Badania w kulturze » Reforma kultury http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl Badania w kulturze Thu, 25 Jan 2018 13:07:09 +0000 pl-PL hourly 1 http://wordpress.org/?v=4.0.22 Czy likwidować młodzieżowe domy kultury? http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/11/21/czy-likwidowac-mlodziezowe-domy-kultury/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/11/21/czy-likwidowac-mlodziezowe-domy-kultury/#comments Mon, 21 Nov 2011 18:50:41 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=2680 czytaj więcej]]> W Krakowie rozwija się obecnie dyskusja o reformie finansów miasta (czyli o również o formach organizacji działań miasta w zakresie ich efektywności i skuteczności). Jednym z wiodących tematów jest reforma lub mówiąc inaczej likwidacja młodzieżowych domów kultury (miasto Kraków posiada 11 takich instytucji). Młodzieżowe domy kultury to relikty przeszłości. Trzeba się ich pozbyć – dyskusję rozpoczęła nowa wiceprezydent Krakowa ds. edukacji Anna Okońska-Walkowicz. Uzasadnienie jest następujące: młodzieżowe domy kultury, działające jako placówki oświatowe, są bardzo drogie w stosunku do podobnych placówek (domów kultury) działających jako instytucje kultury.

Wiceprezydent Okońska-Walkowicz chce, by domy przejęły stowarzyszenia. Jeśli się nie uda, mogą zostać przekształcone w miejskie placówki. Te na swoją działalność dostają dotację z wydziału kultury lub dzielnicy, ale utrzymują się przede wszystkim z wypracowanych przez siebie środków. Zatrudnione w nich osoby pracują 40 godzin w tygodniu na podstawie umowy o pracę. (źródło: Gazeta Kraków)

Chęć podjęcia takich działań ma z pewnością związek z poszukiwaniem oszczędności w budżecie miasta. Kryzys finansowy jest zawsze momentem przewartościowania dotychczasowych polityk. Odrzucanie argumentów miasta już na wstępie jako „zamachu na młodzieżowe domy kultury” nie powinno mieć miejsca. System oświatowy jest tak skonstruowany, że samorządy np. w sprawie mdk-ów nie mają zbyt wielkiego pola manewrów. Ich reformowanie, wprowadzenie większej elastyczności, zmiany związane z zarządzaniem są mało realne z powodu wymogów prawnych (choćby słynna Karta Nauczyciela) związanych z funkcjonowaniem placówek oświatowych. Można uznać, że samorządy „uciekając do przodu” przestały liczyć już na zmiany w systemie oświatowym na poziomie ogólnokrajowym i same dokonują koniecznych (według siebie) zmian. Szczególnie istotny dla miasta ( tak można przypuszczać) jest przykład Stowarzyszenia Siemacha, jego efektywność i skuteczność w zakresie działań dla młodzieży może być ważną inspiracją dla proponowanej reformy.

Młodzieżowe domy kultury to jednak bardzo ważne podmioty kultury, ich likwidacja (przekształcenie w niepubliczne placówki) będzie znacznym uszczupleniem możliwości prowadzenia polityk kultury, szczególnie w zakresie edukacji kulturalnej, integracji społecznej, rewitalizacji obszarów problemowych. Z kilku względów:

  • w dużym mieście, jakim jest Kraków, instytucje kultury powinny cechować się różnorodnością modeli funkcjonowania. To ogromny zasób dla rozwoju kultury, dlatego powinny funkcjonować (być wspierane przez miasto) bardzo różne instytucje: domy kultury, młodzieżowe domy kultury, społeczne centra aktywności lokalnej, prywatne (obywatelskie) klubokawiarnie;
  • młodzieżowe domy kultury bardzo często zatrudniają specjalistów-pedagogów, którzy są w bliskich relacjach ze szkołami, mogą zatem wspomagać ich działalność pedagogiczną, zerwanie tych więzi (a tak może się stać) będzie negatywnie wpływało na działalność wychowawczą szkół;
  • w tego typu placówkach priorytetem jest edukacja artystyczna i kulturalna, w domach kultury to zawsze tylko część programu merytorycznego. Zespoły merytoryczne mdk-ów składają się zazwyczaj z bardzo dobrych specjalistów w tej dziedzinie, ich wzajemne relacje i rozwój w oparciu o własne doświadczenia to potencjał którego rozwój należy wspomagać;
  • placówki o charakterze mdk-ów to ważne podmioty dla polityk miejskich w zakresie integracji społecznej i przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu. Dzięki stabilności działalności merytorycznej (w domach kultury jest ona mniejsza w związku z inną organizacją pracy) wytworzyć mogły one duże zaufanie społeczne (u rodziców) w stosunku do swoich działań.

Postępowanie miasta z pozycji „wprowadzamy zmianę totalną” bez przyjrzenia się sytuacji w poszczególnych instytucjach może zatem skutkować negatywnymi efektami w zakresie miejskich usług publicznych. Zmiany są jednak konieczne według opinii decydentów miejskich. Jak postąpią?

Zapraszamy do obejrzenia Kroniki TVP Kraków poświęconej młodzieżowym domom kultury. Z kolei na forum Gazety Kraków rozwinęła się bardzo intensywna dyskusja na ten temat.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/11/21/czy-likwidowac-mlodziezowe-domy-kultury/feed/ 26
Raport Europejskie Polityki Kultury 2015 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/10/31/raport-europejskie-polityki-kultury-2015/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/10/31/raport-europejskie-polityki-kultury-2015/#comments Sun, 31 Oct 2010 11:28:42 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=890 czytaj więcej]]> Polecamy państwa uwadze i zapraszamy do lektury. Raport jest dostępny w wersji PDF tutaj. Publikacja została wydana przez Fundację Bęc Zmiana w ramach projektu Wolny Uniwersytet Warszawy.

Europejskie polityki kulturalne 2015. Raport o przyszłości publicznego finansowania sztuki współczesnej w Europie to publikacja pod redakcją Marii Lind i Raimunda Minichbauera, prezentująca obecną sytuację finansowania kultury i sztuki oraz prognozy, strategi alternatywne i eksperymentalne wobec dotychczas działających. W wersji polskiej premierowe teksty: Kuba Szreder, Jan Sowa.
(źródło cytatu: Wolny Uniwersytet Warszawy)

Według Kuby Szredera organizacje pozarządowe działające w sektorze kultury coraz bardziej zaczynają przypominać para-instytucje lub para-firmy finansowane przez państwo i samorządy. Dzieje się tak dlatego, że instytucje kultury nie zmieniają się i nie są w stanie realizować nowych celów, a organizacje pozarządowe są uzależnione od publicznego finansowania – są więc zmuszone do realizacji działań zleconych.

Wyłanianiu się tzw. „trzeciego sektora” towarzyszy inny trend – profesjonalizacja i menedżeryzacja organizacji obywatelskich. Kiedyś działały one w oparciu o entuzjazm, a ich siła rodziła się z synergicznego połączenia zapału, wysiłku i determinacji grupy jednostek skupionych wokół wspólnego przedsięwzięcia. Dzisiaj stowarzyszenia, fundacje i inne tego typu instytucje coraz bardziej przypominają firmy kierowane przy wykorzystaniu tzw. nowych technik zarządzania (ang. New Menagment Techniques: zarządzanie projektowe, praca grupowa, analizy SWOT itp.). Profesjonalizacja – proklamowana przez proroków menedżeryzmu jako szansa na rozwój trzeciego sektora – to de facto sposób na przekształcenie spontanicznej aktywności entuzjastów, która zawsze stała u podstawy działania organizacji obywatelskich, w przedsięwzięcie kryptokapitalistyczne. Ze spółkowania pierwszego sektora z drugim powstał w ten sposób zmutowany bękart: para-firmy realizujące w skomercjonalizowanej i zbanalizowanej wersji albo to, co powinny robić dobrze zorganizowane instytucje publiczne albo to, co mogłyby robić zorientowane na zysk firmy prywatne.
(Kuba Szreder, źródło cytatu: Wolny Uniwersytet Warszawy)

Analizę publikacji można znaleźć w Gazecie NGO.PL w artykule „Europejskie Polityki Kultury – radykalny reformizm” Marii Roman. Gazeta dostępna jest w formacie PDF tutaj.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/10/31/raport-europejskie-polityki-kultury-2015/feed/ 0
Videorelacja z debaty Po co państwu kultura? http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/06/18/videorelacja-z-debaty-po-co-panstwu-kultura/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/06/18/videorelacja-z-debaty-po-co-panstwu-kultura/#comments Fri, 18 Jun 2010 10:43:23 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=604 czytaj więcej]]> Debata została zorganizowana w ramach akcji Obywatele Kultury.

Organizatorzy konferencji: Obywatele Kultury oraz Instytut Obywatelski
Współpraca: Instytut Teatralny i Narodowy Instytut Audiowizualny.

W debacie udział wzięli:

  • Mirosław Bałka (rzeźbiarz),
  • Stefan Chwin (pisarz i eseista, profesor Uniwersytetu Gdańskiego na Wydziale Filologicznym),
  • Irena Herbst (ekonomistka, prezes Fundacji Centrum PPP),
  • Andrzej Mencwel (historyk i krytyk literatury),
  • Maria Poprzęcka (historyk sztuki i prezes Stowarzyszenia Historyków Sztuki),
  • Joanna Rajkowska (artystka, autorka instalacji w przestrzeni publicznej),
  • Andrzej Szahaj (dziekan Wydziału Humanistycznego Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu),
  • Bogdan Zdrojewski (Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego).

za: Dwutygodnik. Strona kultury

Zobacz wideo-relację

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/06/18/videorelacja-z-debaty-po-co-panstwu-kultura/feed/ 0
Menadżeryzm a przedsiębiorczość w kulturze http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/06/08/menadzeryzm-a-przedsiebiorczosc-w-kulturze/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/06/08/menadzeryzm-a-przedsiebiorczosc-w-kulturze/#comments Tue, 08 Jun 2010 15:05:36 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=524 czytaj więcej]]> W narracjach o rozwoju kultury (lub poprzez kulturę) coraz więcej mówi się o przemysłach kultury, ekonomice kultury, przedsiębiorczości „kreatywnej”. W wielu dokumentach strategicznych i planach rozwoju mniej mówi się o kulturze jako autotelicznej wartości, którą należy wspierać/finansować, przechodząc raczej do promocji modelu „inwestowania w kulturę” jako czynnika rozwoju gospodarki wiedzy.

Przedstawiciele polityk kulturalnych i sektora zarządzania kulturą korzystają z tego dialogu łącząc go bezpośrednio z promocją nowoczesnego zarządzania i wartościami kultury menadżerskiej. Przekonują, że dzięki lepszej jakości zarządzania, wyższej kulturze menadżerskiej sektor gospodarki kulturalnej będzie się lepiej rozwijał. Ten dialog dotyczy również instytucji kultury, które mają stać się podmiotami gospodarki kulturalnej. Wydaje się, że wszystko jest w porządku z tak zarysowaną teorią rozwoju sprawności organizacyjnej. Ale nie do końca.

W tym kontekście warto przywołać nową i bardzo inspirującą publikację „Zarządzanie w XXI wieku. Jakość, twórczość, kultura” autorstwa Moniki Kostery i Martyny Śliwy. W wielu krótkich rozdziałach można w niej znaleźć krytyczną analizę wielu teorii zarządzania oraz relację z dyskusji na temat kultur organizacji. W kontekście problemu przedstawionego wyżej można zacytować opinię Daniela Hjorth’a znalezioną w tej książce:

Menadżer redukuje niepewność, jego głównym celem jest ochrona firmy przed zagrożeniami z niej płynącymi. Przedsiębiorca traktuje niepewność jako tworzywo, nie tylko ją toleruje, ale widzi w niej swojego głównego sprzymierzeńca. […] menadżer działa poprzez struktury, porządkuje, deleguje, a w razie problemów stosuje restrukturyzację. Przedsiębiorca najsprawniej funkcjonuje poza strukturami, stara się je niwelować. […] Przedsiębiorca źle znosi kontrolę, często efektem wdrożenia systemu kontroli bywa pozbycie się z formy ludzi przedsiębiorczych, ponieważ nie pasują do struktur i zdarza się, że nie działają zgodnie z procedurami i przyjętymi regułami. […] Przedsiębiorca burzy natomiast bezpieczeństwo, podejmując wciąż nowe ryzyko. (str.234)

Oznaczać to może, iż rozwój „kadr kultury” tylko w oparciu o paradygmat zarządzania menadżerskiego nie doprowadzi do rozwoju przedsiębiorczości i kreatywności kultury, tylko utrwali system wielkich, markowych instytucji kultury (na które przeznacza się DUŻO pieniędzy, które są nielikwidowalne) o zamkniętych obiegach kultury oraz małych firm-efemeryd, które pozostaną bez wsparcia (bynajmniej nie chodzi tu tylko o wsparcie finansowe).

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/06/08/menadzeryzm-a-przedsiebiorczosc-w-kulturze/feed/ 0
Rewolucja kulturalna Hausnera http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/04/02/rewolucja-kulturalna-hausnera/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/04/02/rewolucja-kulturalna-hausnera/#comments Fri, 02 Apr 2010 16:07:02 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=121 czytaj więcej]]>

Instytucje kulturalne rządzą się regułami socjalistycznego zakładu pracy, strukturalnie wciąż tkwią w PRL. Królują w nich oportunizm, etatyzm i przerost zatrudnienia – uważa b. wicepremier Jerzy Hausner przygotowujący na zlecenie rządu radykalną reformę zarządzania kulturą.

Wywiad z Jerzym Hausnerem na temat planu reformy kultury (tekst „założycielski” debaty o kulturze). Więcej Wyborcza.pl

Project Management Plan

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/04/02/rewolucja-kulturalna-hausnera/feed/ 0