Badania w kulturze » przemysły kultury http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl Badania w kulturze Thu, 25 Jan 2018 13:07:09 +0000 pl-PL hourly 1 http://wordpress.org/?v=4.0.22 Księgarnie w Krakowie. Czy będą miały lepiej? http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2015/08/28/ksiegarnie-w-krakowie-czy-beda-mialy-lepiej/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2015/08/28/ksiegarnie-w-krakowie-czy-beda-mialy-lepiej/#comments Fri, 28 Aug 2015 10:56:10 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=5573 czytaj więcej]]> Rada Miasta Krakowa zobowiązała prezydenta Jacka Majchrowskiego do przygotowania programu wsparcia dla księgarń stacjonarnych wyróżniających się działalnością kulturalną, funkcjonujących na obszarze miasta (do 30 listopada 2015 roku). Dodatkowo radni wprowadzili poprawki do uchwały dotyczącej preferencyjnych stawek czynszowych dla księgarni. Do tej pory mogły z nich korzystać księgarnie prowadzące wyłącznie sprzedaż książek. Rada Miasta zadecydowała, że 1/3 standardowej stawki rynkowej przysługiwać też będzie kawiarnioksięgarniom.

Radni ustalili również w uchwale, co jest „księgarnią”: Przez „księgarnię” rozumie się niezależną, stacjonarną działalność gospodarczą zajmującą się detaliczną sprzedażą książek, w ramach której prowadzona jest aktywna animacja kulturalna wyróżniająca się regularnością, jakością i zróżnicowaniem organizowanych wydarzeń kulturalnych, a także miejsca istotnie aktywne w promowaniu czytelnictwa i budowaniu wizerunku Krakowa jako Miasta Kreatywnego w dziedzinie Literatury UNESCO.

Tego typu miejsca prowadzące jednoczesną działalność kulturalną i sprzedaż książek mogą liczyć na preferencyjne czynsze w miejskich lokalach i udział w miejskim programie wsparcia. Aby program taki dobrze funkcjonował, trzeba wziąć pod uwagę kilka kluczowych kwestii:

  • większość tego typu podmiotów to firmy z ograniczoną możliwością udziału w miejskich konkursach dotacyjnych (przykładem Massolit Sp. z o.o.), choć przy wielu z nich funkcjonują stowarzyszenia i fundacje;
  • bardzo często taki podmiot funkcjonuje w ramach większego „centrum kultury” czy szerzej organizacji zajmującej się sztuką i kulturą (przykładem Korporacja ha!art);
  • bardzo często program kulturalny i animacyjny zapewnia księgarniokawiarni grupa zaprzyjaźnionych zewnętrznych podmiotów (są to po prostu świetne miejsca do organizacji spotkań, warsztatów, zajęć, itp.), zatem miejsce realizacji działań nie jest tożsame z podmiotem organizatorem;
  • przynajmniej kilka z tych podmiotów łączy sprzedaż książek z funkcjonowaniem jako małe wydawnictwo (przykładem Lokator);
  • podmioty te mają małą stabilność finansową, wiele działań opiera się o różnego typu „inżynierię finansową” lub dodatkowe źródła dochodu pochodzące w innej działalności niż sprzedaż książek;
  • wielu menadżerów i właścicieli tych podmiotów niezbyt ciepło wyraża się o udziale w publicznych konkursach dotacyjnych, jako że środki z tego źródła mogą być wydatkowane w zbyt wąskim gorsecie planów i założeń, obawiają się problemów z ich rozliczaniem.

Opracowywany przez miasto program musi zatem wziąć pod uwagę potrzeby kilkudziesięciu konkretnych podmiotów. Dobre rozeznanie ich potrzeb i metod działania będzie istotne dla powodzenia tego typu programu. Celem jest rozwój tych podmiotów jako centrów książki i życia czytelniczego. Już teraz podmioty te z powodzeniem funkcję taką pełnią. Pytanie zatem brzmi: co wzmocni już istniejące podmioty oraz jak sprawić aby powstawały kolejne tego typu miejsca?

Warto jeszcze wykazać, z jakimi „księgarniami” można się spotkać w mieście, ponieważ sytuacja jest dynamiczna i zachodzą duże zmiany. Wciąż funkcjonują niezależne księgarnie klasyczne jako miejsca sprzedaży książek. Ich liczba spada, ponieważ pojedyncze tego typu podmioty przegrywają konkurencję z sieciami, które sklepy z książkami otwierają obecnie w sklepach wielkopowierzchniowych. W Krakowie sieć Matras ma 10 księgarni, z czego tylko jedna nie mieści się w galerii. Innym typem jest księgarnia-centrum multimediów, czyli mówiąc inaczej salony Empik w Krakowie. Sprzedają one książki, prasę, płyty, gry, bilety na wydarzenia. Jest ich obecnie 8 w Krakowie, a wszystkie nowe otwierane są w galeriach handlowych. Dlatego każda nowa galeria handlowa to również nowe księgarnie. Następnie warto wskazać księgarnie tematyczne: podróżnicze, dziecięce, obcojęzyczne, itp. Jest ich sporo i bardzo często są one równocześnie księgarnio-kawiarniami. Ten typ księgarni rozwija się dynamicznie. W ramach tego modelu tak naprawdę funkcjonują bardzo różnorodne podmioty. W Matrasie i Empiku też już od dawna funkcjonują kawiarnie. Istotniejsze jest wskazanie na niszowe zamysły właścicieli tego typu miejsc, którym zależy na działalności w oparciu o swój autorski pomysł. W mniejszym zakresie chodzi o zakup kawy, bardziej o np. chęć promocji dobrej literatury dziecięcej, stworzenie wysublimowanej enklawy literackiej, przygotowanie miejsca przyjaznego grupom fanów fantastyki, podróży lub gotowania, miejsca skąd będzie można kierować swoim niszowym wydawnictwem. W każdym szanującym się dużym sklepie wielkopowierzchniowym jest też stoisko księgarskie. Nawet w Media-Markcie. Tam zawsze będą dostępne hity i bestselery. Jak również pudła z książkami za 10 zł. Wczoraj z takim pudle znalazłem Tragiczne dzieje literatury Waltera Muschga i zaoszczędziłem jakiś 70 zł na zakupie tej książki! Po za tym w Krakowie funkcjonuje bardzo wiele antykwariatów handlujących książkami z drugiego obiegu. Niektóre z nich to fantastyczne miejsca. Najnowsze miejsca na księgarskiej mapie Krakowa to punkty odbioru zamówień internetowych. Bonito ma już 4 tego typu miejsca w mieście. Istotne też mogą być księgarnie-półki czyli bardzo ograniczone gabarytowo ale przemyślane tematycznie miejsca sprzedaży książek w kawiarniach, muzeach, galeriach czy innych instytucjach kultury. A na końcu warto wskazać salony z prasą, gdzie wybór literatury też jest coraz większy. Podsumowując, książka drukowana, szczególnie hit lub bestseler, jest towarem łatwo dostępnym, aczkolwiek wielu osobom zależy na tym, aby w mieście były po prostu miejsca miastotwórcze. Księgarnie, jak kawiarnie, restauracje, zakłady rzemieślnicze, biblioteki, centra kultury, sklepy lokalne, parki i skwery są niezbywalną częścią przyjaznego do życia miasta. Takich miejsc coraz bardziej brakuje w wielu częściach Krakowa poza centrum i Nową Hutą centrum. Stało się tak, ponieważ poza śródmieściem Kraków miastem raczej nie jest.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2015/08/28/ksiegarnie-w-krakowie-czy-beda-mialy-lepiej/feed/ 11
Zabłocie. Odgórny plan rewitalizacji czy oddolny klaster przemysłów kreatywnych? http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2014/09/17/zablocie-odgorny-plan-rewitalizacji-czy-oddolny-klaster-przemyslow-kreatywnych/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2014/09/17/zablocie-odgorny-plan-rewitalizacji-czy-oddolny-klaster-przemyslow-kreatywnych/#comments Wed, 17 Sep 2014 14:40:49 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=5295 czytaj więcej]]> Otwarcie nowej siedziby Ośrodka Dokumentacji Sztuki Tadeusza Kantora czy wciąż jeszcze niesprecyzowane plany powstania Forum Literatury sprzyjają dyskusjom o Zabłociu jako nowym „kulturalnym centrum Krakowa”. Z jednej strony analizowany jest nowy szlak instytucji kultury na prawym brzegu Wisły, który ma przyczynić się do wzrostu ruchu turystycznego, restauracji zaniedbanych przestrzeni, a długofalowo do zwiększenia atrakcyjności tych obszarów dla mieszkańców czy firm usługowych. Z drugiej strony analizowany jest fenomen postindustrialnych przestrzeni Zabłocia, które wykorzystywane są przez różnego rodzaju inicjatywy i podmioty zbiorczo nazywane zabłockim klastrem przemysłów kreatywnych.

Zabłocie bywa więc przyrównywane do MuseumsQuartier we Wiedniu czy Museumsinsel w Berlinie – z pewnością na wyrost. Podobnie Klub Fabryka, Wytwórnia, Studio Zabłocie czy knajpa Bal mają świadczyć o potencjale tego obszaru w zakresie powstania Krakowskiej Dzielnicy Kreatywnej (był kiedyś taki projekt). Pani Elżbieta Koterba, zastępca prezydenta ds. rozwoju miasta Krakowa wskazuje w wywiadzie, że Zabłocie już stało się taką [kreatywną -P.K.] dzielnicą. Ulokowanie jednej z największych krakowskich wyższych uczelni na Zabłociu, połączenie mostem Kotlarskim ze Śródmieściem wymusiło większe zainteresowanie przedsiębiorców 
i inwestorów. Kreatywność na Zabłociu ma wiele twarzy. To z jednej strony dzielnica co-workingu i start-upów, z drugiej zaś twórców i animatorów kultury realizujących projekty indywidualne 
i festiwale, takie jak Festiwal Kultury 
i Mediów Polikultura „Zabłocie Punkt Zwrotny” czy Klastrów Przemysłów Kultury 
i Czasu Wolnego, 
takich jak Inret.

Miasto Kraków zatem – w współpracy z innymi podmiotami publicznymi – inwestuje w tę dzielnicę poprzez tworzenie nowych instytucji kultury, rewitalizację infrastruktury i przestrzeni publicznej, wparcie udzielane niezależnym podmiotom kulturalnym i inicjatywom oddolnym. Liczy też na zainicjowanie oddolnych procesów, które doprowadzą do „zagęszczenia” i rozwoju gospodarczego tego obszaru, jako dzielnicy przemysłów kreatywnych.

Należy jednak zauważyć, że choć procesy rozwojowe w Zabłociu charakteryzują się własną specyfiką, to zagęszczenie kreatywne w tej dzielnicy nie jest raczej większe niż w innych miejscach Krakowa. Można raczej powiedzieć, że w Krakowie mamy do czynienia z rozprzestrzenianiem się sieci powiązanych ze sobą „stref kreatywnych” i kolonizacją nowych obiektów na potrzeby kultury. Przykładami mogą być oprócz Zabłocia ( realnie patrząc ulicy Lipowej) okolice Placu Szczepańskiego i Forum Przestrzenie. Decydenci zastanawiali się nawet nad Małym Rynkiem, jako nową strefą kreatywną.

Być może miasto Kraków jest zbyt małym ośrodkiem, aby można się pokusić o własną dzielnicę kreatywną, tym bardziej, że związek pomiędzy planowaniem i odgórnym wdrażaniem stref przemysłów kreatywnych a realnym powstawaniem klastrów jest mocno problematyczny. Jesteśmy też średniej wielkości miastem europejskim i do ligi miast, jakie kryją się pod tym linkiem nie należymy.

Dlatego myśląc o Zabłociu warto łączyć rozwój tego obszaru wraz z rozwojem innych części Śródmieścia, takich jak Salwator, Podgórze, Dębniki, Kleparz, Kazimierz, Ludwinów, Wesoła, Grzegórzki. One wszystkie są do siebie podobne w pewnym zakresie: mają w sobie zarówno tereny mieszkaniowe jaki i tereny poprzemysłowe. To odróżnia je od Starego Miasta czy innych dzielnic mieszkaniowych Krakowa. To predestynuje je odgrywania ważnej roli w Krakowie, jako stref rozwoju „nowych przemysłów” i życia kulturalnego. Dziś przechodzą one intensywne przemiany zastępując Stare Miasto, które praktycznie stało się turystycznym parkiem rozrywki, omijanym przez mieszkańców. W każdej z nich powstają „kreatywne strefy”, nowe instytucje kultury. Już niedługo przecież (za kilka lat) czeka nas otwarcie nowego Instytutu Książki w pobliżu ulicy Szlak, a być może też Centrum Muzyki na Dąbiu. Podobną instytucją – impulsem do zmian może być Centrum Nauki, dziś jednak nie ma ostatecznej decyzji o jego lokalizacji.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2014/09/17/zablocie-odgorny-plan-rewitalizacji-czy-oddolny-klaster-przemyslow-kreatywnych/feed/ 5
Raport pt. Potencjał małopolskich przemysłów kulturalnych http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/11/09/raport-pt-potencjal-malopolskich-przemyslow-kulturalnych/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/11/09/raport-pt-potencjal-malopolskich-przemyslow-kulturalnych/#comments Fri, 09 Nov 2012 10:27:00 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=4240 czytaj więcej]]> Jest już dostępny raport pt. Potencjał małopolskich przemysłów kulturalnych.

W ramach projektu Małopolskie Obserwatorium Gospodarki powstał nowy raport, w którym znajdują się aktualne informacje na temat sytuacji „przemysłu kultury” w województwie małopolskim. Publikacja podzielona jest na dwie części dotyczące klasycznie rozumianego sektora kultury oraz przemysłów kreatywnych. Raport powstał na podstawie szacunków własnych autorów, dokonywanych na podstawie źródeł danych Głównego Urzędu Statystycznego (GUS), danych pochodzących z badań GUS oraz danych Krajowego Rejestru Urzędowego Podmiotów Gospodarki Narodowej (REGON). (źródło: Małopolskie Obserwatorium Gospodarki)

Raport do pobrania w formacie PDF>>

W 2011 r. w Krajowym rejestrze urzędowym podmiotów gospodarki narodowej (REGON) w Małopolsce zarejestrowane były 21 853 podmioty przemysłów kreatywnych. Ich udział w ogóle podmiotów gospodarki narodowej w województwie wynosił 6,6%. Według szacunków autorów, liczba rzeczywiście działających podmiotów sektora kreatywnego była mniejsza i w 2011 r. wyniosła 17 713, co stanowiło 6,8% wszystkich działających podmiotów gospodarki narodowej w Małopolsce. […] W 2011 r. największymi branżami małopolskiego sektora kreatywnego, pod względem liczby działających podmiotów gospodarczych, były branże: reklamowa, wydawnicza i programistyczna. Wśród podmiotów przemysłów kreatywnych dominowały podmioty małe, których udział w 2011 r. wyniósł 96,9%. […] Liczba osób pracujących w podmiotach przemysłów kreatywnych na terenie Małopolski w 2011 r. wyniosła 52,4 tys. osób, natomiast liczba zatrudnionych 36,1 tys. osób. […] Średnia wartość przychodów podmiotów przemysłów kreatywnych w 2010 r. wyniosła 703,6 tys. zł, natomiast średnia wartość ich dochodu – 80,0 tys. zł. (źródło: Potencjał małopolskich przemysłów kulturalnych)

Analizy przestawione m.in. w tym raporcie powstają na podstawie danych o podmiotach gospodarki narodowej (danych dotyczących liczby podmiotów, zatrudnienia, dochodów, struktury właścicielskiej, dynamiki powstawania nowych lub likwidacji już istniejących, typologii oferowanych usług i produktów). Zatem należy pamiętać, że w grę wchodzą zarówno firmy prywatne, spółki prawa handlowego, spółdzielnie jak i instytucje publiczne oraz organizacje pozarządowe prowadzące działalność gospodarczą (co zostało w raporcie rozróżnione). Branże, które zostały zakwalifikowane do „przemysłów kultury” w tym raporcie, są następujące:

  • produkcja radiowa i muzyczna
  • produkcja filmowa i telewizyjna
  • sztuki wizualne
  • sztuki performatywne
  • moda i wzornictwo przemysłowe
  • architektura i projektowanie wnętrz
  • działalność wydawnicza
  • reklama i działalność pokrewna
  • programowanie
  • rękodzieło artystyczne
  • dziedzictwo narodowe, biblioteki i archiwa
  • edukacja artystyczna

W takim ustawieniu pod uwagę brane są np. biblioteki publiczne, korporacje programistyczne, jednoosobowe firmy (np. graficy), zatem skala różnorodności podmiotów ogromna. Część tych podmiotów działa na rynku lokalnym, ale spora grupa np. na amerykańskim rynku gier. Część z nich ma charakter wysokospecjalistyczny, związany z nowymi technologiami, inne osadzone są w zupełnie tradycyjnych kontekstach. Bardzo istotne będzie powtarzanie tego typu badań w cyklu rocznym lub dwuletnim, aby znać dynamikę zmian zachodzących w tym sektorze. Warto również w podobny sposób stworzyć operat do analizy „przemysłów czasu wolnego” czyli branż związanych z rozrywką, rekreacją, turystyką, stylami życia, czasem wolnym (z pewnością w części branże te będą się przenikać).

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/11/09/raport-pt-potencjal-malopolskich-przemyslow-kulturalnych/feed/ 0
„Akcja Kreatywność Kraków” http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/09/10/akcja-kreatywnosc-krakow/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/09/10/akcja-kreatywnosc-krakow/#comments Mon, 10 Sep 2012 15:58:18 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=4145 28 września 2012 r. Bunkier Sztuki, Plac Szczepański 3a, Kraków Zapraszamy na konferencję "Akcja Kreatywność Kraków" poświeconą rozwojowi przemysłów kreatywnych w Krakowie i Małopolsce. W ramach spotkania odbędą się cztery panele dyskusyjne, poświęcone: znaczeniu przemysłów kultury dla rozwoju regionu/miast, budowaniu polityk rozwoju kultury w kontekście przemysłów kreatywnych oraz funkcjonowaniu przedsiębiorstw sektora kreatywnego, - roli aktywistów (kreatywnych samozatrudnionych) dla rozwoju miejskiej kultury. czytaj więcej]]> 28 września 2012 r.
Bunkier Sztuki
, Plac Szczepański 3a, Kraków

Zapraszamy na konferencję „Akcja Kreatywność Kraków” poświeconą rozwojowi przemysłów kreatywnych w Krakowie i Małopolsce.
W ramach spotkania odbędą się cztery panele dyskusyjne, poświęcone:
– znaczeniu przemysłów kultury dla rozwoju regionu/miast,
– budowaniu polityk rozwoju kultury w kontekście przemysłów kreatywnych,
– funkcjonowaniu przedsiębiorstw sektora kreatywnego,
– roli aktywistów (kreatywnych samozatrudnionych) dla rozwoju miejskiej kultury.

Wstęp wolny na podstawie rejestracji – formularz rejestracyjny.

Organizatorzy: Biblioteka Publiczna im. Stanisława Staszica w Dzielnicy Bielany m. st. Warszawy, Małopolski Instytut Kultury w Krakowie, Galeria Sztuki Współczesnej Bunkier Sztuki w Krakowie.

Dofinansowano ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

SZCZEGÓŁOWY PROGRAM KONFERENCJI:

10.30–11.00 REJESTRACJA UCZESTNIKÓW [30 minut]
—————————————————————————————————–
11.00–13.00 BLOK I [120 minut]
POWITANIE [5 minut]
dr Joanna Orlik (Małopolski Instytut Kultury w Krakowie), Magdalena Krasowska-Igras (Biblioteka Publiczna im. Stanisława Staszica w Dzielnicy Bielany m. st. Warszawy)

PRZEMYSŁY KREATYWNE, PRZEMYSŁY KULTURY – KREATYWNA IDEA CZY REALNA BRANŻA? panel [55 minut]
moderator: Łukasz Gazur („Dziennik Polski”)
paneliści: Piotr Babieno (Bloober Team SA, Europejskie Centrum Gier), Seweryn Grodny, Agnieszka Tompolska (Ośrodek Statystyki Kultury, Główny Urząd Statystyczny w Krakowie), dr Łukasz Mamica („Innowacyjny Start”, Katedra Gospodarki i Administracji Publicznej Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie)

 Co łączy poszczególne branże korzystające z zasobów kultury/sztuki, kompetencji kreatywnych, rozwoju nowych technologii cyfrowych?
 Czy posługując się pojęciem „sektor kreatywny” należy poszukiwać jego związków z tzw. klasą kreatywną, pojęciem autorstwa Richarda Floridy?
 Czy „sektor kreatywny” to teoretyczne narzędzie opisu „gospodarki kulturalnej”, czy praktyczne narzędzie rozwoju miast i regionów?

MAŁOPOLSKA – INSTYTUCJE STRATEGICZNE DLA SEKTORA KREATYWNEGO panel [60 minut]
moderator: Rafał Solecki (Małopolskie Centrum Przedsiębiorczości)
paneliści: Krzysztof Krzysztofiak (Krakowski Park Technologiczny); Przemysław Stanisz (S-arts/Mintia.com); Krzysztof Wnęk (Miasteczko Multimedialne, Brainville) oraz Marcin Wiśniewski (i3D).

 Dlaczego w ramach sektora kreatywnego tak istotne są parki technologiczne, inkubatory rozwoju, inicjatywy klastrowe?
 Na czym polega praca zespołu rozwijającego nowe innowacyjne przedsięwzięcie technologiczne/ programistyczne od pomysłu do biznesu?
 Co to są kompetencje kreatywne z pozycji menadżerów poszukujących pracowników do innowacyjnych przedsięwzięć?

—————————————————————————————————–
13.00–13.30 KREATYWNA PRZERWA KAWOWA [30 minut]
• performance kreatywności
—————————————————————————————————–

13.30–15.00 BLOK II [90 minut]
KRAKÓW AKTYWISTÓW – SAMOZATRUDNIONYCH prezentacja i dyskusja [90 minut]
moderator: Przemysław Dziewitek (Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Kapitału Społecznego „Pracownia Obywatelska”)
paneliści: Dagmara Żabska (Teatr Figur Kraków), dr Piotr Klepacki (Pies Ogrodnika), Piotr Kaliński (Wydawnictwo Lokator)

 Czy realizowane projekty (wydawnictw, pracowni warsztatowych, teatrów, klubów) są pozarynkowe, nierynkowe czy biznesowe?
 Czy można te przedsięwzięcia nazwać „przedsiębiorstwami pożytku publicznego”?
 Jakie znaczenie dla rozwoju tego typu inicjatyw mają miejskie polityki kultury (programy grantowe, rewitalizacje dzielnic, kształtowanie przestrzeni publicznej). Czy są one zauważalne?

—————————————————————————————————–
15.00–15.30 PRZERWA KAWOWA [30 minut]
—————————————————————————————————–

15.30–17.00 BLOK III [90 minut]
MAŁOPOLSKA I KRAKÓW – POLITYKI DLA PRZEMYSŁÓW KREATYWNYCH I KULTURY prezentacja i dyskusja [80 minut]
moderator: dr Joanna Orlik (Małopolski Instytut Kultury w Krakowie)
paneliści: Krzysztof Markiel (Departament Edukacji, Kultury i Dziedzictwa Narodowego UMWM), Magdalena Sroka (IV Zastępca Prezydenta Miasta Krakowa ds. Kultury i Promocji Miasta), Robert Piaskowski (Krakowskie Biuro Festiwalowe), dr Anna Nacher (Instytut Sztuk Audiowizualnych UJ)

 Czy sektor kultury jest zakorzenionym pojęciem w tworzeniu polityk rozwoju kultury w Krakowie i regionie?
 Przemysły kultury a sektor kreatywny – jakie znaczenie ma to rozróżnienie dla kształtowania polityk kultury?
 Publiczny, społeczny, prywatny sektor kultury – jak są rozróżniane i integrowane w politykach rozwoju?

PODSUMOWANIE KONFERENCJI [10 minut]
dr Joanna Orlik (Małopolski Instytut Kultury w Krakowie), Magdalena Krasowska-Igras (Biblioteka Publiczna im. Stanisława Staszica w Dzielnicy Bielany m. st. Warszawy)

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/09/10/akcja-kreatywnosc-krakow/feed/ 0
MIK poleca: Kultura i biznes. Partnerstwo? http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/09/03/mik-poleca-kultura-i-biznes-partnerstwo/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/09/03/mik-poleca-kultura-i-biznes-partnerstwo/#comments Mon, 03 Sep 2012 13:45:23 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=4132 czytaj więcej]]> Zapraszamy do udziału w Konferencji „Kultura i biznes. Partnerstwo?” organizowanej przez Międzynarodowe Centrum Kultury, 24 października 2012 roku.

Czy kultura i biznes to dwa odrębne sektory, których zainteresowania nigdy się nie pokrywają? A może raczej są to dwie dziedziny, które mogą działać wspólnie, z korzyścią dla obu stron? Jeśli tak, to czy przedstawiciele obu sektorów mają świadomość ogromnego potencjału takiej współpracy? Nieodłącznym narzędziem pracy każdego menedżera kultury jest baza zawierająca dane kontaktowe do osób reprezentujących prywatne firmy, korporacje, instytucje finansowe. Ale czy osoby odpowiedzialne za wizerunek firmy, jej PR, sponsoring, dysponują bazami kuratorów czy dyrektorów instytucji kultury? Czy istnieje naturalna strefa kontaktu pomiędzy światem kultury i biznesu? Problematykę tę podejmuje jednodniowa konferencja Kultura i biznes. Partnerstwo?, zorganizowana przy współpracy Ambasady Królestwa Niderlandów i Przedstawicielstwa Rządu Flandrii, przybliżająca holenderskie i flamandzkie doświadczenia i zestawiając je z sytuacją w Polsce. W kontekście kryzysu gospodarczego i ograniczeń budżetowych temat współpracy obu środowisk wydaje się szczególnie potrzebny. Konieczne jest zastanowienie się, kto i dlaczego powinien wspierać finansowo rozwój szeroko rozumianej kultury, jaką rolę mogą czy powinny pełnić środowiska biznesowe, czy instytucje kultury nie powinny bardziej zwracać uwagi na urynkowienie swoich działań, jakie jest miejsce innych uczestników tej współpracy, np. mediów. (źródło: MCK)

Program i formularz zgłoszeniowy można znaleźć na tej stronie. Serdecznie zapraszamy!

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/09/03/mik-poleca-kultura-i-biznes-partnerstwo/feed/ 1
Kultura w regionalnych programach strategicznych http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/08/30/kultura-w-regionalnych-programach-strategicznych/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/08/30/kultura-w-regionalnych-programach-strategicznych/#comments Wed, 29 Aug 2012 22:07:48 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=4100 czytaj więcej]]> Już tylko do 14 września potrwają otwarte konsultacje projektów programów strategicznych będących uszczegółowieniem Strategii Rozwoju Województwa Małopolskiego do roku 2020. W imieniu Samorządu Województwa Małopolskiego serdecznie zachęcamy do udziału. Szczególnie istotne będą zapisy dotyczące przedsięwzięć strategicznych planowanych do wdrożenia w latach 2014-2020. Projekty działań, które zostaną zapisane w tych programach staną się kluczowymi obszarami interwencji – wspieranymi ze środków Unii Europejskiej jak również z budżetu centralnego i regionalnego. Programy opracowywane obecnie przez Samorząd Województwa Małopolskiego staną się podstawą działań rozwojowych, również w kontekście nowej perspektywy finansowej UE. Jak wskazuje Marszałek Województwa Małopolskiego Marek Sowa na małą infrastrukturę społeczną, sportową, edukacyjną – pieniędzy będzie niewiele. Podobnie może być w zakresie ochrony zdrowia czy kultury. Za to na innowacje, przedsiębiorczość, gospodarkę niskoemisyjną będzie dużo więcej. […] W następnej perspektywie 5 procent środków z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego musi być przeznaczone na politykę miejską.. Dlatego obecnie wiele samorządów lokalnych i regionalnych opracowuje plany inwestycji zgodnych z nowymi wytycznymi, np. Założeniami Krajowej Polityki Miejskiej do roku 2020 czy też nowymi zasadami prowadzenia polityki spójności przez UE.

Sektor kultury w projektach programów strategicznych.
Działania w obszarze kultury również są w pewnym zakresie podporządkowane tym wytycznym. Wskazywane do realizacji „przedsięwzięcia kulturalne” charakteryzują się silnym powiązaniem z kwestiami innowacji, przedsiębiorczości, kompetencji kreatywnych, czy też rozwojem przemysłów kultury i przemysłów czasu wolnego. Szczególnie dużo miejsca poświęcono również dziedzictwu kulturowemu jako kapitałowi rozwoju Małopolski – w kontekście turystyki jak i zrównoważonych polityk miejskich. Dla sektora kultury najważniejszy będzie program Dziedzictwo i Przemysły Czasu Wolnego, którego dwa z czterech priorytetów skierowane są na kulturę. Ilustruje to poniższa tabela powstała na podstawie projektu programu skierowanego do konsultacji.

Przedsięwzięcia wskazywane w tym programie będą dotyczyły przede wszystkim:

  • prowadzenia prac konserwatorskich i restauratorskich (w oparciu o 10 wyznaczonych kluczowych obszarów);
  • realizacji kompleksowych rewitalizacji (Twierdza Kraków, miejsca pamięci jak Obóz w Oświęcimiu czy tereny KL Płaszów, najważniejsze zabytkowe założenia urbanistyczne i architektoniczne – w tym Zakopane, Krynica Zdrój, Oświęcim, Tarnów, Nowy Sącz, Lotniczy Park Kulturowy w Krakowie, Nowa Huta, Grzegórzki);
  • rozwoju działań dotyczących ochrony, digitalizacji i otwartego dostępu do dziedzictwa kulturowego (zbiory muzealne, archiwa, kolekcje sztuki, dziedzictwo niematerialne);
  • rozwoju infrastruktury jak i programów muzeów, domów kultury i bibliotek publicznych;
  • wspierania dostępu do nowoczesnej oferty kulturalnej oraz tworzenia markowych produktów kulturalnych;
  • rozwoju sektora kreatywnego (priorytet: przemysł filmowy i audiowizualny).

Istotne dla wdrożenia tych przedsięwzięć jest wskazanie koordynatorów i partnerów odpowiedzialnych za poszczególne projekty. Równie ważna jest ich konstrukcja biorąca pod uwagę priorytety działań państwa, regionu i lokalnych samorządów – ważna będzie współpraca, integracja oraz współfinansowanie poszczególnych projektów strategicznych.

W porównaniu z obecnie realizowanymi działaniami mniejsza będzie skala inwestycji związanych z rozwojem regionalnych instytucji kultury. Planuje się wybudowanie Centrum Muzyki w Krakowie, powstanie Muzeum Literatury (jako miejskiej krakowskiej instytucji kultury), wyodrębnienie ze struktur KBF-u Krakowskiej Komisji Filmowej (jako wspólnej instytucji Krakowa i Małopolski), powołanie Ośrodka Interpretacji Kultur (jako nowego oddziału regionalnej instytucji kultury).

Warto pamiętać, że nie są to jedyne działania z obszaru kultury przewidziane do realizacji w ramach nowych programów strategicznych. Lokalne samorządy będą mogły inwestować w kulturę w ramach programu Obszary Wiejskie oraz Subregionalnych Programów Rozwoju. Kwestie edukacji kulturalnej są zawarte w programie Kapitał Intelektualny i Rynek Pracy. W ramach Regionalnej Strategii Rozwoju Innowacji planuje się szereg działań związanych z rozwojem sektora kreatywnego m. in. powstanie Małopolskiego Centrum Kreatywności i Designu. Program Włączenie Społeczne będzie istotny w związku z upowszechnianiem aktywności lokalnej i animacji społeczno-kulturowej społeczności lokalnych (priorytetem będzie kwestia starzenia się społeczeństwa). Małopolska zawiązując bliską współpracę z Województwem Śląskim w ramach Strategii dla rozwoju Polski Południowej tworzy również ciekawe perspektywy dla przedsięwzięć kulturalnych integrujących oba obszary/ wykorzystujących wzajemne doświadczenie i kompetencje.

W prezentacji dla Sejmiku Małopolskiego Marek Sowa wskazał że nie każda polityka prowadzona przez Województwo musi być odzwierciedlona w programach. Stąd w programie znalazły się kwestie kluczowe, jeśli uważają Państwo, że nie wszystkie, zapraszamy do konsultacji.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/08/30/kultura-w-regionalnych-programach-strategicznych/feed/ 1
Europa Kreatywna http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/05/25/europa-kreatywna/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/05/25/europa-kreatywna/#comments Fri, 25 May 2012 13:34:15 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=3906 czytaj więcej]]> Komisja Europejska przygotowuje program Kreatywna Europa, który ma zapewnić kompleksowe wsparcie dla sektorów kultury i kreatywnych, w tym sektora audiowizualnego w ramach nowej perspektywy budżetowej UE na lata 2014-2020.

Zgodnie z propozycją, program Kreatywna Europa zawierać będzie komponenty Kultura i Media będące następcami istniejących w chwili obecnej osobnych programów Kultura, Media i Media Mundus. Przewiduje się także ustanowienie mechanizmu gwarantowania kredytów dla małych i średnich przedsiębiorstw z sektorów kultury i kreatywnych poprzez zapewnienie ochrony ryzyka kredytowego pośrednikom finansowym tworzącym portfele kredytów; w ramach tego instrumentu wspierane będzie też budowanie zdolności oraz specjalistycznej wiedzy służącej prawidłowemu przeprowadzeniu analizy ryzyka. Kształt programu ma niezwykle istotne znaczenie dla przyszłości europejskiego wsparcia dla sektorów kultury i kreatywnych, niezależnie od charakteru prowadzonej działalności twórczej, w tym dla sektora audiowizualnego w zakresie finansowania filmu i produkcji audiowizualnej, wspierania nowych, skutecznych sposobów dystrybucji i promocji filmów europejskich. (źródło: MKiDN)

Zapraszamy do przeczytania tekstu Agaty Etmanowicz o programie Kreatywna Europa

Androulla Vassiliou, członkini Komisji Europejskiej o programie

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/05/25/europa-kreatywna/feed/ 1
Dlaczego artyści są biedni. Próba diagnozy http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/05/14/dlaczego-artysci-sa-biedni-proba-diagnozy/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/05/14/dlaczego-artysci-sa-biedni-proba-diagnozy/#comments Mon, 14 May 2012 14:03:41 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=3887 czytaj więcej]]> Zapraszamy do przeczytania tekstu Kuby Szredera Dlaczego artyści są biedni. Próba diagnozy zamieszczonego w Notesie 76. Jest to zredagowana i uzupełnione wersja jego wystąpienia podczas debaty Czy artysta musi być biedny i kto jest temu winien? w ramach Obywatelskiego Forum Sztuki Współczesnej.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/05/14/dlaczego-artysci-sa-biedni-proba-diagnozy/feed/ 0
Przemysły kultury – gospodarka – polityki publiczne http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/03/09/przemysly-kultury-gospodarka-polityki-publiczne/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/03/09/przemysly-kultury-gospodarka-polityki-publiczne/#comments Fri, 09 Mar 2012 15:07:49 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=3612 czytaj więcej]]> Coraz więcej mówi się o przemysłach kultury, przemysłach kreatywnych, przemysłach czasu wolnego i przemysłach praw autorskich. Czyli o produkcji dóbr i usług w ramach gospodarki postindustrialnej, ekonomii wiedzy i kapitalizmu kognitywnego. W ramach społeczeństw, które pracę zastąpiły tworzeniem patentów, produktów symbolicznych, marek, innowacyjnych technologii, a w czasie wolnym zajmują się konsumpcją idei i stylów życia.

A mówiąc inaczej – mniej ironicznie – coraz częściej kultura rozumiana jest jako przedsiębiorczość, produkcja i sprzedaż, dział gospodarki korzystający z zasobów sztuki, kultury, dziedzictwa, twórczości intelektualnej, rynek usług kreatywnych (takich jak reklama, dizajn, architektura, oprogramowanie komputerowe) oraz dóbr związanych z czasem wolnym przeznaczonym na konsumpcję ofert kulturalnych, od grania w gry komputerowe przez wyprawę do opery, po warsztaty z rzemiosła ludowego.

Dyskursy kultury, początkowo elitarne, związane z filozofią i historią, sztuką, które potem trafiły do dyskursów narodowych, ochrony tożsamości, upowszechniania „kulturalności” i budowania „obywatelskości”, dziś są częścią dyskursów zarządzania i rozwoju, eksperckiej debaty o produktywności, neoindustrializacji, innowacyjności, czy kreatywności. Kultura związała się z politykami rozwoju czyli np. kreowaniem prorozwojowych polityk publicznych (kultura – gospodarka), zintegrowanym planowaniem przestrzennym (kultura – potencjał rezydencjonalny) oraz samorządową infrastrukturą rozwoju w obszarze kultury (kultura – kapitał społeczny). Można się zastanawiać tylko, na ile poszerzanie pola „kultury” ma związek z integracją wiedzy o wzajemnym oddziaływaniu różnych, do tej pory rozłącznych poznawczo obszarów aktywności społeczno-gospodarczej, a na ile z ekspansją „kultury” jako pola aktywności i twórczości społeczeństw?

Polityki publiczne są mechanizmami programowania i wdrażania działań państwa i samorządów. System ten działa następująco: na początku jest diagnoza problemu lub wyzwania, następnie opracowuje się metodę interwencji, potem tworzy się harmonogram działań i schemat finansowania oraz alokacji środków, charakteryzuje się cele i wskaźniki ich osiągnięcia, wreszcie wdraża się zaprojektowane działania, ewaluacja mierzy ich skuteczność i efektywność. Rozwój przemysłów kreatywnych i trzech pozostałych trafił do systemu polityk publicznych, w połowie lat 90-tych, na początku w Wielkiej Brytanii, następnie został upowszechniony przez Unię Europejską w kontekście rozwoju innowacyjności i kreatywności oraz wykorzystania zasobów kultury i dziedzictwa kulturowego. Do Polski trafiły one dzięki wdrożeniu systemu zarządzania strategicznego, który twórczo wykorzystał europejskie trendy w myśleniu o rozwoju w oparciu o kulturę. Dziś zatem nowoczesne publiczne polityki kultury nie mają już charakteru mecenatu kulturalnego ani ochrony dziedzictwa kulturowego, ale stanowią je wielowątkowe schematy działań na rzecz rozwoju gospodarczo-społecznego w oparciu o zasoby kultury (od stymulowania rozwoju przemysłów kultury, przez rozwój kompetencji digitalnych po budowanie kapitału kulturowego).

Więcej:
Andrzej Zybała, O LEPSZĄ JAKOŚĆ POLITYK PUBLICZNYCH

Planowanie przestrzenne można scharakteryzować jako prowadzenie polityk rozwoju w ramach zdefiniowanych obszarów funkcjonalnych w powiązaniu z tworzeniem stref zagospodarowania przestrzennego wraz z odpowiednimi metodami interwencji. Kataloguje się zatem i oznacza przestrzeń jako strefy ochrony przyrody, obszary zdegradowane społecznie lub środowiskowo, strefy aktywności gospodarczej, zespoły o wartości krajobrazowej, obszary metropolitalne i peryferyjne. Przestrzenne potencjały i problemy stają się tematem interwencji i działań prorozwojowych. Podejmowane działania mają charakter rewitalizacji, tworzenia parków technologicznych i stref inwestycyjnych, parków kulturowych, budowy flagowych inwestycji infrastrukturalnych. Przemysły kultury i przemysły czasu wolnego zostały uznane za najbardziej wydajne (innowacyjne i nowoczesne) sposoby rewitalizacji/ rozwoju miast czy aktywizacji społeczności lokalnych. Jako przykład, wielokrotnie przywoływany, można wskazać Zagłębie Ruhry, w którym ze zlikwidowanych kopalń i hut postanowiono stworzyć postindustrialną przestrzeń dla rozwoju przemysłów kultury. Istotny jest też kontekst tworzenia zintegrowanych polityk miejskich spajających w jedną całość planowanie urbanistyczne, rozwój gospodarki, inkluzję społeczną, program usług publicznych. Obecnie większość polskich metropolii rozwija działania o charakterze rewitalizacji lub tworzenia „stref kreatywnych”, na obszarach wiejskich stawia się z kolei na rozwój przemysłów czasu wolnego (produktów turystycznych).

więcej:
Badania Małopolskiego Obserwatorium Rozwoju Regionalnego Subregiony funkcjonalne województwa małopolskiego oraz Małopolskie miasta – funkcje, potencjał i trendy rozwojowe

Samorządy (szczególnie regiony i duże miasta) coraz mocniej funkcjonują jako agencje rozwojowe. Zarządzają funduszami inwestycyjnymi (w tym gigantycznymi programami finansowanymi z Unii Europejskiej), tworzą długofalowe plany rozwoju i projekty strategiczne. Zajmują się marketingiem terytorialnym i tworzeniem ofert inwestycyjnych. Posiadają parki technologiczne, inicjują sieci branżowe i klastry współpracy, pośredniczą w transferze technologii, są udziałowcami spółek badawczych i rozwojowych, jak również są właścicielami szkół wyższych. Wspierają przedsiębiorczość. Przemysły kreatywne stały się poszukiwanym inwestorem i partnerem, obiecując sobą tak ważny rozwój innowacyjności oraz przestrzeń rozwoju przedsiębiorczości wśród młodych talentów (klasy kreatywnej). Stało się tak, że departamenty rozwoju regionalnego są istotniejszymi podmiotami dla rozwoju kultury od tych zajmujących się sektorowo kulturą, ponieważ finansują rozwój przedsiębiorczości, koordynują rozwój infrastruktury kultury, animują działania związane z tworzeniem systemu wsparcia dla innowacyjności i partnerstw kreatywnych, inicjują działania rewitalizacyjne i rozwój kompetencji kadr kultury.

Więcej:
Tomasz Parteka, ROLA INSTYTUCJI WSPIERAJĄCYCH ROZWÓJ REGIONALNY (W TYM AGENCJI ROZWOJU REGIONALNEGO) W SYSTEMIE WDRAŻANIA NOWEJ POLITYKI REGIONALNEJ
Opracowanie Małopolskiej Agencji Rozwoju Regionalnego Agencje Rozwoju Regionalnego w ujęciu nowej polityki regionalnej

Rozwój kultury w trzech wyżej wskazanych aspektach wymaga dużych kompetencji związanych z metodologiami interwencji oraz wiedzy związanej z diagnozami potencjalnych obszarów rozwoju (gdzie i jak najefektywniej będzie alokować środki inwestycyjne). Z tego powodu samorządy i państwo poszukują użytecznej wiedzy o tym, jak wpierać rozwój przemysłów kreatywnych i czasu wolnego. Mogą wspomagać inicjatywy przedsiębiorców, twórców czy artystów poprzez zapewnienie dostępu do kapitału, szkoleń, technologii, partnerów rozwojowych, poprzez promocję osiągnięć oraz tworzenie specjalnych stref rozwoju. Bardzo często samodzielnie lub zlecając to zadanie innym wyspecjalizowanym instytucjom budują system otoczenia tego biznesu (inkubatory, obserwatoria rozwoju, itp.). Sami przedstawiciele branż kreatywnych zwracają uwagę na edukację odbiorców w zakresie uczestnictwa w kulturze (od kompetencji związanych z odbiorem dzieł sztuki po kształtowanie kompetencji digitalnych), rozwój zamówień publicznych związanych z usługami/ produktami kulturalnymi i kreatywnymi (np. w zakresie urbanistyki i architektury, dizajnu przemysłowego, outsoursingu usług kulturalnych), rozwój marketingu terytorialnego. Dziś w Polsce, to palący problem, w latach 2007-2013, dzięki pieniądzom unijnym „odrabialiśmy” tzw. zapóźnienia cywilizacyjne, czyli przede wszystkim inwestowano w infrastrukturę kultury czy ochronę dziedzictwa kulturowego. W latach 2014-2020 mamy się, wedle UE, skupić na rozwoju innowacyjności, produktywności i konkurencyjności gospodarki, kultura nie zostanie wyłączona z tego systemu.

Przemysły związane z kulturą z jednej strony wchodzą w zakres polityk kultury i stanowią część sektora kultury (obok publicznych instytucji kultury czy organizacji pozarządowych). Analizując sektor kultury częściej wskazuje się na jego znaczenie w zakresie usług społecznych, podnoszenia jakości życia, czy kreowania aktywności obywatelskiej. Z drugiej strony przemysły sektora kultury stanowią ważny obszar gospodarki związany z innowacyjnością, rozwojem kapitału intelektualnego, generowaniem przychodów, funkcjonowaniem rynku pracy dla kadr o wysokich kompetencjach. Polityki kultury i polityki przemysłowe wzajemnie się przenikają.

Przemysły kultury czy przemysły kreatywne?
Nie ma jednej uznanej definicji przemysłów kultury oraz spisu branż wchodzących w ich zakres. W Polsce wymiennie stosuje się nazewnictwo „kreatywne” i „kulturalne”. Źródłosłów nazwy „przemysły kreatywne” znajduje się w Wielkiej Brytanii, gdzie słowo „kultura” było kojarzone elitarnie, a „kreatywność” było zdecydowanie bardziej demokratyczne i egalitarne i bardziej nadawało się do wykorzystania w nowym dyskursie aktywizacji miast tracących miejsca pracy w przemyśle.

Jedna z podstawowych definicji wymienia następujące branże kreatywne: reklama, architektura, rynek sztuki, gry komputerowe, rzemiosło (wzornictwo, projektowanie graficzne), dizajn, projektowanie mody, film i rynek audiowizualny, muzyka, sztuki sceniczne, wydawnictwa, oprogramowanie i branża internetowa, media (prasa, telewizja, radio). Można przecież dodawać dalej: edukacja twórcza i kreatywna, konserwacja dzieł sztuki i renowacja zabytków, turystyka kulturowa, rozrywka (przemysły czasu wolnego), tzw. turystyka edukacyjna (studia za granicą), itd. Część z tych branż bardzo mocno wiąże się z prawami autorskimi, stąd np. w Stanach Zjednoczonych częściej mówi się o przemyśle praw autorskich. Być może warto wskazać, że przemysły kreatywne będą miały większy związek z prawami autorskimi i tworzeniem produktów „niematerialnych”, a przemysły kultury będą bardziej powiązane z uczestnictwem w kulturze i spędzaniem czasu wolnego. Czy kasyna i salony gier są częścią przemysłów kultury? Czy hotel w zabytkowym pałacu też tu dodać? Czy tworzenie oprogramowania związanego z księgowością i logistyką jest częścią sektora kreatywnego? Wbrew pozorom nie są to pytania bez znaczenia, bo zdefiniowanie „sytuacji” wyznaczy kierunek politykom publicznym i metodom wspierania rozwoju przez państwo czy samorządy. W Małopolsce dla przykładu jeden z dziesięciu strategicznych programów będących operacjonalizacją regionalnej strategii rozwoju będzie nosił tytuł Przemysły Czasu Wolnego i Dziedzictwo Kultury. Nazwa ta może wskazywać, że to turystyka i rozwój instytucji kultury (rozumianych szeroko, jako publiczne, społeczne i prywatne „przestrzenie” uczestnictwa w kulturze) będzie priorytetem. Koncepcja przemysłów czasu wolnego również ma dość szczególne pochodzenie wiążące się z antropologią i socjologią turystyki, czyli „zabetonowywaniem” hotelami dziewiczych krajobrazów oraz niszczeniem kultur lokalnych przez przemysł turystyczny. Dziś ta koncepcja nie jest tak jednoznacznie łączona z tym faktem, stając się jeszcze jedną dziedziną rozwoju polityk publicznych nakierowanych na rozwój turystyki.

Przykłady projektów/ przedsiębiorstw związanych z sektorem kreatywnym i niepublicznych instytucji kultury z Małopolski:

Pobieżny przegląd tej listy już na wstępie pokazuje, że przedsiębiorstwa/ podmioty tej branży są bardzo różnorodne, od bardzo dużych po bardzo małe. Część z nich jest raczej dotowana i korzysta grantów lub zleceń sektora publicznego, inne są poważnymi przedsięwzięciami biznesowymi z dużą grupą pracowników, a jeszcze inne są jednoosobowymi firmami.

Rozróżnienie pomiędzy przemysłami kreatywnymi a przemysłami kultury może być istotne z powodu ich funkcjonowania na odmiennych rynkach. Przemysły kultury będą bardziej zależne od rynku lokalnego, bo to na nim znajdują się ich odbiorcy. Opery, teatry, klubokawiarnie, parki rozrywki, pracownie edukacji twórczej, muzea, rzemieślnicy, muzycy, artyści muszą podstawową grupę odbiorców znaleźć na „pobliskim rynku”. Przemysły kreatywne będą mogły rywalizować na rynku globalnym, wspólnym dla dużych metropolii, ich ekspansja jest potencjalnie bardziej otwarta również na rynkach międzynarodowych. Innymi narzędziami zatem należy wspierać rozwój obu branż (jeśli przyjąć, że da się je funkcjonalnie rozdzielić). Dla przemysłów kultury ważniejszy będzie rozwój kapitału kulturowego i kompetencji społecznych w zakresie uczestnictwa w kulturze. Dla sektora kreatywnego istotny będzie rozwój kompetencji kadr, wspieranie innowacji i zarządzania, marketing, rozwój potencjału kreatywnego przedsiębiorstw.

Sektor kultury jest niezwykle pojemnym pomysłem. Jego powodzenie (jak i klasy kreatywnej, czy przemysłów kreatywnych) ma związek z odmaterialnieniem gospodarki w postindustrialnych społeczeństwach i największych miastach rozwiniętego świata. W obiegu pojawiły się wartości niematerialne, kapitały społeczny i kulturowy, innowacje i idee, które w wymiernej skali współtworzą gospodarkę. Stąd wszyscy (samorządowcy, pracownicy kultury, przedsiębiorcy) mówią o przemysłach kultury. Dla wielu z nich to sposób na „bycie nowoczesnym”. Dla mniejszej grupy przedsiębiorców sektora kultury to rzeczywistość i ciężki sposób zarabiania na życie.

Warto znać:

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/03/09/przemysly-kultury-gospodarka-polityki-publiczne/feed/ 1
Programy i narzędzia rozwoju sektora kultury. Samorząd Województwa Małopolskiego http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/02/23/programy-i-narzedzia-rozwoju-sektora-kultury-samorzad-wojewodztwa-malopolskiego/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/02/23/programy-i-narzedzia-rozwoju-sektora-kultury-samorzad-wojewodztwa-malopolskiego/#comments Thu, 23 Feb 2012 16:17:00 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=3445 czytaj więcej]]> W artykule „Sektor kultury. Ujęcie instytucjonalne i znaczenie gospodarcze” została podjęta próba nakreślenia obrazu instytucjonalnego sektora kultury oraz jego znaczenia gospodarczego. Aby uzupełnić ten obraz, można wskazać, jakie programy i narzędzia posiada Samorząd Województwa Małopolskiego, których celem jest wspieranie rozwoju sektora kultury.

Na poniższym schemacie zostały uporządkowane programy i schematy działań samorządu, które funkcjonują obecnie. Sektor kultury został ujęty funkcjonalnie, nie są to więc wyłącznie działania Departamentu Edukacji, Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Działania te można podzielić na szereg podtypów:

  • udzielanie grantów i dotacji rozwojowych,
  • marketing i promocja,
  • wielowymiarowe programy rozwojowe i projekty systemowe,
  • prowadzenie konsultacji i debat (stałe platformy współpracy),
  • tworzenie wielostronnych umów o współpracy,
  • realizacja programów usług publicznych w obszarze kultury (regionalne instytucje kultury).

Ich porządek wyznaczają strategiczne dokumenty takie jak: Strategia Rozwoju Województwa Małopolskiego, Program Strategiczny Dziedzictwo Kultury i Przemysły Czasu Wolnego, Narodowa Strategia Rozwoju Kultury, Małopolski Regionalny Program Operacyjny, Wieloletni Regionalny Program Inwestycyjny. W tym roku planuje się powołanie Małopolskiej Rady Kultury, która stanie się organem doradczym dla samorządu regionalnego.

Przemysły kultury (kreatywne)
Departament Edukacji, Kultury i Dziedzictwa Narodowego uruchomił projekt Przemysły Kreatywne, który jest zalążkiem stałego programu wsparcia dla przedsiębiorstw sektora kultury. Priorytetem jest rozwój działalności filmowej, temu służy powołany wspólnie z Gminą Kraków Regionalny Fundusz Filmowy w Krakowie. Kolejne inicjatywy mogą być opracowane w oparciu o współpracę z Małopolskim Centrum Przedsiębiorczości, Małopolską Agencją Rozwoju Regionalnego, Krakowskim Parkiem Technologicznym. Niezwykle istotna będzie współpraca z uczelniami wyższymi, w ramach których działają placówki badawcze oraz inkubatory przedsiębiorczości. Ważnym partnerem rozwoju są też klastry sektora kultury takie jak: Europejskie Centrum Gier, Klaster Multimediów i Przemysłów Informatycznych, Klaster Poligraficzny Instytutu Transferu Technologii Poligraficznych, Krakowska Strefa Dizajnu. Finansowanie działań rozwojowych zapewniają: Małopolski Regionalny Program Operacyjny oraz Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka.

Wsparcie rozwoju III sektora
Od wielu lat Departament Edukacji, Kultury i Dziedzictwa Narodowego prowadzi konkurs grantowy dla organizacji pozarządowych pod nazwą Mecenat Małopolski. Samorząd regionalny jest również sygnatariuszem Małopolskiego Paktu na Rzecz Ekonomii Społecznej, który stanowi podstawę do działań rozwojowych w zakresie ekonomii społecznej. Współpraca samorządu z III sektorem odbywa się na podstawie rokrocznie opracowywanego Programu współpracy z organizacjami pozarządowymi (konsultacje i uzgodnienia odbywają się w ramach Małopolskiej Rady Pożytku Publicznego oraz Małopolskiego Forum Organizacji Pozarządowych). Finansowanie działań rozwojowych zapewniają: Program Operacyjny Kapitał Ludzki oraz Program Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Współpraca z samorządami lokalnymi i rozwój samorządowych instytucji kultury
Samorząd Województwa Małopolskiego pełni rolę organizatora dla 23 regionalnych instytucji kultury. Obecnie priorytetem jest rozwój ich infrastruktury, spójnego programu usług publicznych w obszarze kultury oraz funkcji turystycznych. Samorząd w oparciu o wieloletnie umowy współpracy z lokalnymi samorządami z Małopolski dotuje szereg innych gminnych instytucji kultury, a w 2011 roku uruchomił program Małopolska Biblioteka Plus. Instytucje kultury korzystają z Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego oraz Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko. Samorząd może współpracować z Forum Kraków (w zakresie rozwoju domów kultury), MISTIĄ (w którym funkcjonuje Samorządowe Forum Kultury), Instytutem Spraw Publicznych UJ w zakresie rozwoju zarządzania publicznego, Wojewódzką Biblioteką Publiczną, która jest liderem sieci publicznych bibliotek w regionie. Ważne będą również działania uzgadniające regionalną strategię rozwoju z lokalnymi strategiami rozwoju sektora kultury.

Rozwój przemysłów czasu wolnego
Departament Promocji i Turystyki prowadzi program dotacyjny Małopolska Gościnna Dla rozwoju turystyki blisko współpracuje z Małopolską Organizacją Turystyczną. Przykładem ostatnio wdrożonego projektu systemowego może być Małopolski System Informacji Turystycznej. Kolejnym ważnym programem jest rozwój regionalnych szlaków kulturowych ze Szlakiem Architektury Drewnianej oraz Trasą UNESCO na czele. Finansowanie działań rozwojowych zapewniają: Małopolski Regionalny Program Operacyjny, Program rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Program Europejskiej Współpracy Terytorialnej (transgraniczne projekty ze Słowacją).

Ochrona dziedzictwa i krajobrazu kulturowego
Departament Edukacji, Kultury i Dziedzictwa Narodowego dofinansowuje prace konserwatorskie prowadzone w małopolskich zabytkach, a wspólnie w Wojewódzkim Urzędem Pracy prowadzi program Konserwator. Najważniejszymi partnerami mogą być Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków oraz Narodowy Instytut Dziedzictwa – oddział w Krakowie. Środki finansowe pochodzą z Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego oraz Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko.

Czy można wskazać, że jakichś działań brakuje? Z pewnością jednego: w Małopolsce nie ma instytucji na wzór Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska (w regionie jest wiele cennych obszarów przyrodniczych, jednocześnie jest to region z bardzo dużą antropopresją turystyczną i infrastrukturalną).

Ujęcie zaproponowane w tym artykule nie jest z pewnością wyczerpujące. Działań prorozwojowych Samorządu Województwa Małopolskiego może być znacznie więcej. W tak krótkiej formie bardzo trudno jest „zintegrować” całość tematu. Należy też zastrzec, że samorząd regionalny jest jednym z wielu podmiotów wspierających rozwój sektora kultury. Miasto Kraków dysponuje zbliżonymi środkami finansowymi, pozostałe 182 gminy również działają. Sektor kultury integruje się sam tworząc porozumienia, sieci współpracy, programy rozwoju. W regionie obecne są podmioty działające z ramienia państwa oraz ogólnokrajowe programy takie jak np. Program Rozwoju Bibliotek, a „projektów systemowych” zrealizowanych w ramach funduszy europejskich nie da się dokładnie policzyć.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/02/23/programy-i-narzedzia-rozwoju-sektora-kultury-samorzad-wojewodztwa-malopolskiego/feed/ 0