Badania w kulturze » Obserwatorium Żywej Kultury http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl Badania w kulturze Thu, 25 Jan 2018 13:07:09 +0000 pl-PL hourly 1 http://wordpress.org/?v=4.0.22 Relacja ze spotkania „Wpływ diagnoz i badań na lokalne polityki kulturalne w Małopolsce. Seminarium badaczy i praktyków” http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2017/12/27/relacja-ze-spotkania-wplyw-diagnoz-i-badan-na-lokalne-polityki-kulturalne-w-malopolsce-seminarium-badaczy-i-praktykow/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2017/12/27/relacja-ze-spotkania-wplyw-diagnoz-i-badan-na-lokalne-polityki-kulturalne-w-malopolsce-seminarium-badaczy-i-praktykow/#comments Wed, 27 Dec 2017 10:04:23 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=6239 czytaj więcej]]> 26 października 2017 roku w Małopolskim Instytucie Kultury w Krakowie odbyło spotkanie na temat wpływu diagnoz i badań na lokalne polityki kulturalne w Małopolsce. Zostało ono zorganizowane we współpracy z prof. Barbarą Fatygą z Fundacji Obserwatorium Żywej Kultury – Sieć Badawcza. Spotkanie miało charakter dyskusji praktyków (osób zajmujących się zarządzaniem i animacją kultury) oraz badaczy (osób zajmujących się analizami i diagnozami kultury). Dzięki temu doszło do bardzo ciekawej wymiany opinii pomiędzy diagnostykami i animatorami.

22829659_10155887826482783_8031861384746425759_o

Podstawą do dyskusji był raport Wpływ diagnoz i badań na realizację polityk kulturalnych w 48 gminach województw mazowieckiego, małopolskiego i warmińsko-mazurskiego (OŻK) oraz raport Diagnozy w kulturze. Badania i analizy w projektowaniu i wdrażaniu samorządowych polityk kulturalnych (MISTiA).

Obie grupy zgodziły się, że w obszarze kultury (przede wszystkim dotyczy to działalności publicznych instytucji kultury oraz samorządowych polityk kulturalnych ) diagnozy nie mają mocy sprawczej lub mają bardzo małą moc sprawczą. Rozmawialiśmy o czterech najczęstszych przyczynach tego stanu z punktu widzenia „menadżera kultury”:

  • Diagnoza jest ciekawa, ale nie jest to moja wizja rozwoju kultury (negacja z powodu nieadekwatnych założeń wyjściowych);
  • Diagnoza jest słuszna i popiera nasze działania (nic nowego, diagnoza jest potwierdzeniem naszych słusznych działań);
  • Diagnoza jest ciekawym głosem, ale proponowane zmiany są zbyt daleko idące, za trudne i za dużo spraw wymagałoby zmiany (diagnoza jest fantasmagorią ludzi nie znających realiów);
  • Diagnoza ta nie będzie wykorzystywana i upubliczniana, ponieważ może się obrócić przeciwko mnie (diagnoza zawiera potencjalnie niebezpieczne treści).

Są to bardzo często spotykane strategie „odbioru” diagnoz – w każdym przypadku nie stanie się ona inspiracją do zmiany ani zapalnikiem do dyskusji o kulturze.

Kolejnym wyzwaniem w realizacji diagnoz w obszarze kultury jest znalezienie równowagi pomiędzy krytycznym spojrzeniem „z zewnątrz” przez zawodowych badaczy i analityków a moderacją „wewnętrznej” dyskusji w gronie interesariuszy, którzy pozostają ze sobą w różnego typu relacjach i zależnościach. Mówiąc inaczej jeśli diagnoza jest zdaniem sprawy z pewnego stanu rzeczy (w oparciu o przyjęte kryteria) tu musi być ona bardzo niezależna od interesów jej interesariuszy, a jednocześnie ma być dla nich inspiracją do zmiany (zatem nie może być przez nich odrzucona jako „obce ciało”). Jest to wyzwanie zarówno dla diagnostyków jak i odbiorców diagnozy – takie przedsięwzięcie wymaga wzajemnego zaufania i zgody na otwartą rozmowę o diagnozowanym obszarze.
Dlatego przystępując do diagnozy warto pamiętać o kilku kwestiach wspomagających dobrą realizację takiego działania:

  • Osoby realizujące diagnozy powinny się charakteryzować interdyscyplinarnym podejściem do rzeczywistości społeczno-kulturowej, szerokim zasobem narzędzi diagnostycznych, dużymi umiejętnościami komunikacyjnymi związanymi z prowadzeniem spotkań oraz umiejętnościami analitycznego i syntetycznego myślenia;
  • Właściwa diagnoza jest tylko częścią szerszego projektu diagnostycznego, działania badawcze i diagnostyczne muszą być obudowane działaniami komunikacyjnymi, partycypacyjnymi oraz ich wykorzystaniem w kontekście realizowanych działań i przedsięwzięć (diagnoza jako wsparcie procesów projektowania i wdrażania działań);
  • Dobrym modelem diagnozy jest model lokalny, partnerski, w ramach którego działania diagnostyczne są uzgadnianie z ustalonymi wcześniej grupami interesariuszy diagnozy, dzięki czemu są oni zaangażowaniu w proces konstrukcji projektu diagnostycznego (a nie w samą diagnozę!);
  • Wyniki diagnozy powinny być prezentowane pod postacią „zapalników dyskusji”. Wartością diagnozy powinny być rozmowy i dyskusje zainspirowane wynikami diagnozy. Rekomendacje mogą być kolejnym krokiem – dzięki metodzie warsztatowej staną się one wynikiem wspólnej pracy.

Zachęcamy do przeczytania obu raportów, zawierają one znacznie więcej pomysłów jak zlecić, zrealizować trafną i rzetelną diagnozę, która ma szansę na odegranie swojej roli.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2017/12/27/relacja-ze-spotkania-wplyw-diagnoz-i-badan-na-lokalne-polityki-kulturalne-w-malopolsce-seminarium-badaczy-i-praktykow/feed/ 0
Współczesna kultura ludowa w działaniu. Konferencja w Zakopanem http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2014/05/15/wspolczesna-kultura-ludowa-w-dzialaniu-konferencja-w-zakopanem/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2014/05/15/wspolczesna-kultura-ludowa-w-dzialaniu-konferencja-w-zakopanem/#comments Thu, 15 May 2014 20:27:19 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=5233 czytaj więcej]]> Muzeum Tatrzańskie im. Tytusa Chałubińskiego, Fundacja Obserwatorium Żywej Kultury – Sieć Badawcza, Fundacja Zakopiańczycy W poszukiwaniu tożsamości. mają zaszczyt zaprosić w dniach 30-31 maja 2014 roku do Zakopanego na dwudniową konferencję Współczesna kultura ludowa w działaniu. Spotkanie odbędzie się w Dworcu Tatrzańskim przy ulicy Krupówki 12. Start o 9.00.

Organizatorzy spotkania chcę przyjrzeć się koncepcji kultury ludowej z perspektywy antropologii współczesności, jak również zastanawiać się na tematem wspierania współczesnej kultury ludowej (działaniami instytucji wspierających i wspomagających ten obszar kultury). W spotkaniu udział zapowiedzieli m. in. Wojciech Burszta, Antoni Kroh, Stanisława Trebunia-Staszel, Andrzej Gut-Mostowy, Jan Karpiel-Bułecka, Barbara Fatyga i wielu innych. Całościowy program spotkania dostępny jest tu.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2014/05/15/wspolczesna-kultura-ludowa-w-dzialaniu-konferencja-w-zakopanem/feed/ 2
Obserwatorium Żywej Kultury w nowej odsłonie http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2013/05/17/obserwatorium-zywej-kultury-w-nowej-odslonie/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2013/05/17/obserwatorium-zywej-kultury-w-nowej-odslonie/#comments Fri, 17 May 2013 13:07:36 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=4776 czytaj więcej]]> Powstała w 2012 roku Fundacja Obserwatorium Żywej Kultury – Sieć Badawcza zainicjowała swoją działalność. Tym samym będą kontynuowane prace nad portalem (czy też szerzej: platformą wiedzy o kulturze w Polsce) Obserwatorium Żywej Kultury. Misję fundacji określono wprost i bardzo bojowo: Porządkowanie stanu wiedzy o kulturze. Prace realizowane będą w ramach sieci badawczej, obecnie w jej skład wchodzą: Fundacja Obserwatorium Żywej Kultury – Sieć Badawcza, Moja Polis, CEiIK Olsztyn, IKM Gdańsk, SocLab Białystok. W radzie fundacji zasiadają Jarosław Lipszyc, Marek Dudkiewicz, Katarzyna Zalasińska, Ryszard Michalski, zarząd tworzą Barbara Fatyga, Mariusz Piotrowski, Bogna Kietlińska.

Ze strony fundacji można dowiedzieć się również, jakie projekty będą realizowane przez sieć w 2013 roku, między innymi CEiIK Olsztyn koordynuje projekt Budowa ogólnopolskiej sieci Obserwatoriów Żywej Kultury finansowany z grantu MKiDN. Na stronie NCK można znaleźć następująca informację: Obserwatorium Żywej Kultury było projektem realizowanym przez Narodowe Centrum Kultury oraz Zakład Metod Badania Kultury Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego w latach 2009-2012. Pracami kierowała prof. Barbara Fatyga, tak też – można wnioskować – będzie obecnie, w nowej formule pozarządowej i sieciowej.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2013/05/17/obserwatorium-zywej-kultury-w-nowej-odslonie/feed/ 0
Dofinansowanie kultury ze środków MKiDN w Małopolsce (2009) http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/03/07/dofinansowanie-kultury-ze-srodkow-mkidn-w-malopolsce-2009/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/03/07/dofinansowanie-kultury-ze-srodkow-mkidn-w-malopolsce-2009/#comments Mon, 07 Mar 2011 18:37:46 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=1177 czytaj więcej]]> Zapraszamy do korzystania z Obserwatorium Żywej Kultury, które jest „systemem wiedzy o polskiej kulturze, budowanym z ogólnopolskich i regionalnych baz danych, istniejących bądź stworzonych na potrzeby systemu”. W systemie tym znajduje się coraz więcej informacji.

Dofinansowanie kultury ze środków MKiDN (programy ministra) w Małopolsce

Opis wskaźnika: Kwoty przyznane podmiotom (instytucje kultury, organizacje, szkoły, podmioty gospodarcze), które w danym roku złożyły wnioski o dofinansowanie działalności kulturalnej ze środków ministerialnych. Kwoty te obejmują wszystkie dotacje MKiDN poza dofinansowaniem zakupu nowości wydawniczych.

Co wynika z analizy tego wskaźnika:

  • Małopolska w 2009 roku była drugim regionem w kraju pod względem wysokości dotacji (pierwsze było mazowieckie). Łącznie otrzymała 45 mln zł na wsparcie przedsięwzięć kulturalnych.
  • Z tej puli Kraków otrzymał prawie 34 mln złotych. To oznacza, że otrzymał 75% środków (dla przykładu Warszawa „skonsumowała” 86% środków przyznanych w województwie mazowieckim, a Wrocław 30% w woj. dolnośląskim).
  • Projekty korzystające ze wsparcia programów ministra były realizowane w 63 gminach na 182 gminy w Małopolsce (w województwie mazowieckim w 50 gminach na 332 gminy).
  • Obok Krakowa liderami były następujące gminy: Wierzchosławice, Tarnów – miasto, Sękowa, Kęty, Biecz, Lipnica Murowana, Zakopane, Dąbrowa Tarnowska, Oświęcim – miasto, Nowy Targ – miasto, Nowy Wiśnicz, Jordanów (dofinansowania w kwocie powyżej 300 tyś. zł).
  • Z publikacji „Kultura i Dziedzictwo Kulturowe. Działania Samorządu Województwa Małopolskiego. Raport za 2009 rok” można dowiedzieć się, że województwo małopolskie i wojewódzkie instytucje kultury otrzymały dotacje w wysokości prawie 2,5 mln złotych.
  • Powiat miechowski był jedynym powiatem, w którym w żadnej gminie nie pojawiły się pieniądze z programów ministra.

Programy ministra w 2009 roku to: Wydarzenia artystyczne; Rozwój infrastruktury kultury; Edukacja kulturalna i diagnoza kultury; Dziedzictwo kulturowe; Literatura i czytelnictwo; Promocja kultury polskiej za granicą; Promesa Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego; Fryderyk Chopin; Infrastruktura bibliotek

Więcej na stronie OŻK. Zapraszamy do korzystania z serwisu.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/03/07/dofinansowanie-kultury-ze-srodkow-mkidn-w-malopolsce-2009/feed/ 0
Obserwatorium Kultury NCK – nowa strona, nowy nabór http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/02/19/obserwatorium-kultury-nck-nowa-strona-nowy-nabor/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/02/19/obserwatorium-kultury-nck-nowa-strona-nowy-nabor/#comments Sat, 19 Feb 2011 12:18:48 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=1139 czytaj więcej]]> Polecamy Państwa uwadze nową odsłonę programu Obserwatorium Kultury Narodowego Centrum Kultury. Na uruchomionej niedawno stronie internetowej tego programu można poznać główne cele jego powołania oraz moduły, z których się składa (część z nich będzie dopiera wdrożona).

Obserwatorium Kultury NCK stawia sobie za zadania: rozwijanie i wspieranie modelu podejmowania decyzji w sektorze kultury w oparciu o wiedzę oraz ułatwianie dostępu do informacji o kulturze. (źródło: Obserwatorium Kultury)

Moduły (zainicjowane działania) programu:

  • Program Dotacyjny
    Głównymi celami programu są: badania sektora kultury w aspekcie ekonomiczno – społecznym oraz regulacyjnym; popularyzacja wyników badań i aktualnego stanu wiedzy na temat ekonomicznych, społecznych i prawnych uwarunkowań funkcjonowania sektora kultury. 17 lutego został ogłoszony Nabór 2011.
  • Obserwatorium Żywej Kultury
    Obserwatorium Żywej Kultury jest ogólnodostępnym, autoryzowanym przez wybitnych specjalistów, systemem informacji o kulturze polskiej, budowanym z ogólnopolskich i regionalnych baz danych istniejących bądź stworzonych na potrzeby systemu. OŻK prezentuje dane na platformie repozytorium danych społecznych Moja Polis.
  • Seminaria Kultura i Rozwój
    Cykl se­mi­na­riów KUL­TU­RA I ROZ­WÓJ po­wstał we współ­pra­cy Na­ro­do­we­go Cen­trum Kul­tu­ry z Ośrod­kiem Badań nad Przy­szło­ścią Col­le­gium Ci­vi­tas i Pol­skim Forum Oby­wa­tel­skim w ra­mach Kam­pa­nii Kul­tu­ra się liczy!
  • Zespół Ekonomika Kultury
    Zespół ds. ekonomiki kultury, działający w ramach Obserwatorium Kultury, stawia sobie za cel gromadzenie wiedzy i informacji oraz inicjowanie badań dotyczących potencjału ekonomicznego sektora kultury i systemu zależności między kulturą a gospodarką.
  • Wydawnictwo
    Obecnie wydawane są publikacje w 3 seriach: Analizy, raporty, opinie; „Kultura się Liczy”; Badania. Wydawany jest również Kwartalnik Kultura Współczesna.
  • Regionalne Obserwatoria Kultury
    Regionalne Obserwatorium Kultury to organizacja, instytucja, stowarzyszenie, fundacja, której celem jest monitorowanie gromadzenie danych statystycznych i prowadzenie prac badawczych dotyczących sektora kultury. Uzasadnieniem istnienia obserwatoriów są braki w statystyce publicznej w obszarze kultury, oraz potrzeba oparcia polityki kulturalnej na wiedzy. Regionalne Obserwatoria Kultury mają gromadzić i udostępniać informacje dotyczące aktualnego stanu kultury w określonym regionie i zakresie.
  • Współpraca z Ośrodkiem Statystyki Kultury GUS-u
    Koordynacja programu badań statystycznych w dziedzinie kultury.

Informacje o poszczególnych modułach zostały zaczerpnięte ze strony obserwatorium. O Regionalnych Obserwatoriach Kultury można powiedzieć, że trwają konsultacje dotyczące ich kształtu, zadań i finansowania. Obserwatorium Żywej Kultury działa w wersji testowej i nie udostępnia jeszcze wielu danych czy analiz. Program budowany jest sieciowo, z wieloma partnerami – to jego ogromny kapitał ale i trudność w utrzymywaniu tempa rozwoju.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/02/19/obserwatorium-kultury-nck-nowa-strona-nowy-nabor/feed/ 0
Portal Moja Polis jest już dostępny w wersji testowej http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/05/14/portal-moja-polis-jest-juz-dostepny-w-wersji-testowej/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/05/14/portal-moja-polis-jest-juz-dostepny-w-wersji-testowej/#comments Fri, 14 May 2010 13:07:51 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=391 czytaj więcej]]>

Stowarzyszenie Klon/Jawor uruchomiło wersję testową portalu Moja Polis:

Celem projektu jest wzmocnienie partnerstwa lokalnego – rozwój skutecznych mechanizmów partycypacji, w szczególności współpracy pomiędzy organizacjami pozarządowymi a jednostkami samorządu terytorialnego. W ramach projektu planowane jest stworzenie ogólnodostępnego, przyjaznego serwisu internetowego dostarczającego różnego rodzaju dane (także statystyczne) o poszczególnych terytoriach i społecznościach lokalnych w Polsce. Stanowić on będzie ważne źródło informacji dla osób i instytucji zajmujących się tworzeniem dokumentów strategicznych, a także planowaniem, prowadzeniem i oceną projektów służących rozwojowi lokalnemu. (źródło: Stowarzyszenie Klon/Jawor)

Moja Polis to system, w ramach którego będzie funkcjonowało Obserwatorium Żywej Kultury wraz z własnym systemem wskaźników kultury oraz metodyką opracowywania danych.

W najbliższej przyszłości będą więc funkcjonowały trzy obserwatoria zajmujące się – między innymi – obszarem kultury posiadające dane i statystyki w ujęciu ogólnokrajowym:

  • Bank Danych Regionalnych koordynowany przez Główny Urząd Statystyczny (największy zakres tematyczny, najpełniejsze dane, najdłuższa perspektywa czasowa),
  • System Analiz Samorządowych (od 1996) koordynowany przez Związek Miast Polskich (statystyki i dane na temat wybranych sektorów usług świadczonych przez samorządy),
  • Moja Polis (od 2010) koordynowany przez Stowarzyszenie Klon/Jawor (statystyki dane obrazujące partycypację społeczną w zarządzaniu publicznym, współpracę samorządów z sektorem pozarządowym).

Ciekawe, jak pomiędzy nimi ułoży się współpraca. Przed obserwatoriami stoi wyzwanie stworzenia nowoczesnego systemu wskaźników oraz systemu pozyskiwania danych.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/05/14/portal-moja-polis-jest-juz-dostepny-w-wersji-testowej/feed/ 0
Obserwatorium Żywej Kultury. Kolejny krok? http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/05/11/obserwatorium-zywej-kultury-kolejny-krok/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/05/11/obserwatorium-zywej-kultury-kolejny-krok/#comments Tue, 11 May 2010 11:41:07 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=349 czytaj więcej]]> Narodowe Centrum Kultury oraz Uniwersytet Warszawski podpisały 29 kwietnia umowę o współpracy w ramach projektu Obserwatorium Żywej Kultury. Jest to kolejny krok w nabierającym tempa (powoli…) przedsięwzięciu powołania systemu informacji o kulturze oraz stworzenia regionalnej sieci obserwatoriów, które nie tylko będą „archiwami wiedzy”, ale także aktywnymi uczestnikami działań kulturalnych (źródło: Uniwersytet Warszawski).

Na mocy umowy, NCK współ­pra­co­wać bę­dzie z Za­kła­dem Metod Badań Kul­tu­ry In­sty­tu­tu Sto­so­wa­nych Nauk Spo­łecz­nych UW w ra­mach pro­jek­tu „Ob­ser­wa­to­rium Żywej Kul­tu­ry” w za­kre­sie two­rze­nia kom­plek­so­wej me­to­do­lo­gii i na­rzę­dzi po­zwa­la­ją­cych zmie­rzyć sze­ro­kie spec­trum zja­wisk do­ty­czą­cych kul­tu­ry.

(źródło: Narodowe Centrum Kultury)

W dniu 17 marca 2010 roku w Małopolskim Instytucie Kultury w Krakowie odbyło się seminarium konsultacyjne na temat powołania sieci obserwatoriów kultury w Polsce. W MIK-u trwają prace nad rozwojem programu Małopolskie Obserwatorium Kultury i w tym kontekście rozwój projektu Obserwatorium Żywej Kultury, a szczególnie jego regionalnego modułu jest przez nas pilnie „obserwowany”. Wielu regionalnym instytucjom kultury w Polsce zależy na skoordynowaniu działań służących opisowi i diagnozie kultury (czy też sektora kultury).

Projekt OŻK posiada opis na Forum Edukacji Kulturalnej.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/05/11/obserwatorium-zywej-kultury-kolejny-krok/feed/ 0
Obserwatoria kultury w Polsce http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/02/03/obserwatoria-kultury-w-polsce/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/02/03/obserwatoria-kultury-w-polsce/#comments Wed, 03 Feb 2010 11:34:15 +0000 http://badaniawkulturze.mik.krakow.pl/?p=1 czytaj więcej]]> W dniu 17 marca 2010 roku w Małopolskim Instytucie Kultury w Krakowie odbyło się seminarium konsultacyjne na temat powołania sieci obserwatoriów kultury w Polsce.

Małopolskie Obserwatorium Kultury

Podczas seminarium zaproszeni goście mieli szansę przedyskutowania działań i projektów wiążących się ze stworzeniem ogólnopolskiego systemu diagnozy oraz monitoringu kultury. W spotkaniu uczestniczyli:

Idea obserwatorium kultury wpisuje się w szereg działań realizowanych obecnie w Polsce, dążących do stworzenia nowoczesnego systemu monitoringu i diagnozy poszczególnych obszarów (sektorów) życia społecznego związanych z prowadzeniem polityki rozwoju (takich jak: kultura, gospodarka, rynek pracy, edukacja, nauka i technologie, sytuacja społeczna i demograficzna itp.). Działania te wynikają z założenia, że bardzo trudno jest realizować politykę rozwoju lub opracowywać strategie planistyczne bez dokładnego obrazu sytuacji oraz diagnozy wyzwań i barier rozwojowych.

Kultura bardzo długo pozostawała na marginesie tworzonych strategii rozwojowych, ale obecnie jest często definiowana jako główny motor rozwoju, pojawiając się w kontekście rozwoju kapitału społecznego, przemysłów kreatywnych, gospodarki wiedzy, marketingu terytorialnego, podnoszenia jakości życia i wpływu na zrównoważony rozwój. Jednocześnie jej oficjalny obraz tkwi w przednowoczesnym schemacie upowszechniania kultury, dominacji sektora publicznego jako dawcy usług kulturalnych, kultury jako synonimu „kulturalności”. Zmiana obrazu kultury wymaga więc zmiany metodologii jej opisu oraz stworzenia nowoczesnego systemu monitoringu i wskaźników kultury. Jednym z wyzwań jest koordynacja działań oraz wykorzystanie już wdrożonych lokalnie dobrych praktyk związanych z powstawaniem obserwatorium kultury.

Obserwatorium Żywej Kultury
Jest to projekt powołania ogólnokrajowego obserwatorium kultury realizowany przez Instytut Stosowanych Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego we współpracy z Narodowym Centrum Kultury i Stowarzyszeniem Klon/Jawor. OŻK będzie częścią systemu Moja Polis i będzie korzystało z jego narzędzia technologicznego do gromadzenia, analizy, obrazowania danych. Zespół prof. Barbary Fatygi opracowuje obecnie rdzeń projektu, czyli:

  • zestaw wskaźników kultury oraz uwarunkowań kultury,
  • metodologię pozyskiwania danych w oparciu o istniejące bazy danych (GUS, NCK, MKiDN, samorządy itp.),
  • narzędzia do analizy i obrazowania danych.

Zamierzeniem tego projektu jest:

  • decentralizacja i kooperacja OŻK z Regionalnymi Obserwatoriami Kultury, budowa sieci instytucji zaangażowanych w program,
  • uspołecznienie diagnozy kultury i wykorzystanie potencjału społeczeństwa obywatelskiego w tworzeniu analiz kultury,
  • partnerstwo publiczno-pozarządowo-naukowe w celu łączenia kompetencji i możliwości rozwoju systemu o kolejne moduły,
  • odejście od podawania surowych danych w stronę analizy danych, położenie nacisku na lepsze wykorzystanie już istniejących baz danych w obiegu istotnych informacji o kulturze.

Wyzwaniem jest wdrożenie tego projektu, który obecnie istnieje jako rozwijana koncepcja ogólnopolskiej sieci obserwatoriów kultury (w ramach której będą realizowane projekty badawcze, analizy, debaty o kulturze) oraz powstające narzędzie informatyczne w postaci OŻK w ramach Mojej Polis.

Ośrodek Statystyki Kultury GUS w Krakowie
Krakowska placówka GUS będzie specjalizowała się w statystyce dwóch obszarów: kultury i sektora pozarządowego. W OSK działa zespół ds. statystyki kultury, w ramach którego wypracowywane są nowe wytyczne dla tworzenia statystyki kultury. Szczególnym problemem jest wprowadzanie zmian w zasadach prowadzenia statystyki, które wciąż nie nadążają za zmieniającą się rzeczywistością. W OSK trwają obecnie prace nad:

  • nowymi kwestionariuszami do badań instytucji kultury,
  • nową formułą realizacji badań uczestnictwa w kulturze,
  • nową formułą realizacji badań przekrojowych kultury.

Te działania mają przełożyć się na lepsze obrazowanie rzeczywistych zmian w kulturze oraz objęcie statystyką kultury obszarów obecnie nią nieobjętych. Inne obserwatoria kultury bardzo liczą na nowe dane i możliwość ich wykorzystania z możliwie najniższych pułapów agregacji danych.

Departament Kultury i Dziedzictwa Narodowego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego
Z punktu widzenia Samorządu ważnym celem obserwatorium kultury jest budowanie informacji (opis, analiza, diagnoza) dla tworzenia polityki kulturalnej i strategii rozwoju kultury w regionie. Część uczestników seminarium zwróciła uwagę na niedocenianie przez urzędników roli obserwatorium jako „łącznika” pomiędzy politykami a społecznością. Dla nich równie ważną rolą obserwatorium jest funkcja inicjowania debaty społecznej oraz poszerzania obszaru ogólnodostępnej informacji publicznej. Innym wyzwaniem dla samorządów jest stały audyt efektywności własnej polityki w sektorze kultury oraz przygotowanie założeń programowych dla szerokiego strumienia finansowego przeznaczonego na tworzenie nowej infrastruktury kultury (nowe siedziby, nowe instytucje itp.).

Instytucja Kultury SZCZECIN 2016
W celu zdobycia tytułu Europejskiej Stolicy Kultury Szczecin przyjął metodę aktywnego planowania strategicznego, którego podstawą będą badania i analizy. Specjalnie powołana instytucja kultury SZCZECIN 2016 zajęła się opracowaniem wniosku aplikacyjnego w oparciu o syntetyczną diagnozę kultury okręgu metropolitarnego Szczecina. Wniosek aplikacyjny został więc potraktowany jako narzędzie do stworzenia planu rozwoju kultury, którego siłą będzie pokazanie przyszłości miasta opartego na przemysłach kreatywnych, kapitale kulturalnym, współpracy trzech sektorów w obszarze szeroko pojętej kultury. W ten sposób miasto otrzymało szereg analiz kultury oraz została wywołana debata publiczna na temat rozwoju miasta i zasad realizowanej polityki kultury. To z kolei przełożyło się na społeczne zaangażowanie w proces zmiany. Działalność SZCZECINA 2016 wskazuje, jaką rolę może spełnić lokalne obserwatorium kultury w wytworzeniu debaty publicznej o kulturze oraz wytyczaniu celów polityki kulturalnej miasta.

W ramach spotkania zaprezentowany został również Instytut Kultury Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Katedra Socjologii Ogólnej i Antropologii Społecznej Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie.

Spotkanie miało znacznie dla faktycznego zapoczątkowania działań Małopolskiego Instytutu Kultury, skierowanych na powołanie nowego programu pod nazwą Małopolskie Obserwatorium Kultury. Celem MOK-u jest opis i diagnoza kultury w Małopolsce. Będzie się on składał z następujących modułów:

  • Forum dyrektorów domów kultury
  • Projekty badawcze (we współpracy z zespołem prof. Janusza Muchy z AGH)
  • Regionalne Obserwatorium Kultury w ramach Obserwatorium Żywej Kultury

Kolejne spotkanie w poszerzonym gronie odbędzie się w kwietniu w Narodowym Centrum Kultury. Jego celem będzie prezentacja rozwoju Programu Obserwatorium Kultury (współpraca z OŻK, tworzenie regionalnych obserwatoriów kultury).

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/02/03/obserwatoria-kultury-w-polsce/feed/ 2