Badania w kulturze » zarządzanie http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl Badania w kulturze Thu, 25 Jan 2018 13:07:09 +0000 pl-PL hourly 1 http://wordpress.org/?v=4.0.22 Publikacja Lokalne centrum kultury. Zrób to z innymi http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2014/01/24/publikacja-lokalne-centrum-kultury-zrob-to-z-innymi/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2014/01/24/publikacja-lokalne-centrum-kultury-zrob-to-z-innymi/#comments Fri, 24 Jan 2014 19:00:19 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=5027 czytaj więcej]]> Zapraszamy do przeczytania publikacji elektronicznej MIK pt. Lokalne centrum kultury. Zrób to z innymi. Została ona przygotowana w ramach projektu Kompetencje kadr kultury a zmiana społeczna. Badania eksploracyjne małych miast i obszarów wiejskich. Jest to krótki podręcznik, którego zawartość została opracowana dzięki realizacji warsztatów w ośmiu lokalnych centrach kultury. Spotkania te dotyczyły rozwoju ich potencjału w różnorodnych (znaczących lokalnie) dziedzinach takich jak m. in.: zarządzanie marką, system wartości domu kultury, budowanie dobrej przestrzeni publicznej, rozwój festiwalu muzycznego, budowanie programu dla nowej infrastruktury kultury, rozdzielanie i łącznie działań skierowanych do turystów oraz mieszkańców. W spotkaniach uczestniczyli dyrektorzy instytucji kultury, ich pracownicy, współpracownicy i zewnętrzni interesariusze.

Spotkania poprowadzili eksperci oraz praktycy związani z sektorem kultury: Anna Komorowska (Pracownia K), Beata Kwiecińska i Bartek Dąbrowski (Dom Kultury Inspiro), Tomasz Gutkowski (Festiwal Fotografii w Krakowie), Mariusz Wróbel (Instytucja Filmowa Silesia Film), Lech Dulian (Małopolski Instytut Kultury), Łucja Piekarska-Duraj (Małopolski Instytut Kultury), Bartłomiej Koszarek (Centrum Kultury Dom Ludowy w Bukowinie Tatrzańskiej), Adam Kałucki (Locativo sp. z o.o.).

Moderatorzy warsztatów przygotowali krótkie relacje z tych spotkań. Stanowią one główną część publikacji Lokalne centrum kultury. Zrób to z innymi. Mamy nadzieję, że taki zapis dylematów, problemów i możliwych rozwiązań będzie inspiracją dla innych lokalnych instytucji kultury. Serdecznie dziękujemy wszystkim uczestnikom spotkań za ich aktywność i chęć dzielenia się wiedzą oraz uwagami o własnej pracy.

PDF publikacji >>
Ebook MOBI >>
Ebook EPUB >>

Zachęcamy również do przeczytania raportu Kompetencje kadr kultury a rozwój kapitału społecznego, głównej publikacji powstałej w ramach projektu badawczego.

Dofinansowano z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego
MKIDN_2

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2014/01/24/publikacja-lokalne-centrum-kultury-zrob-to-z-innymi/feed/ 2
Trzy prace magisterskie o Małopolskim Instytucie Kultury http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/01/13/trzy-prace-magisterskie-o-malopolskim-instytucie-kultury/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/01/13/trzy-prace-magisterskie-o-malopolskim-instytucie-kultury/#comments Fri, 13 Jan 2012 14:55:25 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=3139 czytaj więcej]]> Serdecznie zapraszamy do zapoznania się z trzema pracami magisterskimi o Małopolskim Instytucie Kultury. Są one poświęcone trzem obszarom: turystyce kulturowej, wolontariatowi, oraz zarządzaniu zmianą w instytucji kultury. Prace te powstały dzięki konsekwentnie budowanemu przez MIK programowi współpracy z wolontariuszami (cała trójka autorów współpracowała z MIK-em w ramach wolontariatu). Bardzo dziękujemy za udostępnienie prac, powiększają one zasób materiałów związanych z ewaluacją MIK.

Aleksandra Ziemba
Opiekun: Prof. dr hab. Anna Lubecka
Uniwersytet Jagielloński, Wydział Zarządzania i Komunikacji Społecznej, Instytut Spraw Publicznych

Celem pracy jest ukazanie wpływu kultury na sposób promowania miejsca i jego rozwój. Kultura jest wykorzystywana poprzez działania związane z marketingiem terytorialnym i tworzeniem wizerunku miejsca, a przeprowadzona analiza korzyści, jakie czerpią miejsca, w tym procesie dowodzi, jak wielkim kultura jest potencjałem dla tych działań. Proces promocji miejsca przez kulturę zbadano na reprezentatywnym przykładzie projektu Pierścień św. Kingi. Uzyskane wyniki potwierdziły tezę, iż jest on markowym produktem kulturalnym. Ponadto otrzymano pozytywną odpowiedź na pytanie, jak mieszkańcy obszarów, na których realizowany był projekt oceniają wykorzystanie kultury w promocji miejsca i jej wpływ na rozwój lokalny.

Paweł Kotliński
Opiekun: Prof. dr hab. Emil Orzechowski
Uniwersytet Jagielloński, Wydział Zarzadzania i Komunikacji Społecznej, Instytut Kultury

Zasadniczym celem opracowania jest chęć przyjrzenia sie praktycznym metodom implementacji zmian w publicznej instytucji kultury. Służyć ma ono udowodnieniu tezy wysnutej przez autora o realnej możliwości przekształcania każdej jednostki, niezależnie od warunków panujących w jej wnętrzu i otoczeniu. Wybór przedmiotu pracy – Małopolskiego Instytutu Kultury – nie jest tu przypadkowy. Od chwili objęcia placówki przez nowego dyrektora, w sierpniu 2001 roku, przeszła ona gruntowne przeobrażenia. Ze struktury typowej dla wojewódzkiego ośrodka kultury, przekształciła sie w specyficzne laboratorium kultury, „instytucje marzenie” – jak określił ja autor zmian, Antoni Bartosz. MIK stał sie placówka, która do dnia dzisiejszego nie odnajduje podobnych na mapie kulturalnej kraju. Wywiad z dyrektorem, który przez kolejne lata prowadził MIK, stał sie podstawa praktycznej części tekstu. Za jego uzupełnienie posłużyło wiele materiałów pochodzących z okresu wprowadzania zmian w instytucji oraz doświadczenie kilku miesięcy, które autor spędził dlań pracując. Teoretycznym obrazem reform wprowadzanych przez dyrektora Bartosza będzie ujecie procesu zmiany i zarządzania nim. Towarzyszyć mu będzie również próba zdefiniowania otoczenia politycznego publicznych instytucji kultury jako podstawowego determinantu warunkującego ich funkcjonowanie.

Kamila Kosmalska
Opiekun: Prof. dr hab. Emil Orzechowski
Uniwersytet Jagielloński, Wydział Zarzadzania i Komunikacji Społecznej, Instytut Kultury

Celem pracy jest analiza procesu zarządzania wolontariuszami w instytucjach kultury oraz znalezienie odpowiedzi na pytanie: Czym charakteryzuje się wolontariat w kulturze i jakie korzyści może przynieść obydwu stronom? W tym celu konieczne było przyjrzenie się jego uregulowaniom prawnym i zdefiniowanie pozycji, jaką zajmuje we współczesnym planie polityczny oraz próba uporządkowania wiedzy na temat poszczególnych etapów współpracy z wolontariuszami. Dodatkowo dla ukazania tzw. dobrych praktyk, przeprowadzono case study programu wolontariackiego Małopolskiego Instytutu Kultury w Krakowie. Uzyskane na tej podstawie informacje, pozwoliły na wysnucie wniosku, iż dla efektywnej współpracy instytucji kultury z wolontariuszami, kluczowe jest staranne planowanie oraz zastosowanie wszystkich elementów cyklu współpracy, przy jednoczesnym wykorzystaniu odpowiednich metod i narzędzi i traktowaniu jako zamkniętej całości.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/01/13/trzy-prace-magisterskie-o-malopolskim-instytucie-kultury/feed/ 0
Wywiad z Magdaleną Sroką, zastępcą Prezydenta Miasta Krakowa ds. Kultury i Promocji Miasta http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/01/06/wywiad-z-magdalena-sroka-zastepca-prezydenta-miasta-krakowa-ds-kultury-i-promocji-miasta/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/01/06/wywiad-z-magdalena-sroka-zastepca-prezydenta-miasta-krakowa-ds-kultury-i-promocji-miasta/#comments Fri, 06 Jan 2012 16:07:06 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=3046 czytaj więcej]]> W najnowszym Karnecie ukazał się wywiad z Magdaleną Sroką, zastępcą Prezydenta Miasta Krakowa ds. Kultury i Promocji Miasta na temat sytuacji kultury w mieście. Można w nim znaleźć zarówno relację z działań w 2011 roku, jak i plany miasta na rok obecny:

Nie mamy wyjścia, trzeba ciąć wydatki. Widzę tylko jedną możliwość: musimy przeformatować dotychczasowe myślenie, uruchomić pokłady potencjału tkwiącego w ludziach i – ogromnych przecież – zasobach krakowskiej kultury. (źródło: http://www.karnet.krakow.pl)

Wśród sukcesów Magdalena Sroka wymienia przede wszystkim rozwój muzeów w Krakowie:

Muzea – to jest to, co nam się na pewno udało i bardzo prężnie się rozwija, w dużej mierze dzięki środowisku krakowskich muzealników, nie tylko zresztą jeśli chodzi o muzea miejskie – bo przecież popatrzmy choćby na działalność Muzeum Narodowego. Chodzi mi o wzrost samoświadomości, odnalezienie się w nowych realiach. To środowisko już wie, że muzeum musi być czymś więcej niż miejscem, w którym ogląda się zbiory, że z jednej strony liczą się także działania naukowe i badawcze, uczestnictwo w szerszym obiegu ochrony dziedzictwa, a z drugiej – umiejętność tworzenia nasyconych emocjami opowieści. […] Nie mamy dzisiaj zwiedzających, mamy uczestników: odwiedzający chce być uczestnikiem, a nawet bardzo często – współtwórcą. Te zadania krakowskie muzea realizują świetnie: mam na myśli otwarte niedawno oddziały Muzeum Historycznego Miasta Krakowa, Rynek Podziemny i Muzeum Schindlera, a także MOCAK. Wierzę, że kolejnym krakowskim wydarzeniem na skalę ogólnopolską będzie Muzeum AK. (źródło: http://www.karnet.krakow.pl)

Fot. Fabryka Schindlera | Muzeum Historyczne Miasta Krakowa

Priorytetem dla miasta w 2012 roku będą miejskie domy kultury:

Ich działalność jest kluczowa dla edukacji kulturalnej: prowadzona na różnych obszarach, skierowana do różnych grup wiekowych, mogłaby się wciąż rozwijać, choć bywa ograniczana realnymi możliwościami finansowymi. Ale przecież to właśnie domy i ośrodki kultury są w stanie w sposób rzeczywisty tworzyć społeczeństwo obywatelskie i kształtować potrzebę kontaktu z kulturą. W tym sensie stanowią dla nas priorytet – ponieważ w Krakowie są grupy ludzi, którzy nie opuszczają swojego terytorium zamieszkania, swojego osiedla… Niebezpieczny trend, ciągle przez nas obserwowany, jest taki, że są w Krakowie dzieci, które nigdy nie były na krakowskim Rynku – chyba że zabrali je tam nauczyciele. Dlatego dom kultury bywa jedynym miejscem kontaktu z kulturą; ale to nakłada na te instytucje niezwykle ważną misję: nie tylko zaspokajania potrzeb, ale także wytwarzania aspiracji. (źródło: http://www.karnet.krakow.pl)

Można dodać jeszcze trzy problemy dotyczące instytucji kultury, które koncentrują uwagę miejskich decydentów odpowiedzialnych za obszar kultury: przyszłość młodzieżowych domów kultury, finanse Krakowskiego Biura Festiwalowego oraz ciągnący się spór o model Capelli Cracoviesnis. Warto dodać tu jeszcze kwestię współpracy miasta z organizacjami pozarządowymi w obszarze kultury:

Tomasz Gutkowski: Jednak jako środowisko organizacji pozarządowych, które swoją codzienną pracą na równi z instytucjami kultury buduje ofertę kulturalną miasta, znacznie bardziej niepokoją nas doniesienia o ograniczeniu budżetu Wydziału Kultury o 2,5 mln złotych. W skali budżetu miasta jest to niewielka oszczędność, natomiast dla Trzeciego Sektora oznacza to, ni mniej ni więcej, tylko katastrofę – upadek kilkunastu organizacji, likwidację dziesiątek wydarzeń, zaburzenie cyklu rozwojowego całego sektora. W sytuacji gdy obszar ten cierpi na notoryczne niedofinansowanie budowanie silnej pozycji wymaga nadludzkich wysiłków i determinacji. To co udało się zbudować przez lata ciężkiej pracy można bardzo łatwo zniszczyć, natomiast nie będzie się dało szybko odbudować. (źródło: Gazeta Kraków; Szef Miesiąca Fotografii przeciwko cięciom w kulturze)

W tych czterech miejscach zostaną sprawdzone nowe koncepcje zarządzania kulturą w Krakowie przy znacząco zmniejszonych środkach finansowych pochodzących z budżetu miasta.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/01/06/wywiad-z-magdalena-sroka-zastepca-prezydenta-miasta-krakowa-ds-kultury-i-promocji-miasta/feed/ 9
Nowa publikacja. Kultura lokalnie. Między uczestnictwem w kulturze a partycypacją w zarządzaniu http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/12/14/nowa-publikacja-kultura-lokalnie-miedzy-uczestnictwem-w-kulturze-a-partycypacja-w-zarzadzaniu/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/12/14/nowa-publikacja-kultura-lokalnie-miedzy-uczestnictwem-w-kulturze-a-partycypacja-w-zarzadzaniu/#comments Wed, 14 Dec 2011 16:16:18 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=2851 czytaj więcej]]> Prezentujemy Państwu publikację Kultura lokalnie. Między uczestnictwem w kulturze a partycypacją w zarządzaniu, powstałą w ramach zamykanego obecnie projektu „Partycypacyjne zarządzanie w lokalnych instytucjach kultury a profile uczestnictwa w kulturze”.

Gorąco zapraszamy do lektury i dyskusji wszystkie osoby zainteresowane badaniami sektora kultury, a w szczególności uczestnictwa w kulturze oraz zarządzania instytucjami tego sektora. Zapraszamy również samorządowców oraz osoby zarządzające instytucjami, dla których publikacja może okazać się wartościowym źródłem wiedzy o stosunkowo rzadko wdrażanym w Polsce nurcie zarządzania, jakim jest zarządzanie partycypacyjne.

Idea projektu powstała z przekonania, że udział obywateli w życiu publicznym i wzajemne budowanie relacji stanowią istotne elementy zarządzania w sektorze publicznym oraz życia każdej społeczności lokalnej. Chcemy też przyczynić się do promocji idei włączania w zarządzanie instytucjami kultury ich pracowników i użytkowników.

Publikacja dostępna jest jedynie w formie elektronicznej.

Publikacja do pobrania w formacie PDF

Publikacja do pobrania w formacie e-booka: MOBI oraz EPUB

Projekt zrealizowano ze środków Narodowego Centrum Kultury w ramach programu Obserwatorium Kultury (www.obserwatoriumkultury.nck.pl).

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/12/14/nowa-publikacja-kultura-lokalnie-miedzy-uczestnictwem-w-kulturze-a-partycypacja-w-zarzadzaniu/feed/ 2
Działania Samorządu Małopolski w zakresie kultury w 2012 roku http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/11/16/dzialania-samorzadu-malopolski-w-zakresie-kultury-w-2012-roku/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/11/16/dzialania-samorzadu-malopolski-w-zakresie-kultury-w-2012-roku/#comments Wed, 16 Nov 2011 17:30:48 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=2589 czytaj więcej]]> Na podstawie projektu budżetu województwa małopolskiego opracowanego przez Zarząd Województwa Małopolskiego i skierowanego do sejmiku można wskazać, jakie działania będą realizowane przez region w zakresie kultury w 2012 roku. Jest kilka ciekawych nowości, jak i plany kontynuacji dotychczasowych działań. Pod względem finansowym budżet na kulturę wygląda lepiej niż roku obecnym. W 2012 roku wydatki planowane są na kwotę 127 mln zł, w obecnym roku planowano wydać 119 mln zł jednak zmiany wprowadzone do budżetu do tej pory ograniczyły tę kwotę o około 10 mln zł.

Mecenat Małopolski, program dofinansowania działań kulturalnych, według przedstawionego projektu będzie miał do rozdysponowania 2 mln zł, mniej więcej tyle samo, co w roku obecnym.

Do zestawu nagród województwa małopolskiego w zakresie kultury doszły dwie nowe:

Województwo nadal będzie kontynuowało organizację imprez takich jak: Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego (MIK jest realizatorem), Małopolskie Dni Książki „Książka i Róża”. Planowane są również działania w związku z pięćsetną rocznicą urodzin Marcina Kromera (duża okazja dla promocji Biecza!). Urząd Marszałkowski będzie prowadził również program Kulturalna Małopolska zajmujący się promocją najważniejszych wydarzeń kulturalnych w regionie.

Urząd chce również zorganizować drugą odsłonę konferencji o przemysłach kreatywnych pt. Zaprojektuj swój zysk. Kontynuowana będzie współpraca z Miastem Kraków w zakresie prowadzenia Regionalnego Funduszu Filmowego w Krakowie. W 2011 roku został wdrożony program Małopolska Biblioteka Plus, będzie on kontynuowany w kolejnym roku.

Zmianie nie ulegnie również program Ochrona zabytków Małopolski. Dodatkowo na 2012 rok przewidziana jest promocja tego programu pod nazwą Dziedzictwo Żywe.

Planowane są też zupełnie nowe działania. Ma powstać fundusz wspierania absolwentów uczelni artystycznych z Małopolski. Zorganizowany zostanie Małopolski Kongres Kultury jak również planuje się powołanie Małopolskiej Rady Kultury (z pewnością na wzór istniejących już podobnych gremiów przy województwie jak np. Małopolska Rada Gospodarcza). Zostanie wdrożony program pod nazwą Bon Kultury (pisaliśmy o nim w poprzednim artykule).

Powyższe niepełne zestawienie działań (z pominięciem np. działań związanych z inwestycjami z funduszy europejskich czy tych związanych z pełnieniem funkcji organizatora dla 23 regionalnych instytucji kultury) pokazuje zakres zadań realizowanych przez region, jak również wprowadzane innowacje w zarządzaniu sektorem kultury (np. Bon Kultury). Więcej w projekcie przyszłorocznego budżetu.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/11/16/dzialania-samorzadu-malopolski-w-zakresie-kultury-w-2012-roku/feed/ 1
Partycypacyjne zarządzanie w lokalnych instytucjach kultury a profile uczestnictwa w kulturze. Nowy projekt badawczy MIK-u http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/05/17/partycypacyjne-zarzadzanie-w-lokalnych-instytucjach-kultury-a-profile-uczestnictwa-w-kulturze-nowy-projekt-badawczy-mik-u/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/05/17/partycypacyjne-zarzadzanie-w-lokalnych-instytucjach-kultury-a-profile-uczestnictwa-w-kulturze-nowy-projekt-badawczy-mik-u/#comments Tue, 17 May 2011 14:52:54 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=1398 czytaj więcej]]> Małopolski Instytut Kultury otrzymał grant na zrealizowanie projektu badawczego Partycypacyjne zarządzanie w lokalnych instytucjach kultury a profile uczestnictwa w kulturze w ramach programu Obserwatorium Kultury Narodowego Centrum Kultury. Nasz projekt otrzymał najwyższą liczbę punktów za ocenę merytoryczną ze wszystkich zgłoszonych do udziału w konkursie.

Projekt będzie realizowany we współpracy z Wydziałem Humanistycznym Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie.

Projekt posłuży identyfikacji poziomu partycypacji społecznej w wybranych instytucjach kultury w Małopolsce oraz jego wpływu na funkcjonowanie sektora kultury, a także na profile uczestnictwa w kulturze. Jako podsumowanie powstanie raport badawczy w formie publikacji elektronicznej.

Inspiracją do tegorocznych badań były między innymi wnioski z projektu „Usługi kulturalne a praktyki kulturowe. Badania lokalnych obiegów kultury”, zrealizowanego w ramach Programu Obserwatorium Kultury w 2010 r. Wśród nich autorzy raportu „Sceny kulturowe a polityki kultury w Małopolsce” wskazywali m.in. na to, że polityki kultury w gminie nie są konstruowane zgodnie z zasadami partycypacji społecznej. Kluczowe decyzje związane z rozwojem sektora kultury podejmowane są przez nieformalne, lokalne „porozumienia kulturalne”, które co prawda są czasem twórcze i przynoszą rozwój, a często także petryfikują lokalną normę. Gminy nie stosują wielu narzędzi do ustanawiania polityk kultury we współpracy ze społecznością lokalną.

Badanie sposobów zarządzania w sektorze kultury ma istotne znaczenie dla kreowania polityki kulturalnej w gminach, warunkuje bowiem sposób funkcjonowania ważnych i szeroko obecnych aktorów, jakimi są czołowe instytucje kultury (domy kultury, biblioteki itp.) w lokalnym środowisku. Badanie oraz opublikowany na jego podstawie raport ma na celu pokazanie relacji między sposobem zarządzania i istniejącą ofertą instytucji kultury a profilami uczestnictwa w kulturze osób związanych z instytucją.

Koncepcja badania opiera się o założenie, że styl zarządzania w czołowej instytucji kultury w gminie ma też istotny wpływ na funkcjonowanie sektora kultury ogółem. Założenie to poparte jest tym, że organizacja pracy wewnątrz instytucji i współpracy z lokalnym środowiskiem determinowana jest przez takie wymiary jak: sposób traktowania współpracowników, sposoby podejmowania decyzji w kwestiach programowych i budżetowych, system wartości warunkujący postrzeganie pracowników instytucji jako twórczych i kompetentnych jednostek, bądź osób przeznaczonych do realizacji pewnych z góry, precyzyjnie określonych zadań.

Sposób zarządzania ma również istotny wpływ na to, w jaki sposób kształtowana jest oferta kulturalna: czy zarządzający dostrzegają/badają i chcą zaspokoić potrzeby członków społeczności lokalnej oraz na ile misja instytucji podlega wpływom społeczności, lokalnym politykom czy też prywatnej wizji kadry menadżerskiej instytucji. (źródło: wniosek o grant do NCK)

Koordynatorką projektu jest Zofia Noworól.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/05/17/partycypacyjne-zarzadzanie-w-lokalnych-instytucjach-kultury-a-profile-uczestnictwa-w-kulturze-nowy-projekt-badawczy-mik-u/feed/ 1
Sprawne zarządzanie instytucjami kultury http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/12/30/sprawne-zarzadzanie-instytucjami-kultury/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/12/30/sprawne-zarzadzanie-instytucjami-kultury/#comments Thu, 30 Dec 2010 15:05:56 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=1075 czytaj więcej]]> W nowym Zarządzie Województwa Małopolskiego za obszar kultury i dziedzictwa narodowego będzie odpowiadał Witold Latusek (zastąpi w tym zadaniu swojego poprzednika Leszka Zegzdę, który obecnie będąc radnym województwa pełni rolę przewodniczącego komisji kultury sejmiku małopolskiego). Jednym z pierwszych oficjalnych spotkań nowego członka zarządu było spotkanie z dyrektorami instytucji kultury, dla których organizatorem jest Samorząd Województwa Małopolskiego.

W instytucjach kultury istotne jest nie tylko bieżące zarządzanie nimi, ale także zaproponowanie działań w perspektywie wieloletniej […] Witold Latusek zapewnił, że nie chce wprowadzać rewolucji i zamierza kontynuować to, co robił Leszek Zegzda, który w poprzednim Zarządzie Województwa, jako wicemarszałek, odpowiadał m.in. za sprawy kultury. Zapewnił, że jest przeciwny centralnemu zarządzaniu, jednostki kultury powinny się cieszyć dużą autonomią, a od dyrektorów oczekuje tego, że będą rozliczać się z wyznaczonych celów i racjonalnie gospodarować środkami finansowymi. (źródło: Wrota Małopolski)

O planach tychże instytucji można dowiedzieć się więcej z dokumentu opublikowanego na Wrotach Małopolski pt. „Zamierzenia instytucji kultury województwa małopolskiego na rok 2011″. Zapraszamy do analizy obszarów ich działalności oraz projektów, które będą realizowały w przyszłym roku.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/12/30/sprawne-zarzadzanie-instytucjami-kultury/feed/ 4
Scenariusz publikacji o zarządzaniu strategicznym instytucją kultury http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/11/05/scenariusz-publikacji-o-strategicznym-zarzadzaniu-instytucja-kultury/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/11/05/scenariusz-publikacji-o-strategicznym-zarzadzaniu-instytucja-kultury/#comments Fri, 05 Nov 2010 12:47:21 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=934 czytaj więcej]]> Prezentujemy Państwu scenariusz publikacji opracowywanej w ramach projektu „Biblioteki w społeczeństwie wiedzy – strategie dla przyszłości”. Publikacja zostanie wydana w kwietniu 2011 roku. Publikacja będzie miała charakter podręcznika i będzie dotyczyła zarządzania instytucją kultury. Jej głównym obszarem tematycznym będzie zarządzanie programem wspierania rozwoju kultury w regionie. Dlatego głównym odbiorcą książki chcemy uczynić regionalne (i ponad lokalne) instytucje kultury, które niezależnie od własnego modelu instytucji (muzeum, teatr, centrum kultury, biblioteka) działają na rzecz rozwoju kultury (wspomagając rozwój badaniami, strategiami, szkoleniem i konsultingiem, inicjując sieci i partnerstwa, inkubując nowe przedsięwzięcia, wspierając inne podmioty i aktorów kultury w regionie).

Publikacja nosi na razie roboczy tytuł „Zarządzanie strategiczne (regionalną) instytucją kultury”.

Główny Cel Podręcznika
Głównym celem podręcznika jest wskazanie i analiza najważniejszych wyzwań i barier związanych z zarządzaniem strategicznym regionalną instytucją kultury w kontekście realizowania programu wspierania rozwoju kultury w regionie. Zarządzanie strategiczne wiąże się z dwoma głównymi obszarami:

  • zarządzaniem procesami wewnętrznymi w instytucji (jak uczynić z niej sprawną, skuteczną i efektywną „przestrzeń” realizacji zaprogramowanych celów wspierania rozwoju kultury),
  • zarządzaniem relacjami z otoczeniem – środowiskiem oddziaływania instytucji (co i jak czynić, aby wspomagać rozwój sektora kultury w regionie).

Pragniemy, aby ten podręcznik mógł służyć jako pomoc menadżerom instytucji kultury w zarządzaniu tymi dwoma obszarami. Z uwagi na własną tradycję i historię, a także z powodu realizowanego programu, regionalne instytucje kultury mogą się od siebie bardzo różnić, np. pod względem stosowanych metodologii pracy oraz obszarów kultury, na których działają. Taka różnorodność organizacji wymaga:

  • tworzenia rozwiązań systemowych (na poziomie państwa i regionu), w ramach których, regionalne instytucje kultury będą mogły współdziałać i posiadać własne obszary odpowiedzialności,
  • tworzenia partnerstw i sieci współpracy, w ramach których będzie możliwa koordynacja (wertykalna i horyzontalna) działań związanych z rozwojem sektora kultury,
  • organizacji pracy w ramach nowoczesnych systemów zarządzania regionalnego.

Chcemy, aby ten podręcznik wskazał potencjał regionalnych instytucji kultury do współtworzenia takiego systemu rozwoju kultury.

Struktura Podręcznika
Podręcznik ma skupiać się na kwestiach organizacyjnych, związanych z budowaniem merytorycznego programu instytucji oraz zarządzaniem instytucją kultury. Poniżej zamieszamy spis rozdziałów (tytuły robocze). Każdy rozdział będzie opracowany przez jednego autora. Zostanie opracowana również ścieżka wiodąca w postaci wstępu oraz tekstu towarzyszącego poszczególnym artykułom.

Rozdziały

  • Wstęp: Regionalna Instytucja Kultury jako instytucja wsparcia rozwoju kultury
  • Rozwój lokalny jako koncepcja „operacyjna” związana z realizowaniem polityk kultury
  • Współczesne społeczeństwo pluralistyczne; nowe modele uczestnictwa w kulturze
  • Planowanie pracy instytucji, poszukiwanie obszarów działań i możliwości oddziaływania na zmianę w regionie
  • Modele regionalnych instytucji kultury
  • Zarządzanie zmianą w instytucji
  • Lider i menadżer. Rola w instytucji kultury
  • Dialog strategiczny w zespole i z interesariuszami instytucji kultury
  • Powoływanie i zarządzanie programami rozwoju sektora kultury
  • Czym są polityki kulturalne. Poziom europejski, narodowy i regionalny
  • Etyka pracy w instytucji kultury
  • Zarządzanie finansami instytucji kultury

Czy obecnie istnieją regionalne instytucje wsparcia rozwoju kultury?
Polskie regiony posiadają liczne instytucje kultury: instytucje sztuki, muzea, centra kultury, biblioteki i inne. Obecnie trudno ocenić, gdzie znajdują się „puste miejsca” w systemie zarządzania kulturą na poziomie regionalnym ponieważ brakuje kooperacji i wymiany informacji oraz nie ma możliwości oceny efektów „systemu”. Nie wiadomo w jakim stopniu instytucje te działają lokalnie lub skupiają się na własnym rozwoju, a w jakim stopniu działają na rzecz innych podmiotów i aktorów kultury w regionie. Nie wiadomo też w jakim zakresie powinny pełnić taką funkcję. Chcielibyśmy tym podręcznikiem pokazać, że istnieje wspólny regionalnym instytucjom obszar działalności (związany z rozwojem sektora kultury) oraz że regionalne instytucje kultury mogą być ważnym partnerem dla innych organizacji wspierania rozwoju kultury na poziomie lokalnym, regionalnym, narodowym i europejskim.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/11/05/scenariusz-publikacji-o-strategicznym-zarzadzaniu-instytucja-kultury/feed/ 0
Tworzenie planu strategicznego w instytucji publicznej http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/07/16/plan-strategiczny-w-instytucji-publicznej/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/07/16/plan-strategiczny-w-instytucji-publicznej/#comments Fri, 16 Jul 2010 12:14:54 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=723 czytaj więcej]]> Instytucje publiczne (w tym instytucje kultury) tak samo jak wszystkie inne organizacje funkcjonują dzięki zdefiniowaniu kim są, dla kogo są i po co są. Takie zdefiniowanie nie musi być oczywiście wyrażone explicite. Dzięki posiadaniu celu i funkcji mogą tworzyć wartości dodane, które „utrzymują je na rynku”. Obecnie instytucje sektora publicznego w coraz większym stopniu stają się przedsiębiorstwami publicznymi (paradygmat „nowego zarządzania publicznego”) rezygnując tym samym z modelu instytucji biurokratycznej. Aczkolwiek trzeba pamiętać, że ta przemiana jest postulatem menadżerskim i musi być „wymuszana” reformami, a biurokratyzowanie się i rozrost struktur są naturalnymi procesami w każdej organizacji i systemie zasilanym finansowo „z mocy urzędu”. Dlatego wzrost liczby pracowników, wzrost wydatków, wzrost liczby procedur i zadań sektora publicznego nie stoi w sprzeczności z opisaną wyżej zmianą paradygmatu funkcjonowania instytucji sektora publicznego (w Polsce w samym samorządzie liczba pracowników w 2009 wzrosła o 22 tyś).

Aby instytucja publiczna mogła wypełniać rolę w ramach paradygmatu zarządzania publicznego potrzebna jest (między innymi) umiejętność planowania strategicznego. Działanie to można opisać jako procedurę, jednak ważniejsze jest zrozumienie jego „ducha”. A jest on taki, że planowanie strategii nie służy opracowaniu dokumentu planistycznego, a bardziej stworzeniu koalicji (zespół instytucji, interesariusze), która wie, do jakich celów dąży, jakimi wartościami się kieruje, jak zorganizuje sobie pracę i jak zmierzy swój sukces lub porażkę.

Funkcje planowania strategicznego są następujące:

  • ustalanie celów, do których organizacja będzie dążyła,
  • wskazywanie gdzie i jak koncentrować ograniczone zasoby,
  • skupianie uwagi na priorytetach,
  • gromadzenie ludzkiej energii wokół wybranych priorytetów,
  • określanie wspólnych wartości, wytwarzanie standardów jakości,
  • budowanie narzędzia porządkującego chaos możliwych potrzeb i wyzwań,
  • wskazywanie mierników osiągania celów, tworzenie opisu organizacji, który może być poddany ewaluacji.

Etapy procesu planowania strategicznego (model wg. J. Brysona)

1. Rozpocznij proces planowania strategicznego

Niezwykle ważne jest zainicjowanie dialogu strategicznego, w którym od początku do końca tego procesu będą uczestniczyć członkowie zespołu organizacji (wybrani przedstawiciele) oraz interesariusze zewnętrzni (reprezentujący pełne ich spektrum). Stworzenie zespołu, który będzie mógł opracować strategię polega na wyborze jego członków, nadaniu im mandatu do zrealizowania tego celu, określeniu narzędzi pracy i harmonogramu procesu.

2. Określ własny mandat przyznany organizacji przez prawo, organizatora, strategie wyższej rangi, zawarte porozumienia z innymi organizacjami

W przypadku instytucji publicznej, która posiada różnorodne ograniczenia i zobowiązania ważne jest, aby je dobrze zdefiniować i określić ich związek z tworzącą się strategią. Instytucja publiczna funkcjonuje w szerszej sieci funkcjonalnej i ma wobec niej zobowiązania, oczywiście może je negocjować, a ich wynik wziąć pod uwagę w planie strategicznym.

3. Zidentyfikuj i wyraź jasno misję instytucji oraz wartości, którymi się kieruje

Ten punkt programu służy identyfikacji roli instytucji publicznej oraz zakresu jej odpowiedzialności. Wartości organizacji muszą pozwalać na wypełnianie tej roli oraz tworzyć bazę dla współpracy i dobrej komunikacji.

4. Oceń środowisko działania organizacji w zakresie siły i słabości (procesy wewnętrzne organizacji) oraz możliwości i zagrożeń (na zewnątrz organizacji)

Jest to przeprowadzenie analizy SWOT, której celem jest określenie zasobów, potencjałów i braków organizacji (kim i czym chcemy działać) oraz stworzenie obrazu środowiska w którym funkcjonuje organizacja (co ją wzmocni, co jej może zagrozić). Analizę SWOT można uzupełnić analizą potrzeb, wyzwań i potencjałów. Analiza potrzeb wskazuje, czego obecnie oczekują od organizacji jej interesariusze i klienci. Analiza wyzwań pomaga zrozumieć, jakie priorytety i cele może mieć organizacja aby wpływać na zmianę/rozwój. Analiza potencjałów wskazuje miejsca, na których można budować i tworzyć zmianę, której efekty mogą się następnie „rozprzestrzenić”.

5. Określ wyzwania związane z wprowadzeniem w życie planu strategicznego organizacji

Analizy z punktu 4 zgromadziły dane o różnorodnych „sprawach” mających związek z funkcjonowaniem instytucji i tworzeniem planu strategicznego organizacji. Teraz trzeba określić ich wagę oraz ich ryzyka. Strategia ma wskazywać „najlepszą ścieżkę działania”, aby zadziałała trzeba „oswoić” różnorodne konflikty wewnątrz instytucji oraz te zewnętrzne mogące jej plan unieważnić. Oswoić konflikty oznacza mieć strategie postępowania wobec nich, aby je zneutralizować lub rozwiązać.

6. Sformułuj plan strategiczny, dzięki któremu organizacja będzie wiedziała, w jaki sposób podjąć się tych wyzwań i jakie są zadania do wykonania

Opracowanie dokumentu, który podsumuje prace koncepcyjne (relacja z dialogu strategicznego), wskaże cele strategiczne i będzie zawierał plan prac dla organizacji w określonej perspektywie czasowej.

7. Przejrzyj i ostatecznie przyjmij plan strategiczny

Należy przeprowadzić podsumowanie całości procesu dialogu strategicznego, tak aby wszyscy członkowie zespołu, pracownicy i interesariusze zgodzili się, że plan jest gotowy do przyjęcia. Dzięki temu pierwsze wdrożenia mogą być naturalne i zrozumiałe dla wszystkich.

8. Określ wizję powodzenia planu strategicznego

Dopiero po przyjęciu planu strategicznego (obejmującego cele strategiczne, cele szczegółowe, zadania oraz analizy, które pomogły je sformułować) można przystąpić do określenia mierników powodzenia planu.

9. Zdefiniuj i określ plan implementacji planu strategicznego

Plan implementacji musi obejmować wszelkie sprawy mogące mieć związek z procesami wewnętrznymi w organizacji, od których jakości i skuteczności będzie zależało realizowanie planu strategicznego.

10. Prowadź bieżącą ewaluację planu strategicznego i procesów jego implementacji

Plan strategiczny może szybko zostać zarzucony, jeśli na bieżąco i stale nie monitoruje się jego związku z realnie realizowanymi działaniami. Plan i działania muszą być ze sobą zgodne, oznacza to, że opóźnienia, problemy, bariery muszą być oznaczone, a plan odpowiednio skorygowany. Czasem należy skorygować plan, czasem należy się skupić na zmianach organizacyjnych, które blokują realizacje planu.

Przedstawiony powyżej model jest jednym z możliwych. Prezentuję go na postawie tekstu Richarda D. Younga „Perspectives on strategic planning in the public sector”. Więcej o tym modelu można znaleźć w książce Brysona „Strategic Planning for Public and Nonprofit Organizations: A Guide to Strengthening and Sustaining Organizational Achievement”.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/07/16/plan-strategiczny-w-instytucji-publicznej/feed/ 0
Menadżeryzm a przedsiębiorczość w kulturze http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/06/08/menadzeryzm-a-przedsiebiorczosc-w-kulturze/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/06/08/menadzeryzm-a-przedsiebiorczosc-w-kulturze/#comments Tue, 08 Jun 2010 15:05:36 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=524 czytaj więcej]]> W narracjach o rozwoju kultury (lub poprzez kulturę) coraz więcej mówi się o przemysłach kultury, ekonomice kultury, przedsiębiorczości „kreatywnej”. W wielu dokumentach strategicznych i planach rozwoju mniej mówi się o kulturze jako autotelicznej wartości, którą należy wspierać/finansować, przechodząc raczej do promocji modelu „inwestowania w kulturę” jako czynnika rozwoju gospodarki wiedzy.

Przedstawiciele polityk kulturalnych i sektora zarządzania kulturą korzystają z tego dialogu łącząc go bezpośrednio z promocją nowoczesnego zarządzania i wartościami kultury menadżerskiej. Przekonują, że dzięki lepszej jakości zarządzania, wyższej kulturze menadżerskiej sektor gospodarki kulturalnej będzie się lepiej rozwijał. Ten dialog dotyczy również instytucji kultury, które mają stać się podmiotami gospodarki kulturalnej. Wydaje się, że wszystko jest w porządku z tak zarysowaną teorią rozwoju sprawności organizacyjnej. Ale nie do końca.

W tym kontekście warto przywołać nową i bardzo inspirującą publikację „Zarządzanie w XXI wieku. Jakość, twórczość, kultura” autorstwa Moniki Kostery i Martyny Śliwy. W wielu krótkich rozdziałach można w niej znaleźć krytyczną analizę wielu teorii zarządzania oraz relację z dyskusji na temat kultur organizacji. W kontekście problemu przedstawionego wyżej można zacytować opinię Daniela Hjorth’a znalezioną w tej książce:

Menadżer redukuje niepewność, jego głównym celem jest ochrona firmy przed zagrożeniami z niej płynącymi. Przedsiębiorca traktuje niepewność jako tworzywo, nie tylko ją toleruje, ale widzi w niej swojego głównego sprzymierzeńca. […] menadżer działa poprzez struktury, porządkuje, deleguje, a w razie problemów stosuje restrukturyzację. Przedsiębiorca najsprawniej funkcjonuje poza strukturami, stara się je niwelować. […] Przedsiębiorca źle znosi kontrolę, często efektem wdrożenia systemu kontroli bywa pozbycie się z formy ludzi przedsiębiorczych, ponieważ nie pasują do struktur i zdarza się, że nie działają zgodnie z procedurami i przyjętymi regułami. […] Przedsiębiorca burzy natomiast bezpieczeństwo, podejmując wciąż nowe ryzyko. (str.234)

Oznaczać to może, iż rozwój „kadr kultury” tylko w oparciu o paradygmat zarządzania menadżerskiego nie doprowadzi do rozwoju przedsiębiorczości i kreatywności kultury, tylko utrwali system wielkich, markowych instytucji kultury (na które przeznacza się DUŻO pieniędzy, które są nielikwidowalne) o zamkniętych obiegach kultury oraz małych firm-efemeryd, które pozostaną bez wsparcia (bynajmniej nie chodzi tu tylko o wsparcie finansowe).

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/06/08/menadzeryzm-a-przedsiebiorczosc-w-kulturze/feed/ 0