Badania w kulturze » Obywatele kultury http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl Badania w kulturze Thu, 25 Jan 2018 13:07:09 +0000 pl-PL hourly 1 http://wordpress.org/?v=4.0.22 Wleń a przyszłość Domu Kultury+ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/07/18/maly-wlen-grube-ryby-przyszlosc-domu-kultury/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/07/18/maly-wlen-grube-ryby-przyszlosc-domu-kultury/#comments Wed, 18 Jul 2012 15:37:14 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=4039 czytaj więcej]]> W Dwutygodniku pojawił się tekst Anny Komsty, dyrektorki Ośrodka Kultury, Sportu i Turystyki we Wleniu w woj. dolnośląskim, w którym napisała o doświadczeniach związanych z udziałem w I edycji Programu Dom Kultury+.

Anna Komsta zaczęła tak:

Warto zacząć od faktu absolutnie fundamentalnego: do czasu pojawienia się programu DK+ pies z kulawą nogą nie interesował się kondycją małych, zapyziałych instytucji kultury. Nikt nie pytał: jak sobie tam radzicie? z czego się utrzymujecie? z kim współpracujecie? jak jesteście wykształceni? jaka jest wasza misja? wizja? model funkcjonowania? Pozostawieni sami sobie, walcząc z niemocą biednych samorządów, często pod presją, stawaliśmy się „oprawą tronu”, dożynkowym korowodem, pokracznym i kiczowatym jarmarkiem z piwem i kiełbasą raz do roku i jakąś, pożal się Boże, „gwiazdką z TV”. (źródło: Dwutygodnik)

Nie dla wszystkich od razu może być jasne, że jest to artykuł polemiczny do wywiadu z Beatą Chmiel i Hanną Wróblewską, działaczkami ruchu Obywatele Kultury, podsumowującego prace w ramach Paktu dla kultury, w tym rozmowy o przyszłości programu Dom Kultury+:

Beata Chmiel: Aktywność domów kultury często sprowadza się do tego, że wynajmują przestrzeń na płatne zajęcia, na które nie każdego stać. Ludzie skarżą się na to nagminnie. Dla nas oznacza to kłopot z dostępem do kultury finansowanej ze środków publicznych na samym dole tej drabiny. Dlatego więc Dom Kultury+ znalazł się na liście programów przez nas wspieranych i finansowanych z wynikłego z Paktu wzrostu nakładów na kulturę. Niestety okazało się, że prócz inwestycji infrastrukturalnych dotychczasowym efektem programu Domy Kultury+ jest wydanie wielu milionów na stworzenie licznych dokumentów, które zaległy w różnych szufladach oraz przeszkolenie pięćdziesięciu z ponad dwóch i pół tysiąca dyrektorów. Nie zgadzamy się na program: „jeszcze więcej szkoleń za jeszcze więcej pieniędzy”. (źródło: Dwutygodnik)

Zacznijmy od początku. W 2010 roku premier Donald Tusk podpisał umowę społeczną Pakt dla Kultury z ruchem społecznym Obywatele Kultury. Było to ukoronowanie kampanii społecznej dotyczącej zwiększenia wydatków na kulturę przez państwo oraz „przekierowania” tychże wydatków w stronę obywateli tak, aby zwiększać kapitał kulturowy/społeczny oraz podmiotowość lokalnych społeczności. Celem było również większe uspołecznienie procesów zarządzania krajowymi politykami kultury. Obywatele Kultury stali się partnerami MKiDN przy tworzeniu nowych rozwiązań: systemowych, programowych, finansowych w oparciu o działalność Komitetu Społecznego do spraw Paktu dla Kultury przy MKiDN. Skład osobowy komitetu i jego podzespołów jest dostępny na stronie Obywateli Kultury, a sposoby realizacji paktu są dostępne tu.

W 2010 roku rząd opracował Wieloletni Program Rządowy Kultura+ (pierwsze projekt dostępny tu). Miał się on składać z trzech głównych modułów: Biblioteki+, Domu kultury+ oraz Digitalizacji. Ostatecznie moduł Domu Kultury+ nie został uwzględniony w uruchomionym programie, ale tez nie został całkowicie zlikwidowany. Narodowe Centrum Kultury przystąpiło do jego realizacji. Jednak główna część programu – dofinansowanie nowej infrastruktury domów kultury – została uruchomiona dopiero w 2012 roku, i to nie w ramach programu DK+, ale w ramach Programów Ministra KiDN. Sam program Dom Kultury+ miał charakter szkoleń, doradztwa strategicznego, budowania koalicji lokalnych oraz sieciowania. Wzięło w nim udział 50 domów kultury. Dwuletnia edycja się zakończyła, materiały ewaluacyjne i podsumowanie działań można znaleźć na stronie Domu Kultury+.

Zgodnie z ustaleniami Paktu dla Kultury (oraz ustaleniami komitetu monitorującego) nowa edycja programu Dom Kultury+ powstaje w ramach konsultacji MKiDN oraz Narodowego Centrum Kultury ze stroną społeczną (m. in. Obywatelami Kultury, Forum Kraków), ponieważ DK+ istotnie wiąże się z jednym priorytetów paktu – rozwojem edukacji kulturalnej. Zajmuje się tym obszarem specjalna grupa robocza ds. edukacji kulturalnej, w jej pracach uczestniczy m. in Beata Chmiel.

Tak, okrężną drogą, dochodzimy do źródła stwierdzeń Beaty Chmiel zawartych w wywiadzie oraz polemiki Anny Komsty, beneficjentki programu DK+. Obywatele Kultury (ustami Beaty Chmiel) poddali w wątpliwość zasadność konstrukcji merytorycznej tego programu (przeczytaj więcej o planowanej edycji), Anna Komsta wskazała, w jaki sposób wsparcie z zewnątrz może podnieść morale i kompetencje domów kultury. A domy kultury nigdy nie były „medialne”, ani ważne w ogólnym planie rozwoju kultury. Ich misja (w przeciwieństwie do bibliotek) rozpłynęła się – każdy dom kultury zmieniał się pod dyktando lokalnych polityk samorządowych. Kontrowersje dotyczące ich funkcjonowania wyraziła Beata Chmiel, z drugiej strony Anna Komsta pokazała, jak istotne mogą to być placówki dla społeczności lokalnych. Oby wywołana przez Panie dyskusja wspomogła rozwój programu Dom Kultury+ skierowanego do najliczniejszej (obok bibliotek) sieci lokalnych instytucji kultury.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/07/18/maly-wlen-grube-ryby-przyszlosc-domu-kultury/feed/ 2
Rok Paktu dla kultury http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/05/25/rok-paktu-dla-kultury/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/05/25/rok-paktu-dla-kultury/#comments Fri, 25 May 2012 12:35:01 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=3896 czytaj więcej]]> Minął rok odkąd Rząd Rzeczpospolitej Polskiej reprezentowany przez Prezesa Rady Ministrów pana Donalda Tuska i ruch społeczny Obywatele Kultury roku podpisali 14 maja 2011 Pakt dla Kultury – umowę społeczną, która określiła zakres zobowiązań państwa w dziedzinie kultury i edukacji kulturalnej. Z tej okazji obywatele i rząd wydali szereg oświadczeń i podsumowań. Najkrócej rok funkcjonowania paktu podsumował prof. Andrzej Mencwel w wywiadzie udzielonym Romanowi Pawłowskiemu z Gazety Wyborczej:

Pakt obowiązuje, władza wywiązuje się z zapisów, zwłaszcza jeśli chodzi o zwiększenie wydatków z budżetu na kulturę. W tym roku jest o 100 mln zł więcej, i to na ważne programy: narodowe i regionalne kolekcje sztuki współczesnej, infrastrukturę domów kultury, edukację medialną.

To dlaczego jest tak źle, skoro jest tak dobrze?

Bo nie został utrwalony mechanizm negocjacyjny, który miał stać się płaszczyzną dialogu państwa ze społeczeństwem.
(źródło: Gazeta Wyborcza)

Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego przygotowało dokument oraz prezentację z podsumowaniem działań zrealizowanych w ramach Paktu. Są w nich wyszczególnione wszystkie podjęte działania, które realizują postulaty paktu oraz plany na kolejne lata. Już w 2013 roku budżet państwa na kulturę może przekroczyć 1%, co było podstawowym postulatem Obywateli kultury.

Prof. Jerzy Hausner wspólnie z prof. Andrzejem Mencwelem opublikowali manifest przypominający główny cel podpisania paktu: uspołecznienie tworzenia i zarządzania politykami kulturalnymi państwa:

Nowa polityka kulturalna, wyzbyta takich kosztownych mistyfikacji, winna otwierać wszystkie placówki kultury na swoje bezpośrednie otoczenie, oddawać je ludziom do współtworzenia, przekraczać wszędzie, gdzie to osiągalne, podziały na nabywców i producentów, widzów i aktorów, twórców i odbiorców. Zrozumienie i stymulowanie możliwości, jakie takiej otwartości i współtworzeniu dają nowe media, przede wszystkim internet, musi stanowić istotny komponent nowej polityki kulturalnej, pojmowanej jako całościowa polityka społeczna. Tylko tymi sposobami możemy uleczyć istniejące instytucje kultury z wiadomych dolegliwości i schorzeń – politycznego klientelizmu (zwłaszcza telewizji), zawodowo-korporacyjnej wsobności (zwłaszcza teatrów), estetyzującego izolacjonizmu (zwłaszcza galerii). Funkcjonujące tak jak dotąd, zbierające lwią część dostępnych publicznych środków, tworzą one zasadniczo kulturę dla wybranych, przybytki dla uprzywilejowanych, salony dla samych siebie. A nam potrzebna jest kultura zmiany, a nie przetrwania, społecznego rozwoju, a nie zastoju, humanistycznej pełni, a nie selektywnego wykluczania. Mija rok i trzeba prawdzie spojrzeć w oczy. Niewiele z tego, co zakładał i do czego zobowiązywał „Pakt dla Kultury”, zostało osiągnięte i weszło w życie. I to nie dlatego, że Obywatele Kultury czegokolwiek zaniechali lub zaniedbali. Przeciwnie – rozszerzenie ich działalności, pobudzenie aktywności środowisk, pakty regionalne i miejskie, jakie dotąd zawarto, to potwierdzają. Samorzutna obrona przedszkoli i szkół, bibliotek i domów kultury tworzy ogniwa nowego społeczeństwa obywatelskiego, a pojawiają się też inicjatywy innych paktów – dla edukacji czy nauki. Natomiast rządzący, którzy, tak wierzymy, podpisywali ten Pakt w dobrej wierze, sprowadzili jego zobowiązania do nielicznych i nieznacznych urzędowych posunięć. Wygląda więc na to, że aksjologicznej warstwy tego porozumienia albo nie zrozumieli, albo nie przyjęli. Co w końcu oznacza, że urzędują dalej tak, jak dotąd, co najwyżej, częściej usprawiedliwiając to, że nie da się inaczej. (źródło: Obywatele kultury)

Zapraszamy również do obejrzenia rozmowy Beaty Chmiel z Jackiem Żakowskim z tygodnika Polityka

Zdanie inaczej się nie da z manifestu Hausnera i Mencwela jest kluczowe. Polska kultura sektora publicznego przypomina pędzący pociąg: skład jest coraz bardziej luksusowy (fundusze unijne na rozwój infrastruktury kultury), w przedziałach jest luźno (pasażerów mniej, bo choć oferta dobra, nie odpowiada na potrzeby), lokomotywa coraz bardziej zużyta (kryzys finansowania bieżącej działalności), a maszynista chce jeszcze przyspieszyć. Decydenci mają zatem poważniejsze problemy niż partycypacja społeczna.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/05/25/rok-paktu-dla-kultury/feed/ 1
Obywatele Kultury Kraków. Spotkanie otwarcia http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/04/11/obywatele-kultury-krakow-spotkanie-otwarcia/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/04/11/obywatele-kultury-krakow-spotkanie-otwarcia/#comments Wed, 11 Apr 2012 11:06:53 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=3794 czytaj więcej]]> Chcesz zabrać głos w sprawie kultury w Krakowie i mieć wpływ na jej kształt? Zależy Ci na jakości debaty kulturalnej w naszym mieście? Obywatele Kultury Kraków zapraszają na kampus Uniwersytetu Ekonomicznego w niedzielę 15 kwietnia 2012 roku o godzinie 10.30 na spotkanie otwarcia.

Obywatele Kultury Krakowa (OKK) to ruch społeczny, część ogólnopolskiego ruchu Obywateli Kultury działającego w wielu miastach Polski. Przystępujemy do tej wielkiej akcji społecznej, by pobudzić obywatelską refleksję o potrzebach w kulturze. Ogólnopolską akcję Obywateli Kultury zapoczątkowano kilkanaście miesięcy temu, a zdynamizowały ją starania 11 polskich miast o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury 2016. Kraków nie brał w nich udziału, toteż zainicjowanie debaty o kulturze w mieście wymaga innego impulsu – i tę właśnie rolę ma spełnić ruch OKK. (źródło: Obywatele kultury Kraków)

Organizacja spotkania, a także pojemność sali na Uniwersytecie Ekonomicznym wymagają rejestracji do stolików tematycznych. Pozwoli to usprawnić pracę nad poszczególnymi tematami, tak aby spotkanie zaowocowało konkretnymi rezultatami. Stoliki tematyczne:

  • edukacja kulturalna (Koordynatorzy:Karolina Szymaniak, Michał Nagy),
  • instytucje kultury (Koordynatorzy: Joanna Orlik, Agata Wąsowska-Pawlik),
  • dziedzictwo kulturowe (Koordynatorzy: Agata Wąsowska-Pawlik, Joanna Orlik),
  • środowiska twórcze (Koordynatorzy: Magda Link-Lenczowska, Joanna Sanetra-Szeliga),
  • luki: offy, peryferia, obrzeża (Koordynatorzy: Łucja Kornajew, Anna Lewanowicz),
  • festiwale (Koordynatorzy: Anna Nacher),
  • miejskość i kultura miejska (Koordynatorzy: Paweł Kubicki, Anna Nacher, Ewelina Woźniak-Szpakiewicz),
  • organizacje pozarządowe (Koordynatorzy: Łucja Kornajew, Anna Lewanowicz).

Spotkanie otworzą prof. Jerzy Hausner oraz red. Edwin Bendyk.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2012/04/11/obywatele-kultury-krakow-spotkanie-otwarcia/feed/ 4
Kongres Obywateli Kultury http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/05/13/kongres-obywateli-kultury/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/05/13/kongres-obywateli-kultury/#comments Fri, 13 May 2011 09:10:19 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=1390 czytaj więcej]]>

Kongres organizowany jest w Warszawie przez ruch społeczny Obywatele Kultury. W różnych punktach miasta odbędą się panele tematyczne, warsztaty oraz spotkania przygotowane przez osoby i organizacje popierające idee ruchu. Łączność z Obywatelami Kultury i wydarzeniami towarzyszącymi w całej Polsce postaramy się utrzymać za pomocą bezpośrednich transmisji w Internecie.

Zapraszamy do śledzenia wydarzenia! Tu więcej o ruchu Obywateli Kultury.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/05/13/kongres-obywateli-kultury/feed/ 0
Videorelacja z debaty Po co państwu kultura? http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/06/18/videorelacja-z-debaty-po-co-panstwu-kultura/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/06/18/videorelacja-z-debaty-po-co-panstwu-kultura/#comments Fri, 18 Jun 2010 10:43:23 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=604 czytaj więcej]]> Debata została zorganizowana w ramach akcji Obywatele Kultury.

Organizatorzy konferencji: Obywatele Kultury oraz Instytut Obywatelski
Współpraca: Instytut Teatralny i Narodowy Instytut Audiowizualny.

W debacie udział wzięli:

  • Mirosław Bałka (rzeźbiarz),
  • Stefan Chwin (pisarz i eseista, profesor Uniwersytetu Gdańskiego na Wydziale Filologicznym),
  • Irena Herbst (ekonomistka, prezes Fundacji Centrum PPP),
  • Andrzej Mencwel (historyk i krytyk literatury),
  • Maria Poprzęcka (historyk sztuki i prezes Stowarzyszenia Historyków Sztuki),
  • Joanna Rajkowska (artystka, autorka instalacji w przestrzeni publicznej),
  • Andrzej Szahaj (dziekan Wydziału Humanistycznego Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu),
  • Bogdan Zdrojewski (Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego).

za: Dwutygodnik. Strona kultury

Zobacz wideo-relację

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/06/18/videorelacja-z-debaty-po-co-panstwu-kultura/feed/ 0