaprojektowanie partycypacyjnie. Odbywały się spotkania, warsztaty. Architekci uczestniczący w konkursie mogli poznawać aktywność domu kultury oraz potrzeby uczestników zajęć. Całość działań związanych z opracowaniem koncepcji remontu można poznać ze strony Podziel kwadrat. Prace konkursowe można obejrzeć tutaj. Działania związane z nową siedzibą to też przykład modelowej współpracy samorządu lokalnego z organizacją pozarządową (inwestorem była Gmina Niepołomice, jako właściciel obiektu). Więcej o współpracy Gminy Niepołomice z Stowarzyszeniem INSPIRO w raporcie PRZEKAZYWANIE ZADAŃ PUBLICZNYCH Z OBSZARU KULTURY ORGANIZACJOM POZARZĄDOWYM. PRZYPADEK DOMU KULTURY INSPIRO W GMINIE NIEPOŁOMICE.

Zapraszamy również do przeczytania tekstu Beaty Kwiecińskiej i Maćka Dąbrowskiego w publikacji MIK Lokalne Centrum kultury. Zrób to z innymi pt. Dom kultury. Miejsce ludzi.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2014/02/24/otwarcie-odnowionego-domu-kultury-inspiro/feed/ 2
XVIII Forum Kraków. Co po NieKongresie Animatorów Kultury? http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2014/02/21/xviii-forum-krakow-co-po-niekongresie-animatorow-kultury/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2014/02/21/xviii-forum-krakow-co-po-niekongresie-animatorow-kultury/#comments Fri, 21 Feb 2014 15:05:36 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=5086 czytaj więcej]]> Pierwsze w 2014 roku spotkanie zrzeszenia Forum Kraków poświęcone było NieKongresowi Animatorów Kultury. Forum Kraków jest partnerem merytorycznym tego wydarzenia, współodpowiedzialnym za konstrukcję programu merytorycznego i poprowadzenie debaty. W skład zespołu programowego NieKongresu wchodzą członkowie Forum Kraków: Anna Michalak-Pawłowska, Joanna Orlik, Marcin Jasiński, Marek Sztark – dyrektor programowy kongresu. W dniach 10-11 lutego 2014 roku w siedzibie MIK w Krakowie, Forum Kraków spotkało się, aby szukać odpowiedzi na pytanie: co po NieKongresie? Jak można wykorzystać to spotkanie wielu środowisk animacyjnych dla rozwoju animacji kultury w Polsce? Czy można przygotować scenariusze działań i rekomendacje dla współpracy MKiDN, NCK, innych organizacji zaangażowanych w rozwój animacji kultury (uniwersyteckie placówki badawcze i edukacyjne, sieci współpracy, centra rozwoju kompetencji, instytucje grantodawcze, itp.)?

Spotkanie rozpoczęło się mocnym nawiązaniem do Kongresu Kultury Polskiej w Krakowie w 2009 roku, w programie którego zabrakło obecności (na scenie) środowisk związanych z animacją i edukacją kulturalną. Między innymi z tej atmosfery niedostatecznego zajęcia się tematem animatorów i „kultury lokalnej” wyniknęło powstanie Forum Kraków. Pięć lat później te właśnie środowiska będą miały okazję uczestniczyć w dedykowanym kongresie organizowanym przez Narodowe Centrum Kultury pod patronatem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Flickr is currently unavailable.

NieKongres skierowany jest do wielu różnorodnych środowisk związanych z animacją i edukacją kulturalną, działających w ramach publicznych instytucji kultury, zaangażowanych jako urzędnicy/politycy w rozwój kultury, funkcjonujących w ramach sektora NGO, ale również freelancerów czy przedsiębiorców, należy pamiętać również o badaczach i pedagogach związanych z Uniwersytetami. Członkowie Forum Kraków postawili sobie pytanie, czy istnieje szansa „dopracowania się” społeczności animatorów. Jedna (nie jednolita) społeczność tym różni się od środowisk, że tworzy wspólne platformy reprezentacji, angażuje się w partnerskie przedsięwzięcia, poszukuje konsensusu i rozwiązań systemowych. Poddawany był też w wątpliwość boom animacyjny w publicznych instytucjach kultury („Nie będę już instruktorem ruchu amatorskiego, będę animatorem!”), na ile jest on perspektywą zmiany paradygmatu, a na ile przejęciem modnego języka bądź trendu związanego z aktywizmem i oddolną inicjatywnością społeczną.

Z tym wątkiem związany był kolejny dotyczący mechanizmów związanych z biurokratyzowaniem pola kultury z przetwarzaniem kultury w zadanie publiczne oraz polityki kulturalne. Temu procesowi towarzyszy specyficzny język z kategoriami takimi jak sektor kultury, narzędzia rozwoju kapitału społecznego, zawód animatora kultury, rola i zadania państwa. W tym sensie animacja stawiana jest w przestrzeni modeli upowszechniania kultury, ram zawodowych, kwalifikacji i profesjonalizmu, programów i mechanizmów finansowania, odpowiedzialności samorządów. W jakim sensie jest zatem powołaniem, formą aktywizmu niezinstytucjonalizowanego? Prof. Barbara Fatyga wskazywała, że animator to ktoś, kto sam stwarza sobie pole do działania, sam pisze swoją rolę społeczną, stwarza świat znaczeń, na które chce oddziaływać. Kongres musi to rozgraniczanie zinterpretować i wziąć pod uwagę, jeśli celem jest rekomendowanie działań na rzecz rozwoju animacji społeczno-kulturowej. Czyli z jednej strony wspierania profesjonalnych instytucji/organizacji animacji kultury oraz kompetencji kadr kultury, a z drugiej strony subsydiarności państwa wobec inicjatyw i aktywności obywatelskiej, oddolnej.

Ogólną konstatacją spotkania było stwierdzenie, że skoro animacja kultury „płynie” w wielu różnych nurtach, NieKongres powinien być przestrzenią dialogu, rozmowy o tożsamości i możliwościach budowania społeczności. Jednocześnie zebrany materiał, osiągnięta definicja sytuacji, potrzeby rozwoju, strategie działania nie powinny się ulotnić. Zatem według Forum Kraków NieKongres powinien być dalej kontynuowany jaka praca w mniejszych gronach (seminaria, prace eksperckie, ankiety skierowane do środowiska), a całościowy efekt powinien być zebrany w (1) publikacji pokongresowej oraz jakościowo dopracowanym (2) dokumencie wdrożeniowym skierowanym do MKiDN, samorządów, partnerów w rozwoju animacji w Polsce.

W spotkaniu uczestniczyli:

  • Ewa Zbroja, Narodowe Centrum Kultury
  • Barbara Fatyga, Fundacja Obserwatorium Żywej Kultury – Sieć Badawcza
  • Monika Nęcka, Akademia Sztuk Pięknych w Krakowie
  • Anna Meronk, Centrum Sztuki Współczesnej „Łaźnia” w Gdańsku
  • Michał Bargielski, Fundacja Obserwatorium
  • Beata Waśko, Ośrodek Kultury im. C. Norwida w Krakowie
  • Paweł Gogołek, Wyższa Szkoła Nauk Humanistycznych i Dziennikarstwa w Poznaniu
  • Jarema Piekutowski, firma Liber Jarema Piekutowski
  • Tomasz Bukowski, Gminny Ośrodek Kultury w Kaliszu Pomorskim
  • Antoni Bartosz, Muzeum Etnograficzne w Krakowie
  • Paweł Kamiński, Stowarzyszenia Dyrektorów Samorządowych Instytucji Kultury
  • Zofia Bisiak, Stowarzyszenie Akademia Łucznica
  • Marek Sztark, Towarzystwa Wspierania Rozwoju Pomorza Zachodniego SZCZECIN-EXPO
  • Jacek Gralczyk, Stowarzyszenie Centrum Wspierania Aktywności Lokalnej CAL
  • Krystyna Michalska, Miejski Dom Kultury w Radomsku
  • Agata Lisowicz-Wala, Gminny Ośrodek Kultury w Suszcu
  • Wojciech Szuniewicz, Krotoszyński Ośrodek Kultury
  • Piotr Knaś, Małopolski Instytut Kultury
  • Jan Paluch, Śródmiejski Ośrodek Kultury w Krakowie
  • Małgorzata Jezutek, Ośrodek Kultury Kraków-Nowa Huta
  • Anna Michalak-Pawłowska, Dom Kultury „Dorożkarnia” w Warszawie
  • Krzysztof Polewski, Gminny Ośrodek Kultury Mykanów
  • Tomasz Ignalski, Miejski Dom Kultury Batory w Chorzowie
  • Maciej Zygmunt, Regionalny Ośrodek Kultury w Katowicach
  • Alicja Hałoń, Stowarzyszenie Centrum Wspierania Aktywności Lokalnej CAL

Spotkanie moderowała Joanna Orlik, dyrektor Małopolskiego Instytutu Kultury.

Na zakończenie spotkania Paweł Kamiński, dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury w Długołęce zaprezentował nowo powołane Stowarzyszenie Dyrektorów Samorządowych Instytucji Kultury. Jego założycielami są szefowie domów i ośrodków kultury, bibliotek i muzeów z terenu Dolnego Śląska. W przyszłości stowarzyszenie nie będzie tylko organizacją regionalną, celem jest budowanie ogólnopolskiej sieci współpracy. Przypominamy, że na Dolnym Śląsku powstało również Wędrujące Forum Kultury Dolny Śląsk.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2014/02/21/xviii-forum-krakow-co-po-niekongresie-animatorow-kultury/feed/ 0
Seminarium Kompetencje kadr kultury a rozwój kapitału społecznego http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2014/01/28/seminarium-kompetencje-kadr-kultury-a-rozwoj-kapitalu-spolecznego/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2014/01/28/seminarium-kompetencje-kadr-kultury-a-rozwoj-kapitalu-spolecznego/#comments Tue, 28 Jan 2014 13:34:43 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=5051 czytaj więcej]]> Kapitał społeczny od lat obecny jest w debacie publicznej. Zwolennicy związanych z nim teorii chętnie przedstawiają go jako niematerialny klucz do rozwoju gospodarczego i dobrobytu. Skrajni przeciwnicy wolą postrzegać go jako rodzaj zarazy umacniającej „kolesiostwo” i różnej maści kliki. Choć wydaje się to nielogiczne racje mogą mieć i jedni i drudzy. Nie jest to jednak (i słusznie) przeszkoda w tym by rozwój kapitału społecznego (pozytywnego) uznać za jeden ze strategicznych celów rozwojowych dla Polski w perspektywie najbliższych kilkunastu lat. Czym zatem jest ów rzekomy i zarazem tajemniczy klucz do ekonomicznego sukcesu? Jak można go mierzyć i rozwijać (o ile w ogóle powinno się to robić) oraz jaką rolę w tym wszystkim odgrywają instytucje kultury i ich pracownicy? To główne pytania, z którymi próbowali się zmierzyć uczestnicy seminarium Kompetencje kadr kultury a rozwój kapitału społecznego zorganizowanego 9 grudnia w Małopolskim Instytucie Kultury (MIK).

Okazją do opisywanego spotkania było podsumowanie wyników projektu badawczego „Kompetencje kadr kultury a zmiana społeczna. Badania eksploracyjne małych miast i obszarów wiejskich”. Przedsięwzięcie to było realizowane przez Małopolski Instytutu Kultury we współpracy z Katedrą Gospodarki i Administracji Publicznej Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie oraz Związkiem Miast Polskich.

Flickr is currently unavailable.

Seminarium składało się z trzech głównych elementów, które pokrótce przedstawione zostaną w dalszej części tekstu. W pierwszej kolejności głos zabrali współautorzy badań Jan Strycharz i Wojciech Kowalik. Przedstawili oni główne założenia oraz wnioski płynące z przeprowadzonego badania. Uzupełnieniem wypowiedzi badaczy był głos zabrany przez dyrektora jednej z analizowanych instytucji kultury. W tej roli głos zabrał Wojciech Knapik, dyrektor Centrum Kultury i Sztuki im. Ady Sari w Starym Sączu. Następnym elementem seminarium był panel dyskusyjny, w którym przedstawione zostały wyniki innych – zbliżonych – projektów badawczych. W tej części głos zabrali: Sławomir Czarnecki, Instytut Kultury Miejskiej w Gdańsku (Obserwatorium kultury), Maciej Zygmunt, Regionalny Ośrodek Kultury w Katowicach (Regionalne Obserwatorium Kultury), Olga Marcinkiewicz, redaktorka publikacji „Miejski Dom Kultury. Po co nam centra kultury?” oraz Marcin Poprawski, UAM, (Regionalne Obserwatorium Kultury UAM w Poznaniu). Zwieńczeniem spotkania była moderowana przez Joannę Orlik dyskusja pt. „Kapitał Społeczny lokalne. Jak praktycznie go budować?”. Udział w niej wzięli profesorowie: Jerzy Hausner (UEK) oraz Marek Krajewski (UAM).

Omówienie projektu badawczego
Zatem od początku. Czym jest kapitał społeczny i dlaczego stał się przedmiotem badań realizowanych przez MIK? Liczba opracowań zajmujących się definiowaniem kapitału społecznego jest tak duża, że trywializmem wydaje się szersze rozwijanie tego wątku w tym miejscu. Z poczucia obowiązku i dla jasności wywodu można wszystkie te rozważania – upraszczając nieco – sprowadzić do konkluzji, iż opisywane pojęcie jest formą tzw. miękkiego (a więc niematerialnego) kapitału i opisuje zasoby charakterystyczne dla społecznych relacji międzyludzkich – poziom wzajemnego zaufania, panujące normy zachowań, czy zdolność do współdziałania.

Jako taki, kapitał społeczny ma w sobie istotny potencjał ekonomiczny. Łatwość nawiązywania transakcji, sprawniejsza wymiana wiedzy, intensywniejsze relacje na linii obywatel – władza – to tylko kilka z potencjalnych zalet, jakie mogą zostać osiągnięte dzięki podniesieniu kapitału społecznego. Ta gospodarcza wartość tego zasobu skłoniła polski rząd do sformułowania i przyjęcia Strategii Rozwoju Kapitału Społecznego 2020 (SRKS). Zgodnie z tym dokumentem istotną rolę w ramach procesu wzmacniania relatywnie niskiego rodzimego kapitału społecznego mogą odgrywać instytucje kultury.

Projekt badawczy „Kompetencje kadr kultury a zmiana społeczna. Badania eksploracyjne małych miast i obszarów wiejskich” był w istocie próbą dokonania diagnozy na ile ta – przypisana instytucjom kultury – rola możliwa jest do wypełnienia i, idąc dalej, na ile kadry kultury przygotowane są do działań aktywnie wzmacniających kapitał społeczny. Jakie są efekty tego przedsięwzięcia?
Zdaniem autorów badania kadry kultury często izolują się od swojego otoczenia, zamiast z nim współdziałać. Dotyczy to w równiej mierze samorządowców (radnych, burmistrzów) kształtujących politykę kulturalną i nowe inwestycje w tym zakresie, jak i pracowników instytucji kultury odpowiedzialnych za tworzenie, wdrażanie i ewaluację wydarzeń realizowanych przez badane ośrodki kultury. U tych ostatnich dostrzeżono jednak wyjątkowy etos pracy, skłaniający pracowników do ponadnormatywnej i w wielu przypadkach quasi-wolontaryjnej pracy, świadczącej pośrednio o ponadprzeciętnym zaangażowaniu w wykonywane obowiązki. Pewnym zdiagnozowanym deficytem jest dość konserwatywne (z punktu widzenia celów działania) podejście do kształtowania oferty badanych instytucji. Chętnie sięgają one choćby po propozycje ambitne i kulturę „wysoką”, nie wykorzystują przy tym jednak w sposób optymalny i twórczy działań z zakresu edukacji kulturalnej. Ta koncentruje się na ogół wg autorów badań na edukacji artystycznej i rozwoju indywidualnych talentów. Siłą analizowanych ośrodków kultury jest otwartość na współpracę międzyinstytucjonalną. Chętnie angażują się one w działania z innymi podmiotami tak publicznymi, jak i pozarządowymi, powiększając w ten sposób zakres swojego społecznego oddziaływania. To osłabiane jest jednak przez brak długofalowego planowania realizowanych przedsięwzięć. Bardzo często są one wynikiem spontanicznie pojawiających się pomysłów.

Opisany powyżej stan zastany w badanych instytucjach kultury wskazuje, że posiadają one istotne i znaczące możliwości wpływania na społeczność lokalną. Z punktu widzenia wzmacniania kapitału społecznego wiele z tych środków pozostaje jednak, mimo potencjalnych szans, niewykorzystanych. Do zmiany tak zdefiniowanego stanu rzeczy konieczna jest zdaniem autorów badania zmiana sposobu postrzegania gminnych ośrodków kultury i ich roli w społeczności lokalnej i polityce rozwoju. Ta dokonała się już na poziomie strategii centralnych (choćby we wspominanym SRKS), pora by owa redefinicja poszła dalej, czy raczej niżej (z punktu widzenia szczebli administracji publicznej). Do tego potrzebne są jednak działania edukacyjne dla samych kadr kultury (rozumianych szeroko, a więc obejmujących również samorządowców). Niezbędne jest zwiększenie świadomości, czym jest kapitał społeczny i w jaki sposób można go wzmacniać poprzez uczestnictwo w kulturze. Tu otwiera się duże pole do działania dla Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz innych instytucji wspomagających sektor kultury.

Zwracał na to także uwagę Wojciech Knapik, który zgodził się z rekomendacjami zaproponowanymi przez badaczy. Wyraził on jednak wątpliwość, co do modelu rozwoju instytucji kultury, jaki powinien zostać uznany za optymalny. Mowa tutaj o swego rodzaju schizofrenii, jaka powstaje, kiedy jednocześnie postuluje się promowanie partycypacyjnego zarządzania oraz, po drugiej stronie, oparcia instytucji na mocnym, niezależnym liderze. Podejścia te nie wykluczają się, niemniej zebrani uznali, że konieczne jest wypracowanie praktycznych ram funkcjonowania obu tych rozwiązań. Podobnie rzecz ma się z dwoma postulatami kierowanymi jednocześnie do lokalnych instytucji kultury. Pierwszy brzmi „zarabiajcie na swoje utrzymanie, róbcie jak najwięcej”, a drugi „bądźcie społecznie zaangażowani, kreujcie przemyślane i skuteczne przedsięwzięcia”.

Alternatywne projekty – punkty styczne, kontrowersje, rekomendacje
W duchu poszukiwania potwierdzenia bądź zaprzeczenia wniosków przedstawionych w badaniu Kompetencje Kadr Kultury odbyła się druga jego część, na którą składały się prezentacje innych projektów badawczych realizowanych przez regionalne obserwatoria kultury w Katowicach, Poznaniu, Gdańsku i Bydgoszczy. Jako pierwszy głos zabrał Marcin Poprawski z Regionalnego Obserwatorium Kultury UAM w Poznaniu. Zgodził się on z głównymi tezami przedstawionego badania. Zwrócił uwagę, że pokrywają się one z wnioskami projektów realizowanych przez jego jednostkę. Podkreślał, że wzmacnianie kapitału społecznego jest często dość nisko wśród priorytetów kadr kultury, co pokazuje zarówno przedstawiony raport MIK, jak i badania realizowane w Wielkopolsce.

Kolejnym mówcą był Maciej Zygmunt, przedstawiciel Regionalnego Ośrodka Kultury w Katowicach. Zwrócił on uwagę na problem negatywnego kapitału społecznego. Uzupełniając przedstawione przez zespół MIK rekomendacje, sugerował on, że programując działalność instytucji kultury należy zwrócić szczególną uwagę na konieczność poszerzania ich włączającego charakteru. Jednostki te nie mogą kierować swojej oferty wyłącznie do osób funkcjonujących już w obiegach społecznych. Powinny w możliwie dużym stopniu angażować się w inkluzję osób wykluczonych społecznie.

Na podobny problem zwróciła uwagę Olga Marcinkiewicz, redaktorka publikacji „Miejski Dom Kultury. Po co nam centra kultury?”. Jej zdaniem sporym problemem jest podejście dyrekcji do pracowników instytucji kultury. Niewłączani do zarządzania pracownicy niechętnie włączają do działań domów kultury społeczność lokalną. Bo i jak, skoro są wykonawcami, nie współrealizatorami i kreatorami działań? Innym, przedstawionym przez Olgę Marcinkiewicz problemem, była postawa władz samorządowych, w ramach której zaobserwować można stałą i wciąż rosnącą presję na liczby – wskaźniki rezultatu działań instytucji kultury.

Problem częściowego braku świadomości kadr, co do celów, jakich mają się podejmować, postawił Sławomir Czarnecki z Instytutu Kultury Miejskiej w Gdańsku. W jego opinii mamy doczynienia z sytuacją, gdzie na szczeblu centralnym, czy regionalnym tworzone są kolejne strategie przypisujące instytucjom kultury nowe funkcje. Te nie są na ogół w żaden sposób ani przekazywane, ani też wprost komunikowane tym jednostkom. Przez to ich kadry funkcjonują w warunkach wysokiej niepewności co do misji i celów, które powinny być przez nie realizowane. To popycha badane podmioty do bardzo tradycyjnego podchodzenia do swoich działań. Skupiają się one bardziej na edukacji artystycznej niż np. kształtowaniu kapitału społecznego. I choć wśród zebranych w Małopolskim Instytucie Kultury panowała ogólna zgoda, co do zasadniczych diagnoz i konkluzji zawartych w omawianym badaniu, wciąż otwarte pozostaje pytanie o styl i sposób dochodzenia do modelu działalności stymulującego kapitał społeczny.

Kapitał Społeczny lokalne. Jak praktycznie go budować?
Ta ostatnia problematyka omawiana była szerzej podczas panelu wieńczącego seminarium. Swoje spostrzeżenia przedstawili tu prof. Jerzy Hausner oraz prof. Marek Krajewski. Wątpliwości budzi m.in. możliwość wypracowania optymalnego rozwojowo modelu zarządzania ośrodkami kultury. Z jednej strony postulowano dążenie do uspołecznienia instytucji, której skrajną postacią może być niekoniecznie pozytywny przykład przywoływanego przez prof. Jerzego Hausnera warszawskiego Domu Kultury Śródmieście. Instytucja ta jako pierwsza w Polsce oddała w 2013 roku cały swój budżet w ręce mieszkańców (poprzez budżet partycypacyjny). Z drugiej strony w prowadzonej w MIK dyskusji pojawiał się nie tak rzadki i często pozytywny schemat zarządzania oparty na mocnym i w dużej mierze autonomicznym liderze, inicjującym zgodnie ze swoją wizją innowacyjny program kulturalny. Nie sposób ocenić, które z rozwiązań ma większe szanse stymulować kapitał społeczny. Wszystko jest tu kwestią oceny indywidualnych przypadków. Najpewniej optymalny okaże się, jak to zwykle bywa, model łączący w sposób płynny oba te podejścia.

Podobne trudności rodzi wzywanie instytucji kultury do obligatoryjnego tworzenia długofalowych strategii działania. Mimo że jest to obecnie silnie eksponowana moda w instytucjach publicznych, nie jest ona przyjmowana bezkrytycznie. Obecni w MIK dyskutanci, a wśród nich m.in. prof. Marek Krajewski zwracali uwagę, że strategia może zniewalać instytucję, która ją wdraża. Zamiast do rozwoju, może się ona przyczynić do utraty nadarzających się okazji. Wątpliwości budzi także jakość tego typu dokumentów, pisanych w wielu przypadkach ad hoc przez specjalizujące się w tym instytucje zewnętrzne. Lepszym rozwiązaniem mogą się w tym kontekście okazać bardziej elastyczne średniookresowe taktyki, na co wskazywał prof. Krajewski.

Poważną barierą dla rozwoju kapitału społecznego w ramach działalności instytucji kulturalnych mogą się okazać paradoksalnie samorządowe inwestycje w kulturę. Niepokój ten – wyrażony przez autorów badania – zdecydowanie podzielił prof. Hausner. Jego zdaniem ogromne koszty, jakie pociągają za sobą inwestycje kubaturowe dostrzeżone zostaną dopiero za kilka lat. Trzeba pamiętać, że nowy budynek to także nowe wydatki związane z jego utrzymaniem. Dążąc do realizacji spektakularnej inwestycji często się o tym zapomina (szczególnie kiedy te realizowana jest relatywnie niewielkim kosztem przy wsparciu środków zewnętrznych), a negatywnym efektem pośrednim takiej sytuacji może być ograniczenie działalności merytorycznej ośrodków kultury poprzez przeznaczanie coraz większej części ich budżetów na samo utrzymanie obiektów, w których funkcjonują.

Prof. Krajewski zwracał także uwagę na pewną dwoistość kapitału społecznego, sygnalizowaną we wstępie do niniejszego tekstu. Ten może być bowiem atrybutem tak wąskich, jak i szerszych grup społecznych. W pierwszym przypadku mamy do czynienia z sytuacją, w której znające się dobrze osoby czerpią wzajemne korzyści ze swojej relacji. Taka forma opisywanego zasobu bywa określana jako wiążący kapitał społeczny. Jest on wykluczający i jako taki niepożądany. Pozytywnym i oczekiwanym jest za to tzw. pomostowy kapitał społeczny – włączający, wspierający kooperację i zachęcający do większej aktywności tych, którzy do tej pory znajdowali się na uboczu życia społecznego (realnie bądź pozornie).

Kwestią osobną, będącą niejako obok prowadzonych badań, jest obecny w nauce od dawna problem z mierzeniem kapitału społecznego. Sygnalizowali to wszyscy uczestnicy spotkania. Najpopularniejsze do tej pory wskaźniki nie spełniają swojej roli. Frekwencja wyborcza może, ale – szczególnie w polskich warunkach – nie musi obrazować indywidualnych i społecznych postaw obywatelskich (bierna postawa podczas wyborów także może być świadomym wyrazem opinii); liczba organizacji pozarządowych także obarczona jest odchyleniami związanymi z powstawaniem szeregu organizacji quasi-NGO (forma organizacji pozarządowej jest tu wyłącznie przepustką np. do ubiegania się o środki grantowe). W odpowiedzi na te niedoskonałości prof. Krajewski poszukiwał nowych ścieżek mierzenia kapitału społecznego, prowadzących przez wskaźniki związane z lokalną skalą wandalizmu, liczbą spółdzielni oraz innego rodzaju inicjatyw społecznych, czy w końcu trudnym do skwantyfikowania poziomem troski o przestrzeń publiczną.

Podsumowanie
Ogólne wnioski płynące z przywoływanych badań i opisywanej dyskusji, mimo wielu elementów wymagających poprawy, są jednak pozytywne. Należy podkreślić, że tak zdaniem autorów badania, jak i obu zaproszonych do dyskusji ekspertów oraz pozostałych gości, instytucje kultury odgrywają istotną rolę w budowaniu kapitału społecznego. Jednocześnie jednak panuje zgoda, co do tego, że badane ośrodki nie wykorzystują w pełni posiadanego w tym zakresie potencjału. Istnieje szansa, że zrealizowany projekt będzie bodźcem do zmiany tego stanu rzeczy. Z całą pewnością nie daje on odpowiedzi na wszystkie pojawiające się pytania. Bez wątpienia przybliża nas jednak do poznania i zrozumienia problemów i barier z jakimi zmagają się w swojej pracy kadry kultury.

Łukasz Maźnica

Wybrane komentarze zaproszonych gości:

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2014/01/28/seminarium-kompetencje-kadr-kultury-a-rozwoj-kapitalu-spolecznego/feed/ 1
Parki narodowe i krajobrazowe w Małopolsce. Instytucje kultury i dziedzictwa kulturowego http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/03/29/parki-narodowe-i-krajobrazowe-w-malopolsce-instytucje-kultury-i-dziedzictwa-kulturowego/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/03/29/parki-narodowe-i-krajobrazowe-w-malopolsce-instytucje-kultury-i-dziedzictwa-kulturowego/#comments Thu, 29 Mar 2012 16:11:20 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=3650 czytaj więcej]]> W Małopolsce znajduje się sześć parków narodowych (dwa mają charakter transgraniczny i posiadają swoje odpowiedniki po stronie słowackiej, a jeden jest położony zarówno w Małopolsce jaki na Podkarpaciu) oraz jedenaście parków krajobrazowych. Pięć małopolskich parków narodowych stanowi ważną część systemu ochrony przyrody Karpat (więcej: artykuł System ochrony przyrody w Karpatach ze szczególnym uwzględnieniem parków narodowych w Rocznikach Bieszczadzkich). Parki narodowe i krajobrazowe należy rozpatrywać nie tylko jako instytucje ochrony przyrody, ale również jako:

  • instytucje kultury,
  • instytucje ochrony dziedzictwa i krajobrazu kulturowego,
  • ośrodki edukacji i nauki,
  • operatorów turystyki kulturowej i przyrodniczej.


Ich obecność i działalność przekłada się na liczbę turystów i rozwój przemysłów czasu wolnego. Prowadzą muzea i wydawnictwa (szczególnie polecamy ostatnio wydaną przez Tatrzański Park Narodowy książeczkę dla dzieci pt. Potwór), zajmują się edukacją kulturalną w zakresie ekologii, przyrody, ochrony środowiska, na swoim obszarze chronią zabytki oraz dziedzictwo kulturowe (można powiedzieć, że dziś są to ostanie w Polsce ostoje „czystego i niezaśmieconego krajobrazu”).

Tworząc definicje lub projektując rozwój sektora kultury, należy te instytucje potraktować bardzo poważnie, jako partnerów i część systemu usług publicznych w obszarze kultury. Tym bardziej że parki narodowe od początku tego roku funkcjonują w zmienionej strukturze organizacyjnej i mogą w większym zakresie współpracować z partnerami lokalnymi oraz regionalnymi. Z kolei parki krajobrazowe w Małopolsce, po połączeniu w jedną jednostkę organizacyjną i przejście pod zarząd Urzędu Marszałkowskiego również posiadają większy potencjał w obszarze zrównoważonego rozwoju.

Gorce Foto: Jacek Lisowski (na fotografii Polana Podskały w Gorczańskim Parku Narodowym)

W wymiarze regionalnym niezwykle istotna jest współpraca w obszarze rozwoju zrównoważonej turystyki – kwalifikowanej turystyki przyrodniczej oraz turystyki kulturowej (potencjał Małopolski i szerzej Karpat jest w tym zakresie olbrzymi i wciąż niewykorzystany). W wymiarze wizerunkowym i markowym ochrona przyrody w Małopolsce jest istotna z powodu wybranego kierunku rozwoju gospodarki (biotechnologia, informatyka, jakość i konkurencyjność produktów, kształtowanie i ochrona środowiska w kontekście zrównoważonego rozwoju, nanotechnologia, nowe technologie w medycynie oraz odnawialne źródła energii). Istotnym wyzwaniem jest również lepsza działalność sieci Natura 2000, szczególnie w zakresie efektywnej ochrony przyrody oraz komunikacji społecznej. Cele te można osiągnąć między innymi poprzez lepszy marketing korzyści wynikających z ochrony przyrody i krajobrazu. To ważne zadanie dla sektora kultury.

Lektura: Turystyka i ekologia, nr 22, 2010

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/03/29/parki-narodowe-i-krajobrazowe-w-malopolsce-instytucje-kultury-i-dziedzictwa-kulturowego/feed/ 1
X Forum Kultury – klubokawiarnie http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/02/10/x-forum-kultury-klubokawiarnie/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/02/10/x-forum-kultury-klubokawiarnie/#comments Fri, 10 Feb 2012 11:38:00 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=3359 czytaj więcej]]>

Na dziesiątym spotkaniu Forum Kraków uczestnicy dyskutowali na temat klubokawiarni, będących z jednej strony niepublicznymi instytucjami animacji kultury, a z drugiej prywatnymi przedsiębiorstwami sektora kultury. Grzegorz Lewandowski zaprezentował Chłodną 25 z Warszawy, a Jacek Łasiewicki Alkierz z Supraśla. Oba te miejsca (i z pewnością inne klubokawiarnie) łączą cztery koegzystujące ze sobą obszary prowadzonej działalności:

  • animacja debaty i rozmowy obywatelskiej;
  • kreacja sceny kulturalnej dla wydarzeń artystycznych;
  • przestrzeń inkubacji projektów artystycznych, społecznych i kulturalnych;
  • budowanie przyjaznej przestrzeni spędzania wolnego czasu na rozmowie i uczestnictwie w kulturze.

Ale również nastawienie na trzy grupy odbiorców:

  • mieszkańców najbliższej okolicy i społeczność lokalną;
  • współczesnych miejskich „flaneurów” (poszukiwaczy modnych miejsc o charakterze kulturalnym) oraz turystów kulturowych;
  • przedstawicieli tzw. „klasy kreatywnej”: twórców, aktywistów, animatorów, menadżerów, społeczników, itp.

Klubokawiarnie, aby zarabiać na własne utrzymanie korzystają z kilku źródeł finansowania: z „baru” (sprzedaży alkoholu), z prowadzenia gastronomii, ze sprzedaży biletów wstępu na wydarzania oraz – coraz częściej – z prowadzenia „sklepu potrzeb kulturalnych” czyli sprzedaży książek, wydawnictw, sztuki, dizajnu itp. Ważna dla ich funkcjonowania mogłaby być również przyjazna polityka ustalania czynszów za wynajem lokali, czyli możliwość otrzymania preferencyjnej stawki za prowadzenie działalności ważnej społecznie. Część klubokawiarni powoła też fundacje lub stowarzyszenia, które mogą starać się o granty na działalność społeczną i kulturalną.

Klubokawiarnie dość często nazywane są kawiarniami obywatelskimi, co wskazywać ma na ich profil społeczno-obywatelski. To odróżnia je od innych prywatnych instytucji kultury takich jak galerie, kluby muzyczne, teatry, które skoncentrowane są na sprzedaży wydarzeń i produktów kulturalnych. Ale przecież nie zawsze. Klubokawiarnie nie są sformatowane: bardzo wiele zależy od osoby jej lidera/ właściciela, który może podążać w zarządzaniu klubokawiarnią bardziej w stronę modelu animacyjnego i obywatelskiego lub, inaczej, w stronę impresaryjnego i wydarzeniowego.

Klubokawiarnie w dużych miastach pełnią rolę węzłów sieci społecznej, będąc przyjazną przestrzenią do dyskusji i kreacji działań kulturalnych w ramach grup znajomych, mocniej lub słabiej związanych z zespołem/ właścicielem klubokawiarni. Klubokawiarnie łączą siły i współpracują wzajemnie ze sobą, stając się siecią przestrzeni kulturalnych, otwartą na oddolne inicjatywy i alternatywne sposoby uprawiania kultury. Przykładem mogą być projekty z Warszawy: ReAnimator, którego celem było zainicjowanie współpracy w gronie animatorów i decydentów kulturalnych oraz wrszw.pl, portal warszawskich instytucji i organizacji mający być przewodnikiem po wydarzeniach i działaniach kulturalnych w stolicy.

Klubokawiarnie, szczególnie te o profilu kawiarni obywatelskich, są bardzo mocno zwrócone w stronę sektora organizacji pozarządowych, dla których są naturalnym partnerem i współorganizatorem projektów kulturalnych. Od form najprostszych – udostępniania przestrzeni, po współpracę przy działaniach związanych z animacją debaty publicznej na temat miejskich polityk kultury wobec podmiotów nie będących instytucjami kultury. Organizacje pozarządowe mają pieniądze na projekty, klubokawiarnie poszukują powodów, dla których warto je odwiedzać, zatem idealnie się uzupełniają. Organizacje III sektora zyskują łatwo dostępną przestrzeń do działań wraz z dobrze rozwiniętym systemem promocji. Podobnie mają się sprawy z młodymi artystami, chcąc wystąpić przed publicznością, zaistnieć, muszą mieć gdzie. W instytucjach kultury są umowy, procedury, biurokracja, obawy przed „skandalem – trudniej jest więc zainicjować współpracę. Klubokawiarnie są otwarte, elastyczne, umowy podopisuje się „na gębę”, a „skandal” jest tym czego poszukują najbardziej, aby utrzymać zainteresowanie wśród nielojalnej publiczności. Klubokawiarnie są zatem bardzo ważnymi instytucjami otoczenia dla rozwoju przemysłów kultury i organizacji pozarządowych.

Chłodna 25, Warszawa
Dla Grzegorza Lewandowskiego słowem – kluczem jest „dialog”. Istotnym celem, który stawia sobie, jest stwarzanie warunków do rozmów o miejskich politykach kultury. Z tego względu umieszcza Chłodną 25 bardziej w sektorze organizacji pozarządowych niż przedsiębiorstw sektora kultury (dodając, że słabo się na tym interesie zarabia). To miejsce, pełni po prostu rolę instytucji wsparcia dla ich działalności – dodatkowo „samoutrzymując się”. Chce również pracować tym miejscem na rzecz rozwoju okolicy (klubokawiarnia mieści się na Woli), proponując odmienną ofertę od dzielnicowych domów kultury, starając się budować tkankę społeczną w najbliższym otoczeniu. Aby móc podejmować się tak zakreślonych działań, trzeba zarobić, temu służy program kulturalny przyciągający publiczność, ponad 80% dni w roku, to koncerty, przestawienia, wystawy, spotkania. Zwykle znajomi artyści, przyciągają kolejnych. Ich baza jest ważnym atutem, niektórzy z nich stali się sławni i uznani, wciąż można liczyć na ich pomoc, czy wsparcie, bo kiedyś zaczynali na Chłodnej.

Szef Chłodnej 25 wskazał również, że bycie biznesmenem daje wolność, z perspektywy czasu zauważa, że to był pewien fenomen pokoleniowy, aby stworzyć samemu sobie własne miejsce pracy. Pracę w klubokawiarni umieszcza na linii łączącej kompletne wariactwo ze społecznie odpowiedzialnym biznesem. Tego typu praca daje również możliwość połączenia kompetencji przedsiębiorcy (którym trzeba było się stać w biegu) i pasji kulturalnej. Efekt, po siedmiu latach starań można określił następująco: to miejsce to próba kruchej stabilizacji, bo dla mnie ważne jest organizowanie środowiska, które ma potencjał do zmiany, to próba odpowiedzi na pytanie, czy można ludzi skupić, czy można prowadzić dialog z miastem, jak i z kim można współpracować?.

Alkierz, Supraśl
Klubokawiarnia mieści się w drewnianym budynku dawnego kina z 1936 roku. Jak zauważył Jacek Łasiewicki, prowadząc takie miejsce ma się mnóstwo działań na głowie i mnóstwo problemów: jest się jednocześnie menadżerem, frontmanem, obywatelem kultury, animatorem i zaopatrzeniowcem. W Supraślu ważne są sezony i długie weekendy, bo miejsce w największym stopniu utrzymuje się z gości przyjeżdżających z Warszawy i Białegostoku – w tygodniu jest restauracją, a w weekendy zmienia się w galerię, klub muzyczny, miejsce imprez młodzieżowych. Klubokawiarnia ta żyje w symbiozie z Teatrem Wierszalin, wspólnie tworzymy markę Supraśla. Alkierz stał się instytucją, która koordynuje działalność kulturalną w mieście – wyszło naturalnie – jesteśmy obecnie zaangażowani większość działań kulturalnych. To efekt wypracowania sobie marki, wszyscy potrzebują miejsc do organizowania kultury. Coraz więcej młodych osób przychodzi tu z pomysłami, pracują jako wolontariusze, ostatnio zorganizowali Dyskusyjny Klub Filmowy.

Alkierz jest firmą rodzinną, została również nawiązana współpraca z grupą lokalnych „młodych zdolnych” którzy zajmują się organizacją wydarzeń, obsługa techniczną, promocją. To bardziej styl życia, niż sposób na biznes. Można wskazać dwa inne miejsca, w tym stylu, funkcjonujące na prowincji: Muzyczną Owczarnię z Jaworek w Małopolsce oraz Bogart z Gomunic w Łódzkim.

Podsumowanie
1. Obecnie obowiązujące prawo kultury nie tworzy żadnych ram dla funkcjonowania prywatnego sektora kultury, zaangażowanego w działania społeczne. Celem powinna być trzysektorowa ustawa o działalności kulturalnej, warto się zastanowić nad stworzeniem równego dostępu do publicznych środków na kulturę dla wszystkich trzech typów podmiotów: instytucji kultury, organizacji pozarządowych, przedsiębiorstw prywatnych. Potrzebna jest rozmowa o wprowadzeniu takich rozwiązań do sektora kultury.

2. Czy powinny funkcjonować przedsiębiorstwa społeczne (lub inaczej przedsiębiorstwa pożytku publicznego)? Np. na wzór podmiotów ekonomii społecznej. Czy warto zastanowić się nad takim rozwiązaniem w sektorze kultury?

3. Samorządy lokalne nie wykorzystują możliwości oferowanych im przez wszystkie podmioty kultury dla realizacji wytyczonych polityk kultury. Instytucje kultury są jedynymi, które mogą liczyć na stałą współpracę i finansowanie. Czy należy zmienić system finansowania z dotowania na celowy?

Flickr is currently unavailable.

W spotkaniu uczestniczyli:

  • Marek Sztark, prezes zarządu Towarzystwa Wspierania Rozwoju Pomorza Zachodniego SZCZECIN-EXPO;
  • Zofia Bisiak, prezes Stowarzyszenia Akademia Łucznica;
  • Zbigniew Darda, Warszawski Program Edukacji Kulturalnej, Dom Kultury Zaciesze;
  • Anna Michalak, dyrektor Domu Kultury „Dorożkarnia” w Warszawie;
  • Piotr Wyrobiec, dyrektor Wadowickiego Centrum Kultury;
  • Grzegorz Lewandowski, szef Chłodnej 25;
  • Marcin Jasiński, naczelnik Wydziału Współpracy z Organizacjami Pozarządowymi Biura Kultury Miasta Stołecznego Warszawy;
  • Tomasz Zatorski, Krotoszyński Ośrodek Kultury;
  • Andrzej Trzeciak, dyrektor Miejsko-Gminnego Ośrodka Kultury „Taklamakan” w Opalenicy;
  • Wojciech Szuniewicz, dyrektor Krotoszyńskiego Ośrodka Kultury;
  • Anna Sobczak, dyrektor Ośrodka Kultury Brwinów;
  • Tomasz Ignalski, dyrektor Miejskiego Domu Kultury Batory w Chorzowie;
  • Tomasz Bukowski, dyrektor Miejsko-Gminnego Ośrodka Kultury w Kaliszu Pomorskim;
  • Jacek Gralczyk, Stowarzyszenie Centrum Aktywności Lokalnej;
  • Krystyna Michalska, dyrektor Miejskiego Domu Kultury w Radomsku;
  • Elżbieta Kwiatkowska, Miejski Dom Kultury Radomsko;
  • Jacek Łasiewicki, szef Alkierza;
  • Joanna Orlik, dyrektor Małopolskiego Instytutu Kultury;
  • Anna Wiszniewska, dyrektor Ośrodka Kultury im. C.K. Norwida w Krakowie;
  • Małgorzata Jezutek, dyrektor Ośrodka Kultury Kraków-Nowa Huta;
  • Katarzyna Mazurkiewicz, wicedyrektor Narodowego Centrum Kultury;
  • Janusz Paluch, Śródmiejski Ośrodek Kultury w Krakowie.

Na zakończenie cytat z raportu badawczego Infrastruktura kultury: polityka spójności a atrakcyjność miast Fundacji In situ na temat klubokawiarni:

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/02/10/x-forum-kultury-klubokawiarnie/feed/ 3
Regionalne ośrodki kultury. IX spotkanie Forum Kraków http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/10/20/regionalne-osrodki-kultury-ix-spotkanie-forum-krakow/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/10/20/regionalne-osrodki-kultury-ix-spotkanie-forum-krakow/#comments Thu, 20 Oct 2011 10:38:43 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=2160 czytaj więcej]]> Dziewiąte spotkanie Forum Kraków poświęcone było regionalnym ośrodkom kultury – instytucjom prowadzonym przez samorządy regionalne, działającym tak w obszarze animacji kultury (edukacja kulturalna, kreowanie wydarzeń kulturalnych, itp.), jak i w obszarze zarządzania kulturą (polityki rozwoju kultury; edukacja kadr kultury, rozwój instytucjonalny, itp.). Większość ROK-ów funkcjonujących dzisiaj to spadkobiercy wojewódzkich domów kultury bądź innych centrów kultury przejętych przez samorządy regionalne. W niemal wszystkich województwach (oprócz opolskiego) można wskazać instytucje kultury o charakterze ROK-ów.

Dla kogo ROK-i?
Główną konstatacją ze spotkania jest kłopot z czytelnością pojęcia „regionalny ośrodek kultury” – nie opisuje ono funkcjonującego modelu instytucji kultury, jest raczej workiem gromadzącym instytucje o charakterze centrów kultury, centrów sztuki, instytutów kultury, instytucji doradczo-szkoleniowo-badawczych rozwijających się niezależnie od siebie, w odmiennych kierunkach.

Dwa główne to:

  • 1/ Centra kultury (i sztuki) regionalnej – określa je infrastruktura – w postaci sal widowiskowych i wystawienniczych oraz misja budowania tożsamości kulturowej nowych regionów poprzez kreowanie działań artystycznych i kulturalnych (szczególnie w ramach sieci grupujących aktorów i podmioty kultury z regionu).
  • 2/ Regionalne instytucje wsparcia rozwoju kultury – określa je w dużym stopniu samorząd regionalny poszukujący partnera do działań związanych z budowaniem i wdrażaniem strategii rozwoju kultury w regionie oraz misja wspierania rozwoju kultury poprzez kreowanie programów rozwoju (szkolenia kadr kultury, analizy kultury, wsparcie dla podmiotów kultury w rozwoju, forum regionalnej debaty o kulturze).

Wiele instytucji (szczególnie większych) łączy oba te modele w różnych proporcjach.

Samorządy regionalne i ROK-i
Spotkanie rozpoczęło się od zaprezentowania dwóch przykładów współpracy samorządu regionalnego z regionalnym ośrodkiem/centrum kultury w obszarze rozwoju kultury i zarządzania kulturą w regionie:

Obie prezentacje dotyczyły przede wszystkim relacji jaka powinna łączyć samorząd z regionalną instytucją. Łucja Ginko i Jerzy Lach wskazywali, że samorząd potrzebuje merytorycznego partnera do działań związanych z programowaniem i wdrażaniem strategii rozwoju kultury – w głównej mierze w zakresie realizacji badań/analiz sektora kultury oraz tworzenia platformy regionalnej debaty o kulturze.

Łucja Ginko wskazała na doświadczenia Województwa Śląskiego w zakresie organizacji Kongresu Kultury Województwa Śląskiego i jego przekształcania w stałe forum debaty środowisk kultury oraz przy wdrażaniu Wojewódzkiej Strategii Rozwoju Kultury. W obu działaniach ROK Katowice jest partnerem strategicznym samorządu śląskiego. Pan Jerzy Lach zrelacjonował podobne działania i doświadczenia Mazowieckiego, wskazując na niezwykłą istotność samodzielności programowej regionalnego centrum kultury oraz wagę partnerstwa samorząd – instytucja dla konstruowania strategicznych działań związanych z rozwojem kultury.

Wystąpienia dyrektorów (Pan dyrektor ROK Katowice i Pani dyrektor MCKiS) dotyczyły konkretnych wizji rozwoju tego typu instytucji w kontekście potrzeb i wyzwań regionu, dopowiadały zatem jakimi działaniami chcą wypełnić przestrzeń „zadaną” im przez samorządy regionalne. Wystąpienie Pana Adama Pastucha wskazuje na rozwój ROK Katowice w oparciu o model „regionalnej instytucji wsparcia rozwoju”, z kolei Pani Aleksandra Kielan sytuowała wizję rozwoju Mazowieckiego Centrum Kultury i Sztuki bliżej modelu „centrum kultury regionalnej”. Obie prezentacje wykazały jednak, że realizując odmienne modele można być ważnym partnerem dla samorządu we wdrażaniu działań związanych z rozwojem kultury i programowaniem regionalnych polityk kultury.

Zapraszamy od wysłuchania wypowiedzi gości Forum Kraków:

  • Adam Pastuch:

Adam Pastuch

  • Aleksandra Kielan:

Aleksandra Kielan

  • Jerzy Lach:

Jerzy Lach

  • Łucja Ginko:

Łucja Ginko

Wnioski z dyskusji
Dyskusja zapoczątkowana wystąpieniami zaproszonych gości podążyła w bardzo wielu kierunkach. Dla uczestników Forum Kraków ważne było przede wszystkim przenoszenie działań strategicznych z poziomu regionalnego na poziom działań realizowanych w gminach. Zostały wskazane następujące priorytety:

Relacje z samorządami lokalnymi w regionie. Lokalne samorządy, zarówno w zakresie organizacyjnym, jak i finansowym, są najistotniejszymi podmiotami kultury organizującymi działalność instytucji kultury, finansującymi III sektor oraz wspierającymi rozwój przedsiębiorczości w sektorze kultury. To one współodpowiadają również za wdrażanie regionalnych strategii rozwoju. Wizje i działania samorządów powinny być wspierane z poziomu regionalnego, ale równie istotne jest „wsłuchiwanie się” w potrzeby lokalnych decydentów samorządowych, mówiących własnym językiem, w którym kultura jest częścią szerszej układanki.

Obserwatorium kultury w regionie. Programowanie strategii działań w kulturze wymaga wiedzy o kulturze. Wdrażanie strategii rozwoju kultury wymaga działań ewaluacyjnych, wskazujących, co istotnie jej wdrażanie wnosi. Z tego powodu niezwykle istotne jest prowadzenie stałego (wypracowanego i przyjętego) programu badań i analiz sektora kultury. Uczestnicy Forum Kraków dodali tu również ważne zadanie wspomagania rozwoju kompetencji kadr kultury w zakresie lokalnych badań kultury.

Funkcja parasola dla instytucji i organizacji kultury w regionie. Działania związane ze wsparciem podmiotów kultury (nie tylko instytucji kultury, ale również organizacji pozarządowych i przedsiębiorstw) w zakresie rozwoju ich potencjału organizacyjnego i programu merytorycznego. W przypadku instytucji kultury niezwykle istotna jest edukacja kadr kultury, rozwijanie kompetencji strategicznych, mediowanie w sytuacji lokalnych konfliktów. Inne działania mogą obejmować inicjatywy klastrowe w zakresie przedsiębiorczości lub inkubatorowe w zakresie rozwoju aktywności lokalnej/ działalności organizacji pozarządowych. Lokalne instytucje kultury mogą też korzystać ze wsparcia na poziomie regionalnym w sytuacji podejmowania się nowych innowacyjnych działań.

Kształtowanie tożsamości regionu. Działania związane z integracją kulturową regionu. Można wyróżnić dwa główne poziomy działań: kreowanie regionalnej tożsamości kulturowej w ramach społeczności lokalnych regionu oraz kreowanie marki regionu w oparciu o zasoby dziedzictwa kulturowego regionu jak również współczesne działania kulturalne. Budowanie wspólnoty regionalnej jest niezwykle istotne kontekście rozwoju kapitału społecznego i kulturowego.

Sieć współpracy w regionie. Tworzenie programów i projektów sieciujących podmioty i aktorów kultury w regionie. Prowadzenie forum debaty dla środowisk kultury w regionie. Działanie to ma związek z kształtowaniem potencjału współpracy i kompetencji współrealizacji działań w sektorze kultury. Członkowie Forum Kraków wskazali na działania o charakterze współrealizacji projektów kulturalnych – wzajemnego uczenia się od siebie w działaniu.

Pięć wskazanych pól to według uczestników Forum Kraków działania, będące kluczem do efektywnego i skutecznego zarządzania sektorem kultury w regionie. Dzięki nim możliwe jest wdrażanie regionalnych polityk kultury na poziomie lokalnym – samorządów gminnych, lokalnych instytucji kultury, lokalnych grup działania, przedsiębiorstw sektora kultury. Pola te należy – w zależności od konkretnej sytuacji regionu – wypełniać działaniami dostosowanymi do sytuacji, wyzwań i potrzeb uznanych regionalnie za priorytetowe. Może je wypełniać ROK w współpracy samorządem regionalnym lub sieć kilku instytucji – nie tylko publicznych.

Flickr is currently unavailable.

W spotkaniu uczestniczyli:

  • Adam Pastuch, dyrektor Regionalnego Ośrodka Kultury w Katowicach,
  • Agnieszka Kawa, Dyrektor Centrum Sztuki Mościce w Tarnowie,
  • Aleksandra Kielan, dyrektor Mazowieckiego Centrum Kultury i Sztuki,
  • Alicja Hałoń, Centrum aktywności Lokalnej,
  • Alina Witkowska, dyrektor Centrum Kultury i Inicjatyw Społecznych w Podkowie Leśnej,
  • Anna Dobrowolska, Wojewódzki Ośrodek Animacji Kultury w Białymstoku,
  • Anna Komsta, dyrektor Ośrodka Kultury, Sportu i Turystyki we Wleniu,
  • Anna Lewanowicz, prezes Fundacji Inicjatyw Społecznych Plan C,
  • Anna Michalak-Pawłowska, dyrektor Domu Kultury Dorożkarnia w Warszawie,
  • Anna Wiszniewska, dyrektor Ośrodka Kultury im. C.K. Norwida,
  • Antoni Bartosz, dyrektor Muzeum Etnograficznego w Krakowie,
  • Antoni Malczak, dyrektor Małopolskiego Centrum Kultury Sokół w Nowym Sączu,
  • Dorota Marcinkowska, Benedyktyński Instytut Kultury,
  • Iwona Kusak, Regionalny Ośrodek Kultury w Bielsku-Białej oraz Centrum Aktywności Lokalnej,
  • Janusz Bysina, dyrektor Centrum Kultury i Sportu w Skawinie,
  • Jerzy Lach, dyrektor Departamentu Promocji, Kultury i Turystyki Urzędu Marszałkowskiego Województwa Mazowieckiego,
  • Joanna Orlik, dyrektor Małopolskiego Instytutu Kultury w Krakowie,
  • Karol Ostalski, Centrum Aktywności Lokalnej,
  • Karolina Dziełak, Narodowe Centrum Kultury w Warszawie,
  • Konrad Sobczyk, Mediatorzy PL,
  • Krzysztof Polewski, dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury w Mykanowie,
  • Łucja Ginko, pełnomocnik Zarządu Województwa Śląskiego ds. Kultury,
  • Małgorzata Jezutek, dyrektor Ośrodka Kultury Kraków – Nowa Huta,
  • Marcin Jasiński, Biuro Kultury Miasta Stołecznego Warszawy,
  • Mariusz Wróbel, dyrektor Silesia Film,
  • Marta Sztwiernia, Benedyktyński Instytut Kultury,
  • Marta Szymska, dyrektor Kultury i Rekreacji w Supraślu,
  • Piotr Wyrobiec, dyrektor Wadowickiego Centrum Kultury,
  • Teresa Tomiak, Centrum Kultury i Wypoczynku w Andrychowie,
  • Zofia Bisiak, prezes Stowarzyszenia Akademia Łucznica.

Spotkanie zostało zorganizowane w Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej w Krakowie. Serdecznie dziękujemy dyrekcji biblioteki za użyczenie sali konferencyjnej.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/10/20/regionalne-osrodki-kultury-ix-spotkanie-forum-krakow/feed/ 1
Forum Kraków – VII i VIII spotkanie http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/06/30/forum-krakow-vii-i-viii-spotkanie-2/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/06/30/forum-krakow-vii-i-viii-spotkanie-2/#comments Thu, 30 Jun 2011 17:57:54 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=1589 czytaj więcej]]> Dwa ostatnie spotkania Forum Kraków miały charakter roboczy i w większości poświęcone były kwestii rozwoju forum jako ogólnopolskiej sieci instytucji (organizacji) animacji kultury. Siódme spotkanie odbyło się 21-22 marca, a ósme 20-21 czerwca 2011 roku.

Sieć instytucji i organizacji animacji kultury – po co?
Obecnie niezwykle istotne jest kształtowanie polityk kultury, zarówno na poziomie lokalnym, regionalnym i krajowym. Instytucje i organizacje animacji kultury, aby mogły w ich kształtowaniu współuczestniczyć (jako ich interesariusze), muszą ze sobą blisko współpracować i uzgodnić wspólne stanowiska wobec najbardziej istotnych kwestii. Dopiero wtedy głos środowisk animacji kultury będzie słyszalny i brany pod uwagę przez decydentów politycznych. W ciągu dwóch ostatnich spotkań ważnym tematem rozmów była zmiana ustawy o prowadzeniu działalności kulturalnej, Forum Kraków wystosowało list ze stanowiskiem w sprawie zmiany ustawy do posłów, członków sejmowej komisji kultury. Na siódmym spotkaniu Rafał Krenz, ekspert CAL zaprezentował analizę prowadzenia polityk publicznych w Polsce. Jego wypowiedź stała się istotnym źródłem dyskusji o wyborze najlepszych metod udziału w ich kształtowaniu – wspólna sieć może zrobić zdecydowanie więcej niż pojedyncze, niewspółpracujące ze sobą instytucje i organizacje. Obok polityk kultury za istotne cele współpracy w ramach forum uznane zostały wymiana doświadczeń związanych rozwojem potencjału instytucji animacji kultury oraz edukacja „kadr” animacji kultury.

Flickr is currently unavailable.

Instytucje i organizacje animacji kultury – dlaczego nie po prostu domy kultury?
Forum Kraków stoi na stanowisku, że nie powinno stać się „branżowym” ciałem reprezentującym interesy pracowników i menadżerów domów kultury. W jej pracach od początku biorą udział zarówno animatorzy i liderzy z publicznych instytucji kultury jak i z organizacji pozarządowych. Celem forum jest łączenie tych środowisk. Obecnie większość instytucji kultury ma charakter samorządowy, w przyszłości będzie to raczej model hybrydowy, w ramach którego wszystkie trzy sektory (trzeba tu dodać jeszcze podmioty prywatne) będą ze sobą współpracowały ale i konkurowały na polu animacji kultury oraz prowadzenia formalnych instytucji kultury. Z tego powodu środowisko animatorów kultury nie powinno dzielić się sektorowo – wymiana doświadczeń i partnerstwo będzie bardziej efektywne. Domy i centra kultury to nie jedyne instytucje animacji kultury, do prac forum zaproszone są wszystkie instytucje i organizacje, które obok twórczości artystycznej, muzealnej (itp.) uznają animację za niezbywalny warunek współtworzenia aktywnego uczestnictwa w kulturze i rozwoju kapitału kulturowego. Różnorodność rodzi problemy, ale i większą synergię oraz emergencję. Nie zmienia to faktu, że większość członków forum stanowią liderzy i animatorzy z centrów/domów kultury (prowadzących również biblioteki, muzea, galerie, kina, będących centrami aktywności lokalnej, będących centrami edukacji artystycznej, funkcjonujących jako organizacje pozarządowe).

Flickr is currently unavailable.

Sieć – w jakim kształcie?
Forum Kraków będzie dążyło do przyjęcia struktury „sieci sieci”. Obecnie w wielu regionach powstają sieci instytucji animacji kultury, podobnie w ramach programu Dom Kultury + powstała sieć domów kultury (program ten jest partnerem Forum Kraków), z tego powodu niezwykle istotny był udział w ostatnim spotkaniu wielu dyrektorów domów kultury biorących udział w tym programie. Inny przykład sieciowania przedstawił Marcin Śliwa z Mazowieckiego Centrum Kultury i Sztuki, które odtwarza obecnie sieć instytucji kultury na Mazowszu. Stowarzyszenie Centrum Aktywności Lokalnej wytworzyło potężną sieć animatorów społecznych i kulturowych. Z tego powodu Forum Kraków chce być platformą współpracy różnych sieci. Obecnie ważnym celem jest „spotkanie się” liderów poszczególnych sieci i opracowanie spójnej struktury partnerstwa i obiegu informacji.

Kolejne spotkanie planowane jest na 26-27 września 2011 roku. Serdecznie zapraszamy do kontaktu pod adresem mailowym forum@mik.krakow.pl lub telefonicznie 012 422 18 84.

W siódmym Forum Kraków uczestniczyli:

  • Adam Radosz, Regionalny Ośrodek Kultury w Katowicach;
  • Anna Dobrowolska, Gminny Ośrodek Kultury w Michałowie;
  • Małgorzata Jezutek, dyrektor Ośrodka Kultury Kraków-Nowa Huta;
  • Anna Wiszniewska, dyrektor Ośrodka Kultury C.K. Norwid;
  • Zofia Bisiak, prezes Stowarzyszenia Akademia Łucznica;
  • Rafał Krenz, Centrum Aktywności Lokalnej;
  • Joanna Orlik, dyrektor Małopolskiego Instytutu Kultury;
  • Piotr Knaś z MIK-u;
  • Karol Ostalski, dyrektor Miejskiego Domu Kultury Blachownia;
  • Anna Michalak-Pawłowska, dyrektor Domu Kultury „Dorożkarnia” z Warszawy;
  • Ewa Zbroja, koordynator Programu Dom Kultury + Narodowego Centrum Kultury;
  • Piotr Wyrobiec, dyrektor Wadowickiego Centrum Kultury;
  • Mariusz Wróbel, dyrektor Beceku z Bytomia;
  • Jacek Gralczyk ze Stowarzyszenia Centrum Aktywności Lokalnej.

W ósmym Forum Kraków uczestniczyli:

  • Karolina Dziełak, Narodowe Centrum Kultury;
  • Marcin Jasiński, Biuro Kultury Miasta Stołecznego Warszawy;
  • Radek Łabarzewski, dyrektor Płockiego Ośrodka Kultury i Sztuki;
  • Stanisław Motyka, dyrektor Kamieńskiego Domu Kultury w Kamieniu Pomorskim;
  • Romana Romalewicz, dyrektor Złocienieckiego Ośrodka Kultury;
  • Anna Witkowska, dyrektor Centrum Kultury i Inicjatyw Obywatelskich w Podkowie Leśnej;
  • Marcin Śliwa, Mazowieckie Centrum Kultury i Sztuki;
  • Małgorzata Jezutek, dyrektor Ośrodka Kultury Kraków-Nowa Huta;
  • Piotr Knaś z MIK-u;
  • Anna Wiszniewska, dyrektor Ośrodka Kultury C.K. Norwid;
  • Anna Michalak-Pawłowska, dyrektor Domu Kultury „Dorożkarnia” z Warszawy;
  • Tomasz Bukowski, dyrektor Miejsko-Gminnego Ośrodka Kultury w Kaliszu Pomorskim;
  • Marek Sztark, dyrektor instytucji kultury Szczecin 2016;
  • Karol Ostalski, dyrektor Miejskiego Domu Kultury Blachownia;
  • Piotr Wyrobiec, dyrektor Wadowickiego Centrum Kultury;
  • Zofia Bisiak, Stowarzyszenie Akademia Łucznica;
  • Tomasz Ignalski, dyrektor Miejskiego Domu Kultury Batory w Chorzowie;
  • Mariusz Wróbel, dyrektor instytucji Silesia Film, dawniej dyrektor Beceku z Bytomia;
  • Joanna Orlik, dyrektor Małopolskiego Instytutu Kultury w Krakowie;
  • Krzysztof Polewski, dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury w Mykanowie;
  • Alicja Hałoń, Fundacja TAKJAK, Centrum Aktywności Lokalnej;
  • Jacek Gralczyk ze Stowarzyszenia Centrum Aktywności Lokalnej.
]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/06/30/forum-krakow-vii-i-viii-spotkanie-2/feed/ 0
Strategie dla kultury. Kultura dla rozwoju. Zarządzanie strategiczne instytucją kultury http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/06/27/strategie-dla-kultury-kultura-dla-rozwoju-zarzadzanie-strategiczne-instytucja-kultury/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/06/27/strategie-dla-kultury-kultura-dla-rozwoju-zarzadzanie-strategiczne-instytucja-kultury/#comments Mon, 27 Jun 2011 15:49:25 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=1559 czytaj więcej]]> Jest już dostępna publikacja Strategie dla kultury. Kultura dla rozwoju. Zarządzanie strategiczne instytucją kultury. Książka została opracowana przez Małopolski Instytut Kultury w ramach projektu Biblioteki w społeczeństwie wiedzy – strategie dla przyszłości (koordynatorem projektu była Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego). Redaktorem merytorycznym publikacji jest Martyna Śliwa, autorami są między innymi prof. Marek Krajewski, prof. Jan Hartman oraz dyrektorzy uznanych i cenionych instytucji kultury: Antoni Bartosz, Ewa Gołębiowska, Marek Sztark, Mariusz Wróbel, Andrzej Tyws.

Zebrane w niniejszej publikacji artykuły są poświęcone praktyce zarządzania strategicznego w instytucjach kultury w Polsce. Większość zamieszczonych w podręczniku tekstów została napisana przez praktyków zarządzania – osoby oficjalnie zajmujące stanowiska strategów organizacyjnych. Jakie sukcesy odnoszą i na jakie problemy napotykają w swoim codziennym „strategizowaniu”? W jaki sposób udaje im się efektywnie kierować organizacjami działającymi w trudnym do racjonalnego analizowania i stale zmieniającym się środowisku sektora kultury w Polsce? Jak radzą sobie z rozwijaniem potencjału – przede wszystkim w odniesieniu do swoich pracowników – wewnątrz kierowanych przez siebie instytucji kultury? Mamy nadzieję, że ich refleksje przyczynią się nie tylko do pogłębienia wiedzy o zarządzaniu strategicznym w organizacjach kultury, lecz także do polepszenia praktyk i procesów strategicznych w instytucjach kultury w Polsce.

Książka do pobrania w formacie PDF.
Wersja MOBI oraz wersja EPUB

Fotoreportaże prezentujące instytucje kultury przygotował Michał Łuczak.

Flickr is currently unavailable.

Zapraszamy do lektury i komentowania książki. W formie papierowej można ją otrzymać w MIK-u oraz FRSI.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/06/27/strategie-dla-kultury-kultura-dla-rozwoju-zarzadzanie-strategiczne-instytucja-kultury/feed/ 5
Spotkanie ewaluacyjne z wolontariuszami MDDK http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/05/20/spotkanie-ewaluacyjne-z-wolontariuszami-mddk/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/05/20/spotkanie-ewaluacyjne-z-wolontariuszami-mddk/#comments Fri, 20 May 2011 13:10:34 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=1416 czytaj więcej]]> Spotkanie było podsumowaniem trzymiesięcznej współpracy z wolontariuszami w ramach projektu Twarze Małopolski. XIII Dni Dziedzictwa Kulturowego. Wolontariusze wspólnie z koordynatorami projektu omawiali realizację programu podczas wydarzenia 14 i 15 maja 2011 roku. Wnioski ze spotkania posłużą lepszemu przygotowaniu kolejnych Dni Dziedzictwa oraz rozwojowi wolontariatu w MIK-u W projekcie Twarze Małopolski wzięło udział 61 wolontariuszy.

Flickr is currently unavailable.
]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/05/20/spotkanie-ewaluacyjne-z-wolontariuszami-mddk/feed/ 0
Podsumowanie konferencji Strategie dla kultury – kultura dla rozwoju http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/04/19/podsumowanie-konferencji-strategie-dla-kultury-kultura-dla-rozwoju/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/04/19/podsumowanie-konferencji-strategie-dla-kultury-kultura-dla-rozwoju/#comments Tue, 19 Apr 2011 16:45:09 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=1291 czytaj więcej]]> 14 i 15 kwietnia 2011 roku w Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha w Krakowie, z inicjatywy Fundacji Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego oraz Małopolskiego Instytutu Kultury, odbyła się konferencja „Strategie dla kultury –kultura dla rozwoju”.

W dwudniowej konferencji uczestniczyło 140 osób. Byli to przedstawiciele regionalnych instytucji kultury – bibliotek wojewódzkich i ośrodków kultury, eksperci zajmujący się rolą kultury w rozwoju regionów, władze centralne i samorządowe zarządzające kulturą oraz przedstawiciele Norweskiej Biblioteki Narodowej i regionalnych norweskich bibliotek publicznych. Gośćmi konferencji byli m.in. prof. Jerzy Hausner (Uniwersytet Ekonomiczny), prof. Jan Hartman (Uniwersytet Jagielloński), Vigdis Moe Skarstein, Dyrektor Norweskiej Biblioteki Narodowej, dr Tomasz Makowski, dyrektor Biblioteki Narodowej, Anna Duńczyk, zastępca dyrektora Departamentu Mecenatu Państwa MKiDN, Sidsel Bleken, Radca Ambasady Norwegii, dr Joanna Orlik, Dyrektor Małopolskiego Instytutu Kultury w Krakowie, Jacek Wojnarowski, Prezes Fundacji Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego.

Flickr is currently unavailable.

Spotkanie było okazją do wymiany wiedzy na temat planowania i wdrażania polityk kultury oraz zarządzania strategicznego instytucjami kultury. Uczestnictwo w konferencji zarówno samorządowych organizatorów instytucji kultury, jak i dyrektorów publicznych instytucji kultury umożliwiło wzmocnienie komunikacji oraz partnerstwa w tworzeniu polityk kultury.

Wydarzenie to było również podsumowaniem projektu Biblioteki w społeczeństwie wiedzy – strategie dla przyszłości, w którym uczestniczyło 18 wojewódzkich bibliotek publicznych z całej Polski. Realizowała go Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego we współpracy z partnerami z Polski i z Norwegii. W ramach projektu powstały m.in. plany strategiczne przygotowane przez biblioteki wojewódzkie, efekt warsztatów i spotkań z ekspertami.

Podczas konferencji zaprezentowano publikację Strategie dla kultury. Kultura dla rozwoju. Zarządzanie strategiczne instytucją kultury, opracowaną w ramach tego projektu przez Małopolski Instytut Kultury. W publikacji pod redakcją Martyny Śliwy znajdują się artykuły autorstwa m.in. prof. Jana Hartmana, dr Antoniego Bartosza, prof. Marka Krajewskiego i innych.

Konferencja zakończyła się wygłoszeniem apelu: Kultura dla rozwoju, przygotowanym przez uczestników konferencji.

Poniżej znajdują się wybrane prezentacje uczestników konferencji.
Zobacz

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/04/19/podsumowanie-konferencji-strategie-dla-kultury-kultura-dla-rozwoju/feed/ 3