Badania w kulturze

badania w kulturze

Badania w kulturze

Blog Badania w kulturze opisuje i komentuje działania podejmowane przez różnorodnych aktorów kultury, których celem jest rozwój wiedzy o kulturze (praktyki kulturowe, uczestnictwo w kulturze, działania społeczne, przedsiębiorczość, itp.) oraz rozwój wiedzy o zarządzaniu politykami kultury w Polsce (partycypacja społeczna, finansowanie kultury, zarządzanie publiczne, itp.).

Kultura w procesie zmiany. Dwa przykłady z województwa śląskiego

Już niedługo 25 listopada w Bydgoszczy odbędzie się kolejne spotkanie z cyklu Kultura i Rozwój pt. Miasto kultury czy miasto kulturalne? Kultura jako płaszczyzna mobilizacji społecznej i obywatelskiej w polskich metropoliach. Będzie to okazja do debaty na temat zmian zachodzących w kulturze po pływem działań ruchu Obywatele Kultury czy też udziału polskich metropolii w konkursie o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury (pisaliśmy o tym na Badaniach w kulturze jakiś czas temu).

Jednak równie ciekawe „rzeczy” dzieją się mniejszych ośrodkach np. w województwie śląskim w Jaworznie i Tarnowskich Górach. Oba przypadki trafnie obrazują, na czym polega to przyspieszenie kulturalne i jakie konflikty niesie ono za sobą (w dobrym tego słowa znaczeniu: unaocznienia wyzwań stojących przed sektorem kultury, wyboru metod zarządzania rozwojem kultury, sposobów konstruowania debaty publicznej)

W Tarnowskich Górach zapalnikiem dyskusji stał się problem finansowania kultury przez samorząd miasta. Animatorzy kultury działający w ramach sektora organizacji pozarządowych „skrzyknęli się” i wspólnie opublikowali Manifest Animatorów Kultury domagając się zmian w zarządzaniu sektorem kultury, przede wszystkim aspekcie metod finansowania działań kulturalnych. Obecnie prawie wszystkie środki finansowe miasta skierowane są do instytucji kultury, a zdecydowanie zbyt mało do organizacji pozarządowych (5 mln 930 tyś. dla instytucji, 70 tyś. dla organizacji). Animatorzy proponują, aby przynajmniej 15% środków finansowych przeznaczyć na działania kulturalne organizacji pozarządowych. Warto śledzić tę inicjatywę – samorząd jeszcze nie odniósł się do propozycji animatorów, ani nie zauważył „oficjalnie” całej akcji. Więcej na stronie koalicji animatorów kultury.

W Jaworznie samorząd miasta podjął się ciekawego eksperymentu w ramach zarządzania miejskimi instytucjami kultury. Mianowicie postanowił wyodrębnić ze struktur Miejskiego Centrum Kultury i Sportu trzy samodzielne nowe instytucje kultury:

  • Teatr Sztuk w Jaworznie
  • Orkiestra Kameralna Archetti
  • Big Bend eM Band

Teatr i dwie orkiestry, działające wcześniej w ramach MCKiS, będą samodzielnymi miejskimi instytucjami kultury. To dość odważne działania z wielką niewiadomą: czy instytucje te będą miały potencjał do rozwoju i czy ich usamodzielnienie pomoże im w tym? Analizując działania samorządu można stwierdzić, utworzenie czterech instytucji z dotychczasowej jednej ma przede wszystkim związek z brakiem pomysłu na zmianę wizerunku i programu MCKiS – łatwiej je podzielić niż ją „zdynamizować” w dotychczasowym kształcie. Aby rzecz całą jeszcze skomplikować, po powołaniu tychże instytucji miasto przystąpiło do działań związanych z opracowaniem miejskiej strategii rozwoju kultury! Czyli najpierw decyzje, a potem uzasadnienie.

Manifest Animatorów Kultury z Tarnowskich Gór pokazuje, jak niezależne środowiska kultury poszukują metod na wytworzenie nowych warunków do (partnerskich?) rozmów o miejskich politykach kultury. Działania samorządu w Jaworznie to z kolei pokaz przezwyciężania „niemocy organizacyjnej” metodą tworzenia faktów dokonanych. Ciekawe, co w dłuższej perspektywie czasu będzie skuteczniejsze dla rozwoju kultury: mozolne budowanie forum debaty i partycypacyjnej metody wdrażania zmian czy też kreowanie faktów dokonanych przełamujących zastaną sytuację? Pierwszą drogę preferują raczej organizacje i środowiska społeczne, które dzięki temu mogą partycypować w tworzeniu tychże polityk. Druga ścieżka jest coraz częściej wybierana przez samorządy, które dążą do zmian, ale bardzo często brakuje im kompetencji do prowadzenia społecznej debaty (ale chyba o wiele częściej brakuje im po prostu „czasu”).

Wyslij ten post emailem
Piotr Knaś
Piotr Knaś
tel. +48 (012) 422 18 84 w. 21

Badania i analizy Ukończył etnologię oraz europeistykę na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz studia podyplomowe w zakresie ekonomii społecznej na Uniwersytecie Ekonomicznym. Od 2008 roku jest pracownikiem Małopolskiego Instytutu Kultury, w którym koordynuje program Małopolskie Obserwatorium Kultury. Jest przewodnikiem beskidzkim i członkiem Studenckiego Koła Przewodników Górskich w Krakowie.

Formularz kontaktowy

  • Piotr Knaś pisze:

    A w Jaworznie:
    powstała Jaworznicka Rada Kultury i powstać w urzędzie stanowisko „koordynatora instytucji kultury” (str. 2)
    http://s1.artcom.pl/misc/ct_newspaper/300/222.pdf
    powstaje strategia kultury w ramach dyskusji wierszem urzędnicy-obywatele (str.31)
    http://s1.artcom.pl/misc/ct_newspaper/300/223.pdf
    MCKiS ma zostać podzielone jeszcze raz:
    http://www.twj.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=1242%3Achc-podziau-mckis&catid=1%3Alatest-news&Itemid=86

  • Piotr Knaś pisze:

    Polecamy stronę Manifestu Animatorów Kultury
    http://pl-pl.connect.facebook.com/Manifest.tg?sk=info
    akcja 15% procent zatacza coraz szersze kręgi!

  • Piotr Knaś pisze:

    KULTURA W CENTRUM UWAGI
    tarnogórskie dyskusje kulturalne 2012
    http://tck.net.pl/files/events/194/kultura_w_centrum_uwagi_-_program_debat_do_czerwca_2012_r..pdf

    Pierwszorzędne są tytuły debat:
    1. Zadania samorządu w sferze kultury na przykładzie Urzędu Miejskiego w Tarnowskich Górach
    2. Współczesne tendencje w funkcjonowaniu ośrodków kultury w XXI w. na przykładzie kierunków rozwoju Tarnogórskiego Centrum Kultury
    3. Muzeum, Biblioteka, Pałac w Rybnej, TCK – Czterech Muszkieterów…?” O roli i znaczeniu instytucji kultury na przykładzie Tarnowskich Gór
    4. Strategia powiatu tarnogórskiego w dziedzinie kultury na lata 2010 – 2020 w zbliżeniu”. Analiza, wnioski, prognozy, uwagi, komentarze
    5. Animator = Kreator?” Rola organizacji pozarządowych w kształtowaniu oferty kulturalno-artystycznej na przykładzie Tarnowskich Gór

    Bez komentarza

  • Piotr Knaś pisze:

    Relacja z I spotkania w Tarnowskich Górach ze strony Manifestu Animatorów Kultury:
    http://pl-pl.connect.facebook.com/Manifest.tg?sk=wall
    Wtorkowe spotkanie w TCK rozpoczęło się od prezentacji nowego sposobu rozumienia kultury w dzisiejszych czasach. Prezentację poprowadził zaproszony ekspert z Uniwersytetu Jagiellońskiego. Następnie swoje 5 minut miał Damian Stadler – Kierownik Wydziału Kultury Urzędu Miejskiego. Jego prezentacja opierała się głównie na przedstawieniu ustaw, które regulują politykę kulturalną miasta. Po prezentacjach można było odnieść wrażenie, że żyjemy w mieście, w którym kultura jest na piedestale – zarządzana przez świetnie wykształconą kadrę, a współpraca między poszczególnymi podmiotami jest wręcz przykładowa. Podsumowując – Kraków i inne mniej światłe miasta powinny wysyłać do nas urzędników na szkolenia. Na pytanie, czy jest coś złego w polityce kulturalnej miasta, Pan Damian Stadler odpowiedział, że przydałoby się trochę więcej pieniędzy… Po oficjalnych wystąpieniach przyszedł czas na dyskusję. Skończyła się propaganda i przyszła smutna rzeczywistość – Pan Krzysztof Mazik porównał ekipę rządząca do komitetu partyjnego z PRL, która za wszelką cenę chce decydować o wszystkim. Radna sejmiku wojewódzkiego, Pani Małgorzata Tkacz Janik zauważyła, że wszystko ma swój początek w woli politycznej i to ona jest kluczem do rozwiązania problemu. Było jeszcze kilka wypowiedzi, głównie krytycznych wobec otaczającej nas polityki kulturalnej miasta. Pod koniec głos zabrał radny, Pan Marek Jaworski – jedyny radny obecny na Sali. Zobowiązał się on do zorganizowania spotkania przedstawicieli NGO z władzami Tarnowskich Gór. Inicjatywa radnego Jaworskiego była podsumowaniem rozmów i jedynym konstruktywnym pomysłem, który wypłynął ze spotkania.
    Dziwny jest to zwyczaj, gdy na spotkania zapraszają nas ludzie, którzy sami później w nich nie uczestniczą. Na spotkaniu zorganizowanym przez Burmistrza i TCK, nie było ani Burmistrza, ani Dyrektora TCK. Choć ten drugi może się wytłumaczyć licznym udziałem w spotkaniu swoich przedstawicieli.