Badania w kulturze » młodzież http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl Badania w kulturze Thu, 25 Jan 2018 13:07:09 +0000 pl-PL hourly 1 http://wordpress.org/?v=4.0.22 Aktywność kulturowa młodzieży w małych miejscowościach oraz na wsi http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/12/02/aktywnosc-kulturowa-mlodziezy-z-malych-miejscowosci-oraz-ze-wsi/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/12/02/aktywnosc-kulturowa-mlodziezy-z-malych-miejscowosci-oraz-ze-wsi/#comments Fri, 02 Dec 2011 12:50:03 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=2746 czytaj więcej]]> Poniższy artykuł w całości został opracowany na podstawie raportu z badań „Młodzież na wsi”, przygotowanego przez Agnieszkę Strzemińską i Marię Wiśnicką. Publikacja powstała w Pracowni Badań i Innowacji Społecznych Stocznia. Wszystkie cytaty pochodzą z raportu.

Metodologią i próba zdefiniowania „młodzieży wiejskiej”
Podstawowym założeniem przeprowadzonego badania była próba odpowiedzenia na pytania dotyczące działań, aspiracji, możliwości młodych ludzi zamieszkujących tereny wiejskie. Badanie terenowe przeprowadzone zostało w pięciu gminach wiejskich i jednej miejsko – wiejskiej. Obejmowało ono dwa cykle. Pierwszy z nich odbył się w czasie wakacji, natomiast drugi w czasie roku szkolnego. Badacze przez tydzień obserwowali młodzież, poznawali ich świat w sytuacjach formalnych i nieformalnych. Ponadto, przeprowadzali wywiady z przedstawicielami instytucji, rodzicami oraz z samą młodzieżą.

Autorzy badania przyjęli własną definicję młodzieży : młodzież to ci, którzy dokonują jeszcze ważnych wyborów decydujących o ich przyszłym życiu, a zarazem nie odbiegają momentem ich podejmowania od przyjętej normy. Był to celowy zabieg, aby umożliwić sobie ewentualne dalsze porównania z tym jak młodzież definiują mieszkańcy badanych gmin. Już na samym początku badania, okazało się, że dla większości respondentów młodzież to osoby, które się uczą. W momencie, gdy wyjeżdżają np. do szkoły średniej lub przestają się uczyć, są już dorosłymi. W związku z tym, badacze przedefiniowali swoje postrzeganie młodzieży i postanowili badać osoby, które nie ukończyły 18 lat, cały czas się uczą, bądź niedawno podjęły pierwszą stałą pracę.

Kolejnym etapem badania była próba zdefiniowania kim jest młodzież wiejska. Najprostszym skojarzaniem definicyjnym wsi jest fakt, że to nie – miasto. Jednak autorki podkreślają, iż takie myślenie jest błędne. Obszary wiejskie są wewnętrznie bardzo różnorodne. Mogą dzielić się na małe/duże wsie, bogate/biedne etc. Najczęściej gminy wiejskie są scentralizowane wokół głównej, większej miejscowości, w której znajdują się wszelkie instytucje państwowe. Dla pozostałych mieszkańców, w tym przede wszystkim dla młodzieży, możliwości są mniejsze, a do tego dochodzi problem dojazdów do centrum gminy. W tym miejscy należy wspomnieć, że część młodzieży wiejskiej żyje jak jej rówieśnicy z miast. Są to przede wszystkim dzieci lokalnej elity, które z racji swojej statusu społecznego rodziców mają dużo większe możliwości rozwoju i korzystania z ofert proponowanych przez większe miasta. W dużo gorszej sytuacji są dzieci, których rodzice są niżej usytuowani na skali hierarchii społecznej. Dla nich wszelkie możliwości zamykają się już na etapie dojazdu do większych miast, ponieważ nie mają nikogo, kto mógłby im ten dojazd zapewnić tak, więc w dużym stopniu uzależnione są od autobusów bądź pociągów.

W trakcie badania wyróżniono następujące grupy wśród młodzieży wiejskiej :

  • Dzieci lokalnej elity
    (nauczycieli, pracowników urzędu, biblioteki, GOK, lekarza, dentysty, prosperujących przedsiębiorców). Stanowią bezapelacyjną elitę, od początku wiadomo, że im się uda. Nauczyciele często wożą swoje dzieci na zajęcia do innych miast, żeby nadrobić braki, które oferuje lokalny system edukacji. Dzieci nauczycieli zawsze uczestniczą w zajęciach dodatkowych odbywających się w szkole. Wyjątkiem są czarne owce — ci, którzy mimo bycia dzieckiem nauczycieli, nic nie osiągnęli. To jednak nie zdarza się często.
  • Dzieci bogatych rolników
    Często studiują, mają pełną świadomość tego, że z rolnictwa można dobrze żyć i że oni sami w przyszłości będą zarządzać przedsiębiorstwem, jakim jest gospodarstwo rolne ich rodziców. Kierunki, które wybierają przede wszystkim związane są z zarządzaniem i rolnictwem — to najbardziej racjonalny z możliwych wyborów. Doświadczenie w pracy w rodzinnym gospodarstwie jest bezcenne. Oni też często wracają lub następuje podział ról — jedno z dzieci po studiach wraca do rodzinnego gospodarstwa, reszta może wybrać inne ścieżki kariery.
  • Dzieci przeciętnych mieszkańców
    Mają ograniczony wybór przyszłości — żeby zostać w rodzinnych stronach trzeba znaleźć pracę, a o to bez kontaktów, których rodzice nie są w stanie im zapewnić, trudno. Wyjeżdżają więc przeważnie do średnich i dużych miast w regionie — Radomia, Rzeszowa, Piły, Białegostoku. Raczej nie do Warszawy czy Krakowa, to miejsca dla wykształconych i zaprawionych w boju.
  • Młodzi z bloków po PGR
    Budowane z latach świetności PGR-ów bloki w środku wsi współcześnie stanowią osady ludzi w zasadzie skazanych na porażkę. Powszechne jest przekonanie, że z bloków trzeba się wyrwać, że tam jest ciężko, a warunki nie sprzyjają nauce i pracy. Z infrastruktury rekreacyjnej bloków, która uzupełniana była o boiska sportowe, place zabaw, ogródki i świetlice dostępne dla wszystkich mieszkańców osiedla, nie zostało już w zasadzie nic.

Powyższe rozróżnienie, dodatkowo potwierdza fakt, że młodzież na wsi jej wewnętrznie zróżnicowana i to, również może wpływać na ich możliwości rozwoju, uczestnictwa w kulturze, edukacji.

Ze względu na bardzo rozległą tematykę badania, artykuł zawężony został tylko do aktywności kulturowej badanej młodzieży.

Czas wolny – różnice między młodzieżą wiejską a miejską
W pytaniu o tę kwestię wykorzystane zostały dane ilościowe. Dzięki takimi wynikom, łatwo można zauważyć, iż młodzi ludzie mieszkający na wsi i w mniejszych miasteczkach, częściej oglądają telewizję w czasie wolnym niż ich rówieśnicy z większych miast. Rzadziej chodzą do instytucji kulturalnych takich jak kino, teatr. Młodzież wiejska również rzadziej chodzi do restauracji, pubów. Takie przedstawienie wyników w żaden sposób nie jest zaskoczeniem, tym bardziej ich wytłumaczenie jest bardzo proste. Otóż, w małych miasteczkach i na wsiach nie ma kin, teatrów, rzadko kiedy odbywają się jakieś koncerty. Przez ten fakt młodzież z terenów wiejskich jest bardzo ograniczona w możliwościach wyboru, ponieważ w ich najbliższej okolicy nie ma miejsc, które mogłyby im zaoferować spędzenie czasu wolnego, w inny sposób niż oglądanie telewizji.

Jednak brak wszelkich różnicy między młodzieżą wiejską a miejską pojawia się w kwestii spotkań towarzyskich. Zarówno jedni i drudzy stosunkowo często uczestniczą w jakich przyjęciach (np. urodzinowych). Co ciekawe, młodzież wiejska ma nico większą liczbę przyjaciół niż jej miejscy rówieśnicy : Różnica nie leży zatem w postawach czy potrzebach młodych, ale w warunkach w jakich żyją — nie są mniej towarzyscy, po prostu nie mają gdzie wspólnie czegoś robić.

Kontekst życia na wsi
Jak wcześniej zostało wspomniane, gminy wiejskie bardzo często są dość mocno scentralizowane wokół jednego, większego miasteczka. W nim właśnie znajdują się wszelkie instytucje, w tym kulturowe. Aby móc z nich w pełni korzystać, młodzież mieszkająca w innym miejscowościach, większych bądź mniejszych, całkowicie uzależniona jest od transportu. Im mniejsze miejsca zamieszkania, tym ten dojazd staje się bardziej skomplikowany. Młodzież z takich miejscowości jest praktycznie na straconej pozycji, ponieważ nie jest w stanie korzystać z ofert szkoły bądź domu kultury. Wpływa to na ograniczenie ich możliwości rozwoju, a także na jakość ich edukacji, ponieważ w pełni nie są w stanie brać udziału w dodatkowych projektach realizowanych przez szkołę. Problem dojazdu jest jednym z podstawowych czynników wpływających na możliwości działania czy też uczestnictwa młodzieży wiejskiej.

Ponadto w wyniku centralizacji gminy, w miejscowościach peryferyjnych bardzo rzadko dochodzi do organizowania różnorodnych „imprez” przez urząd gminy bądź inne instytucje. Wiąże się to z przekonaniem, że w tym miejscowościach nie ma wystarczającej liczby potencjalnych odbiorców. W tym przypadku, wszelkie inicjatywy wychodzą tutaj bezpośrednio od mieszkańców.

Internet – nowy sposób rozwoju
W dzisiejszych czasach Internet jest jednym ze sposobów na ułatwienie dostępu do kultury, własnego rozwoju. Sieć może służyć podtrzymaniu bądź rozwijaniu swoich zainteresowań. Jednak w przypadku młodzieży wiejskiej jest on niedostatecznie wykorzystywany. Na tych terenach wciąż istnieje wyraźny podział na rzeczywistość „realną” i „wirtualną”. Rola tej drugiej, nie jest wykorzystywana w pełnym stopniu : Wyrazisty podział na „realne” i „wirtualne” ogranicza dostęp do inspiracji i pomysłów — to, co zobaczone w sieci, rzadko jest traktowane poważnie.

Ponadto niewykorzystanie Internetu, bezpośrednio wiąże się z brakiem osób, które mogłyby być swego rodzaju przewodnikami po sieci. Bez takich osób, młodzież wiejska pozostawiona sama sobie, jest tylko i wyłącznie biernymi użytkownikami medium, które daje bardzo szerokie możliwości rozwoju i dostępu.

Instytucje i ich relacje z młodymi
W zasadzie raport nie mówi o instytucjach tylko o jednej, jedynej instytucji, która ma monopol na działanie z młodzieżą. Jest to oczywiście szkoła:

Szkoła w gminach wiejskich ma monopol na działania z młodzieżą — nauczyciele mają stały kontakt z uczniami, a budynki szkolne są najwygodniejszą przestrzenią na realizację działań. Szkoła jest instytucją partnerską w wielu programach i projektach skierowanych do młodzieży, bo daje duże szanse na zakończenie i rozliczenie projektu.

Wszelkie instytucje podejmują działania, które mają mieć charakter prewencyjny, czyli taki, który ma zapobiegać demoralizacji młodzieży. Już na wstępie takie założenie, pokazuje brak zrozumienia młodzieży przez te instytucje. Działanie zakładają, że młodzież to grupa potencjalnie zagrożona przez wpływ środowiska, rówieśników etc. To wszystko prowadzi do tego, że młodzi nie mają zaufania do instytucji, które de facto mają im pomóc w samorozwoju, a nie ratować z opresji. Domy kultury, organizacje pozarządowe też pewnością podejmują się działań z młodzieżą. Ale wykazany w badaniach fakt ogromnego znaczenia szkoły pokazuje, że można je raczej określić jako instytucje wspierające rozwój młodzieży.

Dodatkowym, ale bardzo poważnym problemem jest to, że instytucje lokalne działają na zasadzie logiki wyników. Tak, więc na wszelkie zajęcia „dodatkowe” w domu kultury, szkołach młodzież dobierana jest na zasadzie „lepszych” i „gorszych”, co tworzy i uwypukla istniejące podziały społeczne. Bez głębszego przemyślenia konsekwencji instytucje pomagają tym „gorszym” ze względu na ich cechy, sytuację rodzinną etc., co dodatkowo utwierdza ich w przekonaniu, że są gorsi od rówieśników.

Instytucje interesują się również tymi, którzy wyróżniają się czymś na plus — mają talent, dobrze się uczą. Raczej nie myśli się o rozbudzaniu zainteresowań czy talentów „zwyczajnej, średniej” młodzieży. W rezultacie instytucje kultury przeważnie pracują z tzw. „dobrą młodzieżą” rekrutującą się spośród dzieci lokalnej elity lub dobrych uczniów wytypowanych przez nauczycieli.

Ponadto, pracownicy instytucji lokalnych nie rozumieją zapotrzebowań młodzieży. Nie rozumieją ich „zajawek”, które często mieszczą się w ich kręgu zainteresowań i fascynacji. Pracownicy instytucji mają wręcz zaprogramowane upowszechnianie tylko i wyłącznie kultury wysokiej. Dużym plusem jest to, że zdarzają się pracownicy, którzy są świadomi swoich własnych ograniczeń i niezrozumienia młodych ludzi. W miarę swoich możliwości chcą temu przeciwdziałać.

Działalność kulturowa, a raczej jej brak
Pod względem działalności kulturowej, raport „Młodzież na wsi” nie przedstawia nowych informacji. Młodzi, mieszkający na terenach wiejskich w dalszym ciągu mają bardzo ograniczony dostęp do wszelkich instytucji kulturowych. Wiąże się z to z tym, że nie ma takich w ich najbliższym otoczeniu. Ponadto, instytucje lokalne często nie są zainteresowane organizowaniem wydarzeń w mniejszych miastach bądź małych wsiach.
Jedyną możliwości na samorozwój młodzieży wiejskich i ich ewentualną działalność w obszarze kultury, oferuje szkoła. Jednak i w tym przypadku pojawiają się problemy z brakiem zrozumienia potrzeb młodzieży, angażowania ich w dodatkowe zajęcia ze względu na dobre oceny i dobre zachowanie. Również Internet nie jest dostatecznie wykorzystywany, a dobrze użyty mógłby ułatwić dostęp do kultury, poszerzyć zainteresowania młodzieży wiejskiej.

Na koniec warto dodać, że żadna z gmin, która podlegała badaniu nie była z Małopolski. Dość ciekawe mogłoby być sprawdzenie jak żyje i jak porusza się w obszarze kulturowym młodzież skupiona w gminach w Krakowie i w Małopolsce, czy można mówić o jakiejś ich regionalnej specyfice?

Raport Małopolskiego Instytutu Kultury „Sceny kulturowe a polityki kultury w Małopolsce” dokonuje następującej diagnozy (badania te nie były skupione na grupie młodzieży jako oddzielnej grupie społecznej):

Choć istotna większość aktorów kultury podkreśla, że najbardziej skoncentrowani są na działaniach animacyjnych dla młodzieży jako grupy najbardziej chłonnej i przeżywającej wydarzenia kulturalne, w niektórych z przebadanych miejscowości natrafiliśmy na istnienie scen pustych powstałych w wyniku braku odpowiednich przestrzeni dla aktywności młodzieży. Nie wynika to wprost z braku infrastruktury czy oferty, raczej z niedostosowania tej ostatniej do współczesnych realiów i potrzeb osób młodych, zwłaszcza w zakresie sposobów spędzania czasu wolnego. Co ciekawe, niewielu aktorów kultury w ogóle ma świadomość tego niedostosowania. (str.72)

Ustalenia tych badań nie odbiegają zatem znacząco od ustaleń autorek raportu „Młodzież na wsi”.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/12/02/aktywnosc-kulturowa-mlodziezy-z-malych-miejscowosci-oraz-ze-wsi/feed/ 0
Czy likwidować młodzieżowe domy kultury? http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/11/21/czy-likwidowac-mlodziezowe-domy-kultury/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/11/21/czy-likwidowac-mlodziezowe-domy-kultury/#comments Mon, 21 Nov 2011 18:50:41 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=2680 czytaj więcej]]> W Krakowie rozwija się obecnie dyskusja o reformie finansów miasta (czyli o również o formach organizacji działań miasta w zakresie ich efektywności i skuteczności). Jednym z wiodących tematów jest reforma lub mówiąc inaczej likwidacja młodzieżowych domów kultury (miasto Kraków posiada 11 takich instytucji). Młodzieżowe domy kultury to relikty przeszłości. Trzeba się ich pozbyć – dyskusję rozpoczęła nowa wiceprezydent Krakowa ds. edukacji Anna Okońska-Walkowicz. Uzasadnienie jest następujące: młodzieżowe domy kultury, działające jako placówki oświatowe, są bardzo drogie w stosunku do podobnych placówek (domów kultury) działających jako instytucje kultury.

Wiceprezydent Okońska-Walkowicz chce, by domy przejęły stowarzyszenia. Jeśli się nie uda, mogą zostać przekształcone w miejskie placówki. Te na swoją działalność dostają dotację z wydziału kultury lub dzielnicy, ale utrzymują się przede wszystkim z wypracowanych przez siebie środków. Zatrudnione w nich osoby pracują 40 godzin w tygodniu na podstawie umowy o pracę. (źródło: Gazeta Kraków)

Chęć podjęcia takich działań ma z pewnością związek z poszukiwaniem oszczędności w budżecie miasta. Kryzys finansowy jest zawsze momentem przewartościowania dotychczasowych polityk. Odrzucanie argumentów miasta już na wstępie jako „zamachu na młodzieżowe domy kultury” nie powinno mieć miejsca. System oświatowy jest tak skonstruowany, że samorządy np. w sprawie mdk-ów nie mają zbyt wielkiego pola manewrów. Ich reformowanie, wprowadzenie większej elastyczności, zmiany związane z zarządzaniem są mało realne z powodu wymogów prawnych (choćby słynna Karta Nauczyciela) związanych z funkcjonowaniem placówek oświatowych. Można uznać, że samorządy „uciekając do przodu” przestały liczyć już na zmiany w systemie oświatowym na poziomie ogólnokrajowym i same dokonują koniecznych (według siebie) zmian. Szczególnie istotny dla miasta ( tak można przypuszczać) jest przykład Stowarzyszenia Siemacha, jego efektywność i skuteczność w zakresie działań dla młodzieży może być ważną inspiracją dla proponowanej reformy.

Młodzieżowe domy kultury to jednak bardzo ważne podmioty kultury, ich likwidacja (przekształcenie w niepubliczne placówki) będzie znacznym uszczupleniem możliwości prowadzenia polityk kultury, szczególnie w zakresie edukacji kulturalnej, integracji społecznej, rewitalizacji obszarów problemowych. Z kilku względów:

  • w dużym mieście, jakim jest Kraków, instytucje kultury powinny cechować się różnorodnością modeli funkcjonowania. To ogromny zasób dla rozwoju kultury, dlatego powinny funkcjonować (być wspierane przez miasto) bardzo różne instytucje: domy kultury, młodzieżowe domy kultury, społeczne centra aktywności lokalnej, prywatne (obywatelskie) klubokawiarnie;
  • młodzieżowe domy kultury bardzo często zatrudniają specjalistów-pedagogów, którzy są w bliskich relacjach ze szkołami, mogą zatem wspomagać ich działalność pedagogiczną, zerwanie tych więzi (a tak może się stać) będzie negatywnie wpływało na działalność wychowawczą szkół;
  • w tego typu placówkach priorytetem jest edukacja artystyczna i kulturalna, w domach kultury to zawsze tylko część programu merytorycznego. Zespoły merytoryczne mdk-ów składają się zazwyczaj z bardzo dobrych specjalistów w tej dziedzinie, ich wzajemne relacje i rozwój w oparciu o własne doświadczenia to potencjał którego rozwój należy wspomagać;
  • placówki o charakterze mdk-ów to ważne podmioty dla polityk miejskich w zakresie integracji społecznej i przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu. Dzięki stabilności działalności merytorycznej (w domach kultury jest ona mniejsza w związku z inną organizacją pracy) wytworzyć mogły one duże zaufanie społeczne (u rodziców) w stosunku do swoich działań.

Postępowanie miasta z pozycji „wprowadzamy zmianę totalną” bez przyjrzenia się sytuacji w poszczególnych instytucjach może zatem skutkować negatywnymi efektami w zakresie miejskich usług publicznych. Zmiany są jednak konieczne według opinii decydentów miejskich. Jak postąpią?

Zapraszamy do obejrzenia Kroniki TVP Kraków poświęconej młodzieżowym domom kultury. Z kolei na forum Gazety Kraków rozwinęła się bardzo intensywna dyskusja na ten temat.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/11/21/czy-likwidowac-mlodziezowe-domy-kultury/feed/ 26
Raport Młodzi 2011 i uczestnictwo w kulturze http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/10/21/raport-mlodzi-2011-i-uczestnictwo-w-kulturze/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/10/21/raport-mlodzi-2011-i-uczestnictwo-w-kulturze/#comments Fri, 21 Oct 2011 13:09:25 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=2208 czytaj więcej]]> Raport Młodzi 2011 opracowany przez Zespół Doradców Strategicznych Prezesa Rady Ministrów jest efektem działań strategicznych rządu, których celem jest wypracowanie polityk rozwoju Polski w oparciu o multidyscyplinarne analizy najistotniejszych obszarów-wyzwań, które powinny zostać ujęte w planowaniu strategicznym. Sytuacja młodzieży (w zakresie aspiracji i stylu życia, postaw, edukacji, sytuacji na rynku pracy, aktywności społecznej) to jedna z kluczowych spraw. Raport Młodzi 2011 jest kolejny po raporcie Polska 2030 – razem stanowią podstawę analityczną i rekomendacyjną dla tworzenia średniookresowych i długookresowych strategii rozwoju kraju. Więcej o podejściu strategicznym do zarządzania rozwojem można dowiedzieć się z publikacji Strategicznie dla rozwoju. Polityka rozwoju w zintegrowanym podejściu.

Raport Młodzi 2011 został opracowany w wersji pełnej (patrz poniżej) oraz wersji streszczenia dostępnego tu. Cel opracowania raportu został przez Michała Boniego nakreślony tak:

Można więc powiedzieć, iż pracując nad raportem, przeszliśmy drogę: od intuicji, przez wiedzę, do propozycji rozwiązań praktycznych w polityce na rzecz młodego pokolenia, każdego młodego pokolenia. Z tego wynika kluczowe przesłanie: potrzebna jest nam debata, by dokonywać właściwych wyborów oraz wskazywać rozwojowe priorytety. Celem raportu jest przekazanie zebranej wiedzy na temat młodej generacji w wielu wymiarach jej funkcjonowania. Młodzi Polacy posiadają energię oraz zasoby, które mogą uczynić z nich liderów zmian służących rozwojowi Polski. Niestety, zachodzą zjawiska, które zagrażają realizacji aspiracji młodego pokolenia. W efekcie, pokolenie, które może być motorem pozytywnych zmian, może stać się pokoleniem straconym.(źródło: Centrum Prasowe Kancelarii Prezesa Rady Ministrów)

Raport Młodzi 2011

Młodzi 2011 i uczestnictwo w kulturze
Według raportu dla współczesnej młodzieży uczestnictwo w kulturze (o nowym podejściu do tego terminu warto poczytać tu, na stronie projektu badawczego Młodzi i Media) oznacza przede wszystkim rozrywkę oraz formę „bycia razem” – czyli sposób prezentowania własnej pozycji społecznej i kreowania własnego wizerunku (można to ująć frazą: konsumuje więc jestem).

W zachowaniach kulturalnych młodych następuje wyraźne przesunięcie akcentu z kultury na rozrywkę, szukanie przyjemności i sprawianie innym przyjemności, dążenie do zabawy. Uczestniczenie w kulturze jest uprawianiem czegoś dla „fanu”, choć przy okazji i eksperymentowaniem z własnymi nieujawnionymi jeszcze talentami. Przez nastawienie się na rozrywkę i „fun” (i otwieranie się na wszystko) gust estetyczny młodzieży staje się wielowektorowy, „nieposzukujący”, rozmyty, przypadkowy i „patchworkowy”. Nie oznacza to bynajmniej bezmyślnej akceptacji kultury dominującej – tej masowej czy krążącej w sieci. W pewnych gronach rodzi ona świadomą kontestację demonstrowaną już to lekceważeniem „masówek”, „spędów”, telewizyjnych seriali, trzymaniem dystansu do sieciowego „śmietnika znaczeń”, czy programowym wykluczaniem telewizora z zestawu sprzętów domowych. (źródło: Młodzi 2011, str. 248)

W raporcie postawiona jest też teza o braku oferty uczestnictwa w kulturze dla młodzieży ze strony instytucji kultury:

Przytoczone dane wskazują na wyraźne zaniedbania w zakresie edukacji kulturalnej najmłodszych pokoleń. Potrzeby uczestnictwa kulturalnego nie są wystarczająco rozbudzane, pielęgnowane i ukierunkowywane. Oferta instytucjonalna jest albo niedopasowana do możliwości finansowych młodego odbiorcy, albo do nowych gustów estetycznych młodzieży. Te, jakkolwiek wymagają subtelnego ukierunkowania, nie mogą być redukowane do powinności obcowania z kulturalnymi symbolami przeszłości w muzeach czy uczestnictwa w kulturze masowej. (źródło: Młodzi 2011, str. 249)

Wskazane są też działania i rekomendacje, których celem byłaby zmiana w tym zakresie:

Z tej perspektywy wydatki państwa na kulturę – nie tylko w kwestii kwot, ale i struktury – nie uwzględniały wielu potrzeb, zarówno środowiska artystycznego, jak i młodego odbiorcy/współtwórcy kultury. Największe sumy od lat są przeznaczane na muzea. Na drugim miejscu są centra kultury i sztuki, na trzecim wydatki na ochronę i konserwację zabytków, wśród których zdecydowana większość to obiekty sakralne. Podjęte w ostatnim czasie decyzje zapoczątkowują okres korekt. Do 2015 r. wartość nakładów państwa na kulturę zwiększy się do 1% budżetu rocznie. Dodatkowo, większa niż do tej pory część środków ma być przeznaczana na nowe inwestycje, rozwój lokalnych ośrodków kultury, takich jak biblioteki czy miejskie ośrodki kultury, które są często jedyną formą kontaktu z kulturą w małych miejscowościach i mają duże znaczenie dla kształtowania stosunku do kultury w lokalnych społecznościach. Niezależnie od tych działań rewizji wymaga sposób wydawania pieniędzy przeznaczonych na kulturę. Zazwyczaj inwestuje się w duże obiekty, podczas gdy różnorodność i niszowość kultury lepiej znosiłaby obiekty małe, o elastycznych funkcjach i przeznaczeniu. Utrzymywana jest duża liczba etatowych pracowników kultury, często działających rutynowo, podczas gdy najbardziej optymalny w dzisiejszych realiach wydaje się – w opinii ekspertów – model misyjno-animacyjny: dynamiczny, zmieniający formy w zależności od uwarunkowań i potrzeb, zdecydowanie bardziej odpowiedni niż model instytucjonalizacji edukacji kulturalnej. (źródło: Młodzi 2011, str. 251)

Rekomendacje raportu:
Przygotować do wdrożenia programy zwiększające dostępność do kultury (książki, rozwój sieci bibliotek, digitalizacja zasobów kultury – kanon krajowy i zagraniczny) oraz odpowiednio wprowadzające do szkół edukację kulturalną, tak by zwiększać potencjał kreatywności społeczeństwa.

Stworzyć ogólnokrajową sieć ŚWIETLIKÓW, jako centrów rozwoju społeczno-kulturowego, pozwalających na stosowanie innowacyjnych metod włączania w kulturę, pomocy nieprzystosowanym, wyrównywania szans cywilizacyjnych, zdobywania praktycznych umiejętności i kompetencji przydatnych na rynku pracy (o krajowych standardach i specyfice lokalnej, z liderami – animatorami rozwoju lokalnego).

Upowszechnić ideę tworzenia regionalnych i powiatowych CENTRÓW KOPERNIK, nastawionych na promocję wiedzy, atrakcyjne formy wyjaśniania procesów i zdarzeń naturalnych, pomoc w innowacyjnej edukacji.

Można więc wskazać, że raport zdecydowanie rekomenduje wsparcie dla lokalnych instytucji kultury, których paleta (obok istniejących obecnie domów kultury i bibliotek) zostanie poszerzona o dwa nowe typy: centra aktywności społecznych i centra edukacji naukowej. Według założeń autorów raportu obecne i nowe instytucje kultury powinny być elastyczne, „poszukujące”, relacyjne, lokalne (w znaczeniu tworzenia węzłów sieci dla społeczności lokalnej). Ta wizja – z pewnością trafna – jest hen daleko od sytuacji w regionach, gdzie największe środki przeznacza się na rozwój dużych obiektów kulturalnych (nadrabianie wieloletnich braków), a o wiele mniej pieniędzy przeznacza się na sieć lokalnych instytucji kultury.

Raport Młodzi 2011 warto czytać w kontekście dwóch innych raportów: Młodzi i Media oraz Młodzież na wsi.

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2011/10/21/raport-mlodzi-2011-i-uczestnictwo-w-kulturze/feed/ 1
Młodzi i media http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/04/07/mlodzi-i-media/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/04/07/mlodzi-i-media/#comments Wed, 07 Apr 2010 22:39:18 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=155 czytaj więcej]]> Badania etnograficzne zrealizowane przez Wyższą Szkołę Psychologii Społecznej na temat nowych mediów w kontekście uczestnictwa młodych Polaków w kulturze.

Historie nastolatków z trzech polskich miast opisuje raport z projektu badawczego „Młodzi i media”, którym miałem przyjemność kierować. Przeprowadzone przez nasz zespół badanie etnograficzne miało odpowiedzieć na pytania: co młodzi ludzie robią z mediami? Jak nowe narzędzia komunikowania i wymiany treści wpływają na społeczne funkcjonowanie spotkanych przez nas licealistów, na ich pasje, obieg wiedzy i tekstów kultury, na myślenie młodych ludzi o samych sobie? W tym tekście nie zamierzam jednak streszczać raportu, który można przeczytać tutaj i tutaj. Chciałbym się raczej zastanowić nad tym, jakie wyzwania nasze obserwacje stawiają przed instytucjami kultury. Jest ich sporo. (za: Dwutygodnik, Mirosław Filiciak, Młodzi, media i kultura)

Raport z badań MŁODZI I MEDIA. NOWE MEDIA A UCZESTNICTWO W KULTURZE

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/04/07/mlodzi-i-media/feed/ 0
Warsztaty z blogowania – projekt Raport dla Babic http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/04/03/warsztaty-z-blogowania-projekt-raport-dla-babic/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/04/03/warsztaty-z-blogowania-projekt-raport-dla-babic/#comments Sat, 03 Apr 2010 19:10:32 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=148 czytaj więcej]]> W ramach projektu „Aspiracje i potrzeby kulturowe gimnazjalistów z Gminy Babice” zostały przeprowadzone warsztaty z blogowania i komunikacji w Internecie. Uczestniczyło w nich 12 gimnazjalistów. Partnerami M!K-u w tym projekcie są Gmina Babice i Gminny Ośrodek Kultury i Sportu w Babicach.

Warsztaty z blogowania - projekt Raport dla Babic

Warsztaty z blogowania - projekt Raport dla Babic

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/04/03/warsztaty-z-blogowania-projekt-raport-dla-babic/feed/ 0
Z młodymi trzeba robić deal http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/03/30/z-mlodymi-trzeba-robic-deal/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/03/30/z-mlodymi-trzeba-robic-deal/#comments Tue, 30 Mar 2010 16:08:35 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=48 czytaj więcej]]>

Ciągle pokutuje przekonanie, że dorosły powinien lub nawet musi wiedzieć, jak to z tą młodzieżą jest. A przecież można uczyć się od siebie nawzajem – mówi prof. Barbara Fatyga.

Wywiad z Barbarą Fatygą na temat wyników badań Ośrodka Badań Młodzieży. Więcej Wyborcza.pl.

"Aspiracje i potrzeby młodzieży gimnazjalnej z Gminy Babice" - badania społeczne

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/03/30/z-mlodymi-trzeba-robic-deal/feed/ 0
Aspiracje i potrzeby kulturowe młodzieży gimnazjalnej z gminy Babice. Jak im sprostać? http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/03/30/aspiracje-i-potrzeby-kulturowe-mlodziezy-gimnazjalnej-z-gminy-babice-jak-im-sprostac/ http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/03/30/aspiracje-i-potrzeby-kulturowe-mlodziezy-gimnazjalnej-z-gminy-babice-jak-im-sprostac/#comments Tue, 30 Mar 2010 14:14:44 +0000 http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/?p=15 czytaj więcej]]> Raport „Aspiracje i potrzeby kulturowe młodzieży gimnazjalnej z gminy Babice. Jak im sprostać?” powstał z inicjatywy wójta gminy Babice, we współpracy z gimnazjami i innymi instytucjami, które pracują z młodzieżą: stowarzyszeniami, Gminnym Centrum Kultury i Sportu i klubami sportowymi. Jednym z celów polityki samorządu babickiego jest stworzenie nastoletnim obywatelom możliwości wielokierunkowego rozwoju: nie tylko poprzez system szkolny, ale i wszelkie zajęcia pozaszkolne i pozalekcyjne. Gimnazjaliści są ważną grupa jeżeli chodzi o przyszłość gminy: od ich kompetencji i relacji do rodzinnych stron będzie zależał rozwój społeczny gminy za kilka lat. Licealiści, uczniowie techników i szkół zawodowych oraz studenci uczą się już poza gminą i często myślą o przeprowadzce do większych miast. Gimnazjaliści są więc swoistą inwestycją władz samorządowych w przyszłość gminy.

Załączniki raportu

]]>
http://badania-w-kulturze.mik.krakow.pl/2010/03/30/aspiracje-i-potrzeby-kulturowe-mlodziezy-gimnazjalnej-z-gminy-babice-jak-im-sprostac/feed/ 0