Badania w kulturze » ustawa o prowadzeniu działalności kulturalnej http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl Badania w kulturze Thu, 25 Jan 2018 13:07:09 +0000 pl-PL hourly 1 http://wordpress.org/?v=4.0.22 Nowe założenia ustawy MAC o samorządach a obszar kultury http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2013/01/11/nowe-zalozenia-ustawy-mac-o-samorzadach-a-obszar-kultury/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2013/01/11/nowe-zalozenia-ustawy-mac-o-samorzadach-a-obszar-kultury/#comments Fri, 11 Jan 2013 15:37:30 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=4401 czytaj więcej]]> Ministerstwo Cyfryzacji i Administracji przestawiło na konferencji prasowej, dnia 9 stycznia 2013 roku dwa dokumenty dotyczące funkcjonowania jednostek samorządu terytorialnego. Jednym z nich był raport Ocena funkcjonowania samorządu lokalnego. W oparciu o ten raport MAC przedstawi w najbliższym czasie do konsultacji społecznych założenia do ustawy o poprawie warunków świadczenia usług przez jednostki samorządu terytorialnego. Celem nowej ustawy ma być deregulacja oraz uelastycznienie organizacyjnych form wykonywania zadań publicznych.

Jednym z obszarów wykonywania usług przez samorządy jest kultura. Również i w tym zakresie MAC proponuje zmiany. Z przedstawionych materiałów można wydedukować, że podstawową zmianą ma być zniesienie wymogu realizacji usług społecznych przez samorządy, w obszarze kultury, poprzez powołaną, oddzielną instytucję kultury (minimalny ustawowy standard to przynajmniej jedna biblioteka lub inna instytucja kultury, w ramach której funkcjonuje również biblioteka publiczna). Ustawa ma wprowadzić:

możliwość organizowania działalności kulturalnej dodatkowo w formie samorządowej jednostki budżetowej lub samorządowego zakładu budżetowego. [ponieważ] Samorządy mają ograniczoną sferę decyzji organizacyjnych (np. działalność kultur. tylko w formie samodzielnej osoby prawnej) (źródło: mac.gov.pl)

W dokumencie Ocena funkcjonowania samorządu lokalnego znajduje się taki fragment:

Prawo wymaga, aby każda gmina posiadała bibliotekę publiczną (por. art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o bibliotekach). Co więcej, zgodnie z literą prawa, biblioteka publiczna, z zasady niegenerująca przychodów, powinna posiadać osobowość prawną albo wchodzić w skład innej instytucji kultury. Warto zastanowić się, czy takie rozwiązania instytucjonalne są konieczne i nie można zapewnić wykonywania usług bibliotecznych w inny sposób. Nakaz prowadzenia działalności kulturalnej w formie instytucji kultury zawiera art. 9 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Z jednej strony oznacza to, że działalność kulturalna w gminie musi być wykonywana przez instytucję kultury i nie można prowadzić jej przy pomocy np. organizacji pozarządowych, urzędu gminy. Z drugiej strony z punktu widzenia specyfiki usług, nieracjonalne jest, by instytucje, które prowadzą działalność praktycznie nieodpłatnie, działały w ramach formy organizacyjnej posiadającej osobowość prawną. Osobowość prawna ma sens tam, gdzie trzeba wydzielić ryzyko, połączyć kapitały różnych właścicieli, czy celem jest samowystarczalność danej instytucji. Tak w przypadku bibliotek publicznych, jak domów i ośrodków kultury, klubów czy świetlic – w obowiązującym stanie prawnym – nie zachodzi żadna z tych przesłanek. (źródło: Ocena funkcjonowania samorządu lokalnego)

Dalej autorzy raportu piszą:

Systemowe zmiany w tym zakresie mogłyby uwolnić przestrzeń dla racjonalizacji kosztów instytucji publicznych, większej dostępności i integracji usług świadczonych mieszkańcom oraz pozwolić na zdyskontowanie szans, jakie stwarza informatyzacja.

Można zatem powiedzieć, że w zamierzeniu MAC samorządy lokalne powinny móc tworzyć , w oparciu o nową ustawę, bardziej racjonalne rozwiązania instytucjonalne w zakresie świadczenia usług kulturalnych (w raporcie podobne uwagi dotyczą polityki społecznej i oświatowej) np poprzez:

  • jedną instytucję kulturę dla kilku gmin;
  • realizowanie usług kulturalnych w ramach urzędu bądź innej jednostki budżetowej/ organizacyjnej (np. szkoły);
  • przekierowywanie pieniądzy na rzecz organizacji pozarządowych wykonujących zlecone usługi publiczne.

Plan zmian jest ciekawy: deregulacja instytucjonalna powiązana z większym uspołecznieniem funkcjonowania samorządów. Jednak wielu dyrektorów lokalnych instytucji kultury mogłoby stwierdzić, że jakościowo dobre usługi kulturalne są efektem (choćby minimalnej) niezależności instytucji kultury od samorządów. A warunek utrzymywania instytucji kultury przez lokalny samorząd jest gwarantem prowadzenia jakiejkolwiek działalności kulturalnej i animacji kultury niepolegającej wyłącznie na uatrakcyjnianiu rocznic czy realizacji festynów. Chyba nie do końca tak jest, ale można sobie wyobrazić linię oporu lokalnych instytucji kultury wobec proponowanych w nowej ustawie zmian.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2013/01/11/nowe-zalozenia-ustawy-mac-o-samorzadach-a-obszar-kultury/feed/ 7
Debata Państwo wobec kultury http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/04/10/3783/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/04/10/3783/#comments Tue, 10 Apr 2012 15:50:39 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=3783 czytaj więcej]]> Związek Artystów Scen Polskich Oddział w Krakowie zaprasza wszystkich zainteresowanych obecną sytuacją w kulturze i zmianami zachodzącymi po nowelizacji ustawy „O organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej” na dyskusję pt. „Państwo wobec kultury”, która odbędzie się w krakowskim Klubie Aktora Loża, 16 kwietnia, o godz. 17.00. Gościem spotkania będzie Andrzej Celiński, przewodniczący Partii Demokratycznej, były Minister Kultury.

Debata będzie dotyczyła sytuacji twórców, animatorów kultury i ich odbiorców w obecnej sytuacji ekonomicznej i społecznej.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/04/10/3783/feed/ 0
Nowe brzmienie ustawy o prowadzeniu działalności kulturalnej http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/12/16/nowe-brzmienie-ustawy-o-prowadzeniu-dzialalnosci-kulturalnej/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/12/16/nowe-brzmienie-ustawy-o-prowadzeniu-dzialalnosci-kulturalnej/#comments Fri, 16 Dec 2011 14:28:02 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=2887 czytaj więcej]]> W Internetowym Systemie Aktów Prawnych jest już dostępny ujednolicony tekst ustawy o prowadzaniu i organizowaniu działalności kulturalnej. Zapraszamy do zapoznania się z jej nowościami i zmianami.


(Źródło: tekst jednolity, Internetowy System Aktów Prawa)

Najważniejsze zmiany dotyczą:

  • wprowadzenia nowego rodzaju instytucji kultury – instytucji artystycznej działającej w oparciu o sezony artystyczne;
  • zwiększenia autonomii instytucji kultury poprzez wprowadzenie kadencyjności na stanowisku dyrektora (bez możliwości odwołania, poza kilkoma enumeratywnie wymienionymi okolicznościami);
  • bardziej precyzyjnego określenia odpowiedzialności organizatorów instytucji kultury (państwo i samorządy) w zakresie prowadzenia i finansowania tychże instytucji;
  • doprecyzowania zmian wprowadzonych do ustawy w poprzednich nowelizacjach (łączenie instytucji kultury, cel i zakres dotowania instytucji ze środków publicznych, powierzanie zarządzania instytucjami kultury osobom prawnym i fizycznym).

Krótka historia nowelizacji ustawy
Wszystko zaczęło się od Kongresu Kultury Polskiej w Krakowie w 2009 roku. Na zlecenie Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego powstał szereg opracowań diagnozujących stan kultury w Polsce oraz tych mających wskazać kierunek zmian (do przedyskutowania na kongresie). W kontekście ustawy najważniejszy był Raport o finansowaniu i zarządzaniu instytucjami kultury. Wkrótce dołączył do niego dokument Przepisy prawa z zakresu kultury – stan obecny i propozycje zmian który między innymi wskazywał:

że zamiast tradycyjnego spojrzenia na kulturę przez pryzmat instytucji kultury, czyli zajmowania się systemowo tylko kulturą instytucjonalną (sektor publiczny), obecnie konieczne jest spojrzenie na kulturę jako złożony wielosektorowy system dostarczania dóbr (kultury). Określony segment tego systemu muszą tworzyć dobra publiczne (np. edukacja kulturalna) w całości finansowane w budżetu. Na drugim biegunie występują szeroko dostępne dobra kultury oferowane jako dobra rynkowe, na regulowanym rynku i bezpośrednio nie dotowane (np. aukcje dzieł sztuki czy kino). Natomiast pomiędzy tym skrajnymi segmentami muszą się pojawić dobra kultury i mechanizmy ich oferowania o mieszanym charakterze: dobra ryczałtowe (korzystanie za ponoszeniem określonej jednolitej opłaty), dobra klubowe (wytwarzane do osób, które ponoszą częściowo koszty ich wytworzenia) czy dobra społeczne (oferowane osobom upoważnionym z racji ich wyróżniających, społecznie uznanych cech). W żadnej mierze wskazane segmenty dostarczania dóbr kultury nie powinny być dzielone na te ukierunkowane na kulturę popularną i te ukierunkowane na kulturę elitarną. Mają one działać tak, aby dostarczały dóbr, które zaspokajają określone potrzeby. Aktywna konsumpcja dóbr kultury ma to do siebie, że kreuje zarazem podmiot konsumpcji, którego potrzeby rozszerzają się.

Rola państwa i polityki kulturalnej polegałaby wówczas na tworzeniu warunków niezbędnych do wykreowania takiego złożonego systemu wytwarzania i dostarczania dóbr kultury, jego regulacji oraz odpowiednim finansowaniu różnych segmentów tego systemu. Rozwojowa siła takiego systemu tkwić będzie w jego adaptacyjności, wynikającej ze współobecności, współdziałania i rywalizacji w jego ramach podmiotów różnych sektorów – publicznego, prywatnego i obywatelskiego. To zarazem oznaczałoby, że państwo nie może wspierać podmiotów sektora publicznego w taki sposób, aby wypierały one z obszaru kultury podmioty sektora prywatnego i obywatelskiego. Warunki prowadzenia działalności kulturalnej dla podmiotów różnych sektorów muszą być jednolite. Natomiast państwo może dbać o obecność sektora publicznego, tworząc publiczne instytucje kultury, wyposażając je w mienie oraz finansując je z budżetu, ale nie preferując ich ani prawnie i finansowo. Jeśli państwo uruchamia wsparcie finansowe na zasadach celowego, przedmiotowego mecenatu kultury, to musi być ono zasadniczo dostępne dla podmiotów różnych sektorów, według tych samych reguł. (źródło: Przepisy prawa z zakresu kultury – stan obecny i propozycje zmian, str.9)

Zmiany proponowane w tych dwóch, wskazanych wyżej opracowaniach, miały istotnie zrewolucjonizować finansowanie i zarządzanie kulturą w Polsce. Nie stały się one jednak postawą do zaproponowanej przez MKiDN nowelizacji ustawy. Pierwotny dokument z założeniami zmian w ustawie opracowany przez ministerstwo skupił na poprawianiu możliwości funkcjonowania instytucji kultury w obecnym systemie. Przebieg prac na poziomie ministerstwa mozna prześledzić tu.

Kolejnym etapem były prace w sejmie. Przebiegały w ramach dyskusji, na ile można „poluzować gorset” kulturze w ramach obecnie funkcjonującego – mocno zinstytucjonalizowanego – systemu kultury. Sejm nowelizację przyjął.

Aby lepiej zrozumieć, jak przebiegał proces odchodzenia od zmiany ustawy (przeformułowanie rzeczywistości prowadzenia działalności kulturalnej) w stronę nowelizacji obecnie obowiązujęcej ustawy, należy zapoznać się ze stenogramami posiedzeń sejmowej Komisji Kultury poświęconych nowelizacji ustawy. Garść przykładów poniżej.

O zatrudnieniu w instytucjach artystycznych

Przewodnicząca poseł Iwona Śledzińska-Katarasińska: Ta ustawa próbuje wprowadzić nowe zasady dostosowane do specyfiki instytucji artystycznej, bo to nie jest fabryka guzików. Tymczasem jak trzeba, to jest to bardzo artystyczne środowisko, ale jak dochodzi do czysto związkowych sytuacji, to ma to być fabryka guzików. Tu nikt nikomu praw nie zabiera. W tej nowelizacji są gwarancje wszelkich świadczeń socjalnych. Jest powiedziane tylko jedno: jak cię raz tu przyjmą, jak jesteś młodym adeptem szkoły teatralnej, to nie znaczy, że dokładnie na tych deskach musisz być do końca życia, jak chcesz i rzeczywiście zwiążesz się z tą instytucją, to możesz być. (źródło: http://orka.sejm.gov.pl)

O stosunkach władze publiczne – instytucje kultury

Poseł Andrzej Celiński: W przestrzeni europejskiej kultury jest oczywiste, że państwo w dużej mierze, niezależnie od ekonomizacji sfery kultury, ma psi obowiązek, jeśli myśli w kategoriach przyszłości, finansować działalność kulturalną, ale oczywiście za tym idzie bardzo prozaiczna rzecz: czy minister, prezydent, marszałek województwa, wójt ma prawo, czy nie ma prawa zwalniać dyrektora placówki kulturalnej, bo tak mu się widzi. Ma prawo, czy nie ma prawa określać treści działalności kulturalnej repertuaru teatralnego, wystawy itd.? Jak pogodzić odpowiedzialność państwa za finansowanie sfery kultury i za pieniądze publiczne z kwestią wolności? Nie ma rozwoju intelektualnego nośnikami kulturowymi, jeśli nie ma wolności. I tutaj mamy to zderzenie. Finansowanie działalności kulturalnej przez jednostki samorządowe – w porządku, ale przecież każdy kto trochę zna nasz kraj, każdy kto trochę zna Polskę wie, że z punktu widzenia wolności w działalności kulturalnej im niżej, tym gorzej. Zawsze daleko bardziej tolerancyjny będzie premier czy minister niż marszałek. Daleko bardziej tolerancyjny będzie marszałek (średnio, statystycznie) aniżeli wójt, bo wójt ma same gusta, minister czasami po prostu gustów nie ma i wobec tego, jak mu coś nie leży w przestrzeni jego gustów artystycznych, to mu to nie wadzi. A w Polsce jakoś tak jest, że wójtowie mają same gusta i wszystko im wadzi, co nie jest w ich guście. Jeśli więc robimy taką regulację prawną, to przede wszystkim trzeba pomyśleć o stabilizacji działalności instytucji kultury. Czy ta ustawa coś zmienia, jeśli chodzi o kontrakty dyrektorów, menedżerów instytucji kultury? Czy ta ustawa stabilizuje ich działalność? Czy ta próba noweli np. wprowadza jakąś karencję? (źródło: orka.sejm.gov.pl)

O stosunkach domy kultury – biblioteki

Poseł Jerzy Fedorowicz: Chciałbym, aby było jasne i czytelne, że na list, który przysyła do mnie gość z biblioteki i pisze, że niszczę biblioteki, odpowiem tak: jeździłem do sołtysów na wsi jako wieloletni szef kultury Krakowa i potem województwa i jak gość nie miał pieniędzy, to składaliśmy się, by prowadził bibliotekę. Mówię mu, że jest szansa, jeśli się pozbędzie. Ja też mam listy, które dostaje Komisja, od ludzi, którzy prowadzą małe biblioteki i mówią: panie pośle, to jest jedyny ratunek dla nas, jeśli spróbujemy je połączyć. Lęk bibliotekarzy, którzy piszą do nas, polega tylko na tym, że oni nie mają zaufania do dyrektora domu kultury, a ten dyrektor domu kultury bardzo często jest powoływany przez kolesia, który akurat wygrał wybory samorządowe. I to jest polski problem, a nie tej ustawy. (źródło: orka.sejm.gov.pl)

O autonomii instytucji kultury

Podsekretarz stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego Jacek Weksler: Chcę państwu powiedzieć, że od 20 lat na rynku polskim nie było żadnej poważnej reformy legislacyjnej dotyczącej sztuki instytucjonalnej i dlatego po 20 latach jest nam tak trudno poruszyć tę trochę zaskorupiałą strukturę instytucjonalności. Minister Zdrojewski objął urząd w 2007 roku i na początku 2008 roku rozpoczął procedurę agregowania wiedzy. Zlecił najwybitniejszym fachowcom rynku polskiego przygotowanie raportu. Tych raportów było kilkanaście. Powstał dokument liczący ponad 1000 stron, który z kolei był raportem dotyczącym wszystkich obszarów kultury. To była jakby podwalina intelektualna, podwalina wiedzy, pod Kongres Kultury, w którym część z państwa brała udział. Podczas Kongresu i podczas konstruowania wniosków padło wiele rzeczy, które mają swoje odbicie, ale jakby tylko echem, w przedłożeniu, o pochylenie się nad którym rząd prosił Sejm. Główna teza, która była pochodną Kongresu, to była autonomia instytucji kultury, co jest fundamentem każdej instytucji w kulturze Zachodu. Autonomia i gwarancje funkcjonowania instytucji kultury w takim okresie, na który dyrektor podpisuje kontrakt – jako gwarant bezpieczeństwa i stabilizacji. To była główna przesłanka. Była to główna przesłanka środowisk intelektualnych, środowisk kultury, instytucji kultury, artystów z tego Kongresu. Nie jest więc tak, że to się narodziło w głowach urzędników MKiDN. Sprawa kontraktu jako element stabilizujący instytucję była kwestią dyskutowaną od ostatnich 20 lat. (źródło: orka.sejm.gov.pl)

O kwalifikacjach pracowników instytucji kultury

Podsekretarz stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego Jacek Weksler: Kwestia kwalifikacji. Oczywiście prowadziliśmy dyskusję na temat kwalifikacji. My jakby nie dowierzamy organizatorom w Polsce zarówno ministrowi kultury, jak i prezydentom dużych miast czy innym szczeblom samorządowym. Nie dowierzamy, że oni potrafią sformułować dobre kryteria zatrudnienia. W Polsce już nie ma domów kultury, które są oparte na jednym pomyśle. Są coraz bardziej wielokulturowe, więc jak dzisiaj moglibyśmy precyzyjnie określić kryteria dla dyrektora instytucji kultury?
(źródło: orka.sejm.gov.pl)

I o samej ustawie

Poseł Kazimierz Kutz: Ta ustawa jest ustawą przystosowawczą do rzeczywistości. Jest jej całkowicie uległa i w tym sensie jest dla mnie ustawą, która jest kapitulacją. (źródło: orka.sejm.gov.pl)

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/12/16/nowe-brzmienie-ustawy-o-prowadzeniu-dzialalnosci-kulturalnej/feed/ 3
Poprawki do ustawy o prowadzeniu działalności kulturalnej (jednak) są. http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/09/16/poprawki-do-ustawy-o-prowadzeniu-dzialalnosci-kulturalnej-jednak-sa/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/09/16/poprawki-do-ustawy-o-prowadzeniu-dzialalnosci-kulturalnej-jednak-sa/#comments Fri, 16 Sep 2011 10:28:46 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=1729 czytaj więcej]]> 31 sierpnia 2011 Sejm głosował nad poprawkami senatu – część odrzucając, a część przyjmując – tym samym została znowelizowana ustawa o prowadzeniu działalności kulturalnej. Kontrowersyjne przepisy o umowach sezonowych dla artystów nie zostały wprowadzone do ustawy. Ustawa czeka teraz na podpis Prezydenta. Związek Artystów Scen Polskich już zwrócił się do Prezydenta z apelem o jej niepodpisywanie.

Najważniejsze zmiany wprowadzone do ustawy dzięki tej nowelizacji obejmują kwestie związane z:

  • powstaniem nowego typu instytucji kultury: instytucji artystycznej organizującej swoją działalność w oparciu o sezony artystyczne;
  • przyjęciem nowych zasad powoływania dyrektorów instytucji kultury w ramach kontraktów terminowych;
  • zobowiązaniem organizatora instytucji kultury do sporządzenia „odrębnej umowy w formie pisemnej, w której strony [organizator i dyrektor] określają warunki organizacyjno-finansowe działalności instytu­cji kultury oraz program jej działania” w momencie powołania dyrektora instytucji kultury;
  • łączeniem i dzieleniem instytucji kultury (przede wszystkim kwestia bibliotek łączonych z domami kultury).

Tekst ustawy ustalony ostatecznie po rozpatrzeniu poprawek Senatu można znaleźć tutaj.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/09/16/poprawki-do-ustawy-o-prowadzeniu-dzialalnosci-kulturalnej-jednak-sa/feed/ 0
Nowelizacji ustawy o prowadzeniu działalności kulturalnej (chyba) nie będzie http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/08/22/nowelizacji-ustawy-o-prowadzeniu-dzialalnosci-kulturalnej-chyba-nie-bedzie/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/08/22/nowelizacji-ustawy-o-prowadzeniu-dzialalnosci-kulturalnej-chyba-nie-bedzie/#comments Mon, 22 Aug 2011 14:10:12 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=1666 czytaj więcej]]> 19 sierpnia 2011 roku sejm miał przyjąć nowelizację ustawy o działalności kulturalnej. Sejm wstrzymał jednak pracę nad tą ustawą i skierował ją z powrotem do komisji sejmowej celem opracowania „dodatkowych ekspertyz” związanych z prawem pracy (wiele zastrzeżeń budziły proponowane przepisy związane z kontraktami pracowniczymi w instytucjach artystycznych). W obecnej kadencji głosowania nad tą ustawą raczej już nie będzie, a całość zmian zaproponowanych w nowelizacji stoi pod dużym znakiem zapytania.

Na wniosek Posła PiS Kazimierza M. Ujazdowskiego Sejm wstrzymał pracę nad rozpatrzeniem poprawek Senatu do ustawy o prowadzeniu działalności kulturalnej.

Kazimierz M. Ujazdowski: Poprawki Senatu oznaczają powrót do praktyk uderzających w standardy prawa pracy obowiązujące w całej Europie. W myśl poprawek forsowanych przez PO artyści zatrudniani w instytucjach kultury traciliby elementarne poczucie bezpieczeństwa. Każdą umowę będzie można rozwiązać ze względu na arbitralnie określane potrzeby repertuarowe instytucji. Rozwiązania uderzałyby przede wszystkim w młodych aktorów i muzyków zaczynających karierę artystyczną.
(źródło: ujazdowski.pl)

Warto poznać również uwagi zgłoszone do ustawy przez Związek Artystów Scen Polskich. Więcej o pracach nad nowelizacją ustawy w artykule Gazety Wyborczej i na Onet.pl.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/08/22/nowelizacji-ustawy-o-prowadzeniu-dzialalnosci-kulturalnej-chyba-nie-bedzie/feed/ 1
Forum Kraków – VII i VIII spotkanie http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/06/30/forum-krakow-vii-i-viii-spotkanie-2/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/06/30/forum-krakow-vii-i-viii-spotkanie-2/#comments Thu, 30 Jun 2011 17:57:54 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=1589 czytaj więcej]]> Dwa ostatnie spotkania Forum Kraków miały charakter roboczy i w większości poświęcone były kwestii rozwoju forum jako ogólnopolskiej sieci instytucji (organizacji) animacji kultury. Siódme spotkanie odbyło się 21-22 marca, a ósme 20-21 czerwca 2011 roku.

Sieć instytucji i organizacji animacji kultury – po co?
Obecnie niezwykle istotne jest kształtowanie polityk kultury, zarówno na poziomie lokalnym, regionalnym i krajowym. Instytucje i organizacje animacji kultury, aby mogły w ich kształtowaniu współuczestniczyć (jako ich interesariusze), muszą ze sobą blisko współpracować i uzgodnić wspólne stanowiska wobec najbardziej istotnych kwestii. Dopiero wtedy głos środowisk animacji kultury będzie słyszalny i brany pod uwagę przez decydentów politycznych. W ciągu dwóch ostatnich spotkań ważnym tematem rozmów była zmiana ustawy o prowadzeniu działalności kulturalnej, Forum Kraków wystosowało list ze stanowiskiem w sprawie zmiany ustawy do posłów, członków sejmowej komisji kultury. Na siódmym spotkaniu Rafał Krenz, ekspert CAL zaprezentował analizę prowadzenia polityk publicznych w Polsce. Jego wypowiedź stała się istotnym źródłem dyskusji o wyborze najlepszych metod udziału w ich kształtowaniu – wspólna sieć może zrobić zdecydowanie więcej niż pojedyncze, niewspółpracujące ze sobą instytucje i organizacje. Obok polityk kultury za istotne cele współpracy w ramach forum uznane zostały wymiana doświadczeń związanych rozwojem potencjału instytucji animacji kultury oraz edukacja „kadr” animacji kultury.

Flickr is currently unavailable.

Instytucje i organizacje animacji kultury – dlaczego nie po prostu domy kultury?
Forum Kraków stoi na stanowisku, że nie powinno stać się „branżowym” ciałem reprezentującym interesy pracowników i menadżerów domów kultury. W jej pracach od początku biorą udział zarówno animatorzy i liderzy z publicznych instytucji kultury jak i z organizacji pozarządowych. Celem forum jest łączenie tych środowisk. Obecnie większość instytucji kultury ma charakter samorządowy, w przyszłości będzie to raczej model hybrydowy, w ramach którego wszystkie trzy sektory (trzeba tu dodać jeszcze podmioty prywatne) będą ze sobą współpracowały ale i konkurowały na polu animacji kultury oraz prowadzenia formalnych instytucji kultury. Z tego powodu środowisko animatorów kultury nie powinno dzielić się sektorowo – wymiana doświadczeń i partnerstwo będzie bardziej efektywne. Domy i centra kultury to nie jedyne instytucje animacji kultury, do prac forum zaproszone są wszystkie instytucje i organizacje, które obok twórczości artystycznej, muzealnej (itp.) uznają animację za niezbywalny warunek współtworzenia aktywnego uczestnictwa w kulturze i rozwoju kapitału kulturowego. Różnorodność rodzi problemy, ale i większą synergię oraz emergencję. Nie zmienia to faktu, że większość członków forum stanowią liderzy i animatorzy z centrów/domów kultury (prowadzących również biblioteki, muzea, galerie, kina, będących centrami aktywności lokalnej, będących centrami edukacji artystycznej, funkcjonujących jako organizacje pozarządowe).

Flickr is currently unavailable.

Sieć – w jakim kształcie?
Forum Kraków będzie dążyło do przyjęcia struktury „sieci sieci”. Obecnie w wielu regionach powstają sieci instytucji animacji kultury, podobnie w ramach programu Dom Kultury + powstała sieć domów kultury (program ten jest partnerem Forum Kraków), z tego powodu niezwykle istotny był udział w ostatnim spotkaniu wielu dyrektorów domów kultury biorących udział w tym programie. Inny przykład sieciowania przedstawił Marcin Śliwa z Mazowieckiego Centrum Kultury i Sztuki, które odtwarza obecnie sieć instytucji kultury na Mazowszu. Stowarzyszenie Centrum Aktywności Lokalnej wytworzyło potężną sieć animatorów społecznych i kulturowych. Z tego powodu Forum Kraków chce być platformą współpracy różnych sieci. Obecnie ważnym celem jest „spotkanie się” liderów poszczególnych sieci i opracowanie spójnej struktury partnerstwa i obiegu informacji.

Kolejne spotkanie planowane jest na 26-27 września 2011 roku. Serdecznie zapraszamy do kontaktu pod adresem mailowym forum@mik.krakow.pl lub telefonicznie 012 422 18 84.

W siódmym Forum Kraków uczestniczyli:

  • Adam Radosz, Regionalny Ośrodek Kultury w Katowicach;
  • Anna Dobrowolska, Gminny Ośrodek Kultury w Michałowie;
  • Małgorzata Jezutek, dyrektor Ośrodka Kultury Kraków-Nowa Huta;
  • Anna Wiszniewska, dyrektor Ośrodka Kultury C.K. Norwid;
  • Zofia Bisiak, prezes Stowarzyszenia Akademia Łucznica;
  • Rafał Krenz, Centrum Aktywności Lokalnej;
  • Joanna Orlik, dyrektor Małopolskiego Instytutu Kultury;
  • Piotr Knaś z MIK-u;
  • Karol Ostalski, dyrektor Miejskiego Domu Kultury Blachownia;
  • Anna Michalak-Pawłowska, dyrektor Domu Kultury „Dorożkarnia” z Warszawy;
  • Ewa Zbroja, koordynator Programu Dom Kultury + Narodowego Centrum Kultury;
  • Piotr Wyrobiec, dyrektor Wadowickiego Centrum Kultury;
  • Mariusz Wróbel, dyrektor Beceku z Bytomia;
  • Jacek Gralczyk ze Stowarzyszenia Centrum Aktywności Lokalnej.

W ósmym Forum Kraków uczestniczyli:

  • Karolina Dziełak, Narodowe Centrum Kultury;
  • Marcin Jasiński, Biuro Kultury Miasta Stołecznego Warszawy;
  • Radek Łabarzewski, dyrektor Płockiego Ośrodka Kultury i Sztuki;
  • Stanisław Motyka, dyrektor Kamieńskiego Domu Kultury w Kamieniu Pomorskim;
  • Romana Romalewicz, dyrektor Złocienieckiego Ośrodka Kultury;
  • Anna Witkowska, dyrektor Centrum Kultury i Inicjatyw Obywatelskich w Podkowie Leśnej;
  • Marcin Śliwa, Mazowieckie Centrum Kultury i Sztuki;
  • Małgorzata Jezutek, dyrektor Ośrodka Kultury Kraków-Nowa Huta;
  • Piotr Knaś z MIK-u;
  • Anna Wiszniewska, dyrektor Ośrodka Kultury C.K. Norwid;
  • Anna Michalak-Pawłowska, dyrektor Domu Kultury „Dorożkarnia” z Warszawy;
  • Tomasz Bukowski, dyrektor Miejsko-Gminnego Ośrodka Kultury w Kaliszu Pomorskim;
  • Marek Sztark, dyrektor instytucji kultury Szczecin 2016;
  • Karol Ostalski, dyrektor Miejskiego Domu Kultury Blachownia;
  • Piotr Wyrobiec, dyrektor Wadowickiego Centrum Kultury;
  • Zofia Bisiak, Stowarzyszenie Akademia Łucznica;
  • Tomasz Ignalski, dyrektor Miejskiego Domu Kultury Batory w Chorzowie;
  • Mariusz Wróbel, dyrektor instytucji Silesia Film, dawniej dyrektor Beceku z Bytomia;
  • Joanna Orlik, dyrektor Małopolskiego Instytutu Kultury w Krakowie;
  • Krzysztof Polewski, dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury w Mykanowie;
  • Alicja Hałoń, Fundacja TAKJAK, Centrum Aktywności Lokalnej;
  • Jacek Gralczyk ze Stowarzyszenia Centrum Aktywności Lokalnej.
]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/06/30/forum-krakow-vii-i-viii-spotkanie-2/feed/ 0
Forum Kraków. Część VI http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/03/18/forum-krakow-czesc-vi/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/03/18/forum-krakow-czesc-vi/#comments Fri, 18 Mar 2011 16:03:40 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=1198 czytaj więcej]]> Forum Kraków przyjęło nowe ramy organizacyjne

Forum Kraków będzie odtąd formalnym zrzeszeniem bez osobowości prawnej. Na spotkaniu został przyjęty statut, a nowo ukonstytuowane Walne Zebranie Członków Forum dokonało wyboru Zarządu Forum Kraków. W jego skład weszli: Jacek Gralczyk, Anna Michalak-Pawłowska, Joanna Orlik, Karol Ostalski, Piotr Wyrobiec. Zgodnie ze statutem celami działania Forum Kraków są:

  • wymiana doświadczeń i informacji, a także integracja osób działających w sektorze animacji kultury;
  • promowanie dobrych praktyk związanych z sektorem animacji kultury;
  • reprezentowanie środowiska animatorów kultury wobec administracji rządowej i samorządowej.

Została także podjęta decyzja o wpisaniu na listę członków-założycieli Forum Kraków wszystkich osób, które aktywnie uczestniczyły w co najmniej dwóch spotkaniach. Forum Kraków pozostanie strukturą otwartą dla wszystkich, którzy chcą brać udział w spotkaniach oraz chcą współpracować przy działaniach integrujących środowisko animatorów i menadżerów kultury. Aby zostać członkiem Forum Kraków należy zgłosić taką informację w sekretariacie FK (prowadzi go Piotr Knaś, pracownik MIK-u) oraz przedstawić rekomendacje dwóch członków forum. Spotkania są oczywiście otwarte dla wszystkich, chęć udziału wystarczy zgłosić Joannie Orlik.

Spotkanie zostało poświęcone nowelizacji ustawy o prowadzeniu działalności kulturalnej

W myśl tej ustawy instytucje kultury zostaną podzielone na „artystyczne i inne”. Podział ten wynika z chęci wprowadzenia nowych ram prawnych dla instytucji takich jak teatry, opery, filharmonie, związanych z zatrudnianiem pracowników oraz wprowadzeniem sezonu artystycznego, jako ram czasowych dla funkcjonowania tych instytucji. Przyjecie ustawy w tym kształcie spowoduje, że instytucje kultury będą dzieliły się na instytucje artystyczne, biblioteki (osobna ustawa), muzea (osobna ustawa) i „inne instytucje” Te inne instytucje to w przeważającej części domy, ośrodki kultury i centra kultury – dodajmy, że stanowią one (obok bibliotek) najliczniejszą grupę instytucji kultury w Polsce.

Dla rozwoju gospodarczo-społecznego państwa niezwykle istotne są dwa typy lokalnych instytucji kultury: gminne domy kultury i biblioteki. Stanowią one podstawową sieć instytucji zapewniających możliwość uczestnictwa w kulturze, transferu wiedzy, budowania kapitału społecznego, animacji życia lokalnego. Biblioteki dzięki własnej ustawie, własnym kierunkom szkolenia kadr bibliotecznych, systemowi wsparcia ich rozwoju i monitoringu jakości, dedykowanym specjalnie ich potrzebom narodowym instytucjom kultury otrzymują zaplecze wpierające ich funkcjonowanie i harmonizujące rozwój sieci bibliotecznej.

Domy kultury i centra kultury nie zostały objęte „systemem” podobnym do bibliotecznego. Z tego powodu wpadły w dryf rozwojowy jako sieć instytucji kultury (decyduje o tym: wielość różnorodnych modeli wdrażanych przez samorządy lokalne, silne podporządkowanie domów kultury zmiennym wizjom władz samorządowych). Wiele domów kultury rozwija się i inwestuję w swój rozwój, a samorządy traktuję je, jako partnera w tworzeniu lokalnych polityk kultury. Ale w wielu miejscach brak jest pomysłu na ich rozwój, są więc przekształcane np. w centra promocji gminy lub ogranicza się je do minimum. Pytanie brzmi: Po co państwu domy kultury, czy mają być elementem systemu interwencji państwa (jak biblioteki), czy niezależnymi od siebie instytucjami działającymi w oparciu o wytworzony lokalnie model ich funkcjonowania? Być może warto wprowadzić rozwiązania zmierzające do określenia misji domów kultury na wybranych polach upowszechniania kultury, które otrzymałyby wsparcie na poziomie krajowym. Dom kultury mógłby być jednocześnie ukierunkowany na lokalne potrzeby i kierunki rozwoju, a z drugiej strony wszystkie te placówki mogłyby łączyć ogólnopolskie standardy i metodologie działań na wybranych kilku istotnych polach rozwoju. To mogą być np. kwestie związane z edukacją kulturalną, budowaniem kapitału społecznego, transferem wiedzy.

Z tego powodu uczestnicy Forum uznali że ważnym postulatem środowisk animacji kulturowej powinno być wprowadzenie do ustawy nowej kategorii instytucji kultury: instytucji animacji kultury. Dzięki temu zabiegowi możliwe byłoby odbudowanie roli państwa jako partnera dla samorządów lokalnych przy wytyczaniu kierunków rozwoju i określaniu standardów pracy domów kultury w Polsce.

W spotkaniu uczestniczyli:

  • Małgorzata Jezutek, dyrektor Ośrodka Kultury Kraków-Nowa Huta;
  • Zofia Bisiak, prezes Stowarzyszenia Akademia Łucznica;
  • Tomasz Bukowski, dyrektor Miejsko-Gminnego Ośrodka Kultury w Kaliszu Pomorskim;
  • Joanna Orlik, dyrektor Małopolskiego Instytutu Kultury;
  • Piotr Knaś z MIK-u;
  • Karol Ostalski, dyrektor Miejskiego Domu Kultury Blachownia;
  • Anna Michalak-Pawłowska, dyrektor Domu Kultury „Dorożkarnia” z Warszawy;
  • Jacek Gralczyk ze Stowarzyszenia Centrum Aktywności Lokalnej.

Kolejne spotkanie odbędzie się 21-22 marca w Krakowie

Spotkanie to zainauguruje II cykl spotkań Forum Kraków poświęconych państwowym, regionalnym i lokalnym politykom kultury, wątek ten stanie się osią kolejnych spotkań.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/03/18/forum-krakow-czesc-vi/feed/ 0
Przykład różnic pomiędzy systemem domów kultury a systemem bibliotek http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/10/30/przyklad-roznic-pomiedzy-systemem-domow-kultury-a-systemem-bibliotek/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/10/30/przyklad-roznic-pomiedzy-systemem-domow-kultury-a-systemem-bibliotek/#comments Sat, 30 Oct 2010 20:06:08 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=884 czytaj więcej]]> W Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego trwają obecnie prace nad nowelizacją ustawy organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Kolejnym etapem, przez który „przeszedł” projekt ustawy, były uzgodnienia środowiskowe. Opinie wszystkich organizacji i instytucji zostały zgromadzone w jednym dokumencie podsumowującym te uzgodnienia.

Nie biorąc pod uwagę opinii wydanej przez Bibliotekę Narodową i Narodowe Centrum Kultury oraz związków zawodowych w imieniu bibliotek wypowiedziały się trzy instytucje:

  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie
  • Forum Dyrektorów Publicznych Bibliotek Samorządowych Województwa Małopolskiego
  • Polski Związek Bibliotek

W imieniu centrów kultury, ośrodków kultury i domów kultury nie wypowiedział się nikt. MKiDN nie ma za bardzo dokąd wysłać pisma, ponieważ centra kultury nie tworzą żadnych branżowych stowarzyszeń.

W dokumencie w przewadze znajdują się opinie instytucji artystycznych oraz związków zawodowych. Najliczniejsza grupa instytucji kultury głosu nie zabrała.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/10/30/przyklad-roznic-pomiedzy-systemem-domow-kultury-a-systemem-bibliotek/feed/ 0