• Finansowania organizacji pozarządowych w systemie finansowania kultury w Krakowie.
• Wdrażania uchwalonej w październiku 2010 r. Strategii Rozwoju Kultury w Krakowie na lata 2010-2014 w kontekście realizacji zapisów dotyczących organizacji pozarządowych.
• Współpracy organizacji pozarządowych z instytucjami kultury (w szczególności miejskimi).
• Wsparcia organizacji pozarządowych w zakresie infrastruktury – dyskusja nad systemowymi rozwiązaniami, a w dalszej perspektywie współpraca w tym zakresie z innymi powołanymi Komisjami.
• Narzędzia wsparcia lokalnych kultur – oferta kulturalna dla zróżnicowanych grup społecznych mieszkańców Krakowa, projekty międzypokoleniowe.

3. Współpraca z Wydziałem Kultury i Dziedzictwa Narodowego Urzędu Miasta Krakowa w zakresie opiniowania oraz proponowania dokumentów strategicznych,
4. Współpraca z Krakowską Radą Działalności Pożytku Publicznego, po jej powołaniu.
(na podstawie Regulaminu Komisji Dialogu Obywatelskiego ds. Kultury)

W skład komisji wchodzą organizacje pozarządowe, ich listę (oraz wybrany zarząd) można znaleźć tu.

Komisje Dialogu Obywatelskiego są gremiami inicjatywno-doradczymi, tworzonymi przez organizacje pozarządowe oraz Miasto Kraków. Do ich zadań należy m.in. definiowanie potrzeb lokalnych społeczności oraz zgłaszanie ich władzom miasta. Celem każdej komisji jest polepszenie działań kierowanych do mieszkańców poprzez właściwe określanie potrzeb społecznych w danej dziedzinie, np. rewitalizacji, sportu, zdrowia, pomocy społecznej, kultury, środowiska, oraz sposobu ich zaspokajania. [...] Charakter pracy komisji, polegający na współdziałaniu środowiska pozarządowego i urzędniczego powoduje, że mogą się one stać podstawowym partnerem w wypracowywaniu innowacyjnych rozwiązań w poszczególnych dziedzinach zadań publicznych należących do Miasta. (źródło: www.dialogspoleczny.krakow.pl)

Pierwsze merytoryczne spotkanie komisji odbyło się 2 kwietnia 2012 roku. Zapraszamy do przeczytania relacji ze spotkania. Zespół komisji może być rozszerzony o nowe organizacje, które złożą pisemny wniosek o włączenie do prac Komisji do Wydziału Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Termin kolejnego spotkania wyznaczono na 14 maja 2012 roku o g. 18.30, w siedzibie Stowarzyszenia Pisarzy Polskich przy ul. Kanoniczej 7. Zapraszamy do udziału w pracach tego gremium.

Konferencja stanowić będzie płaszczyznę do dyskusji nad rolą i znaczeniem regionalizmów w Małopolsce. W jej trakcie postawimy pytania dotyczące znaczenia regionalizmów dla promocji regionu, kształtowania wartości i postaw wśród mieszkańców regionu, znaczenia duchowego i materialnego, jakie niosą w sobie zjawiska kultury i tradycji lokalnej. Zaprezentowane zostaną skuteczne narzędzia umożliwiające ochronę regionalizmów i ich rewitalizację. Omówimy także rolę, jaką w kształtowaniu i ochronie dóbr kultury mogą odegrać instytucje kultury działające w regionie. (źródło: FRDL MISTiA)

Uczestnictwo w konferencji jest bezpłatne dla członków Małopolskiego Forum Kultury, a odpłatne (50 zł netto) dla pozostałych osób. Zgłoszenia można przesyłać do 18 maja do FRDL MISTiA:

• pocztą na adres: ul. Szlak 73a; 31-153 Kraków;
• fax-em na numer: (012) 633 51 54, (012) 634 16 70;
• na adres poczty elektronicznej: alyzwa@mistia.org.pl;

Program konferencji dostępny jest na stronie FRDL MISTiA.

W spotkaniu weźmie udział Sebastian Wacięga z Małopolskiego Instytutu Kultury z prezentacją pt. Gry planszowe a edukacja regionalna. Serdecznie zapraszamy do udziału.

Zadaniem Zespołu będzie przygotowanie i zaproponowanie programu rozwoju bibliotek pedagogicznych Województwa Małopolskiego, w tym w szczególności rozwiązań organizacyjnych, systemowych i finansowych oraz zmian funkcjonowania sieci bibliotek pedagogicznych w Małopolsce z uwzględnieniem ich informatyzacji, digitalizacji i unowocześnienia zbiorów przy wykorzystaniu środków europejskich w nowym okresie programowania. (źródło: ZARZĄDZENIE Nr 36/2012 MARSZAŁKA WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO z dnia 30 kwietnia 2012 roku)

W skład zespołu weszli:

• Roman Ciepiela – Wicemarszałek Województwa Małopolskiego (jako przewodniczący),
• Grzegorz Biedroń – członek Komisji Edukacji, Kultu Fizycznej, Sportu i Turystyki Sejmiku Województwa Małopolskiego,
• Małgorzata Madej – Zastępca Dyrektora Departamentu Edukacji, Kultury i Dziedzictwa Narodowego UMWM,
• Jarosław Chodźko – Dyrektor Małopolskiego Centrum Doskonalenia Nauczycieli w Krakowie,
• Małgorzata Palimąka- Kierownik Zespołu ds. Monitorowania Jakością w Edukacji i Nauce w Departamencie Edukacji, Kultury i Dziedzictwa Narodowego –Sekretarz Zespołu Zadaniowego.

Powołanie takiego zespołu było postulatem Komisji Edukacji, Kultury Fizycznej, Sportu
i Turystyki Sejmiku Województwa Małopolskiego:

Radni dyskutowali także o sytuacji Bibliotek Pedagogicznych w Województwie pod kątem budowy ich sieci a także informatyzacji i unowocześnienia zbiorów. W wyniku podjętej dyskusji zawnioskowano do Zarządu Województwa Małopolskiego o rozważanie możliwości powołania zespołu do opracowania programu rozwoju bibliotek w Małopolsce. (źródło: malopolskie.pl)

Można wskazać, że najtrudniejszym problemem, nad którym będzie debatować zespół, stanie się kwestia sieci filii obejmujących obecnie większość miast powiatowych w regionie.

Wczoraj w zakopiańskim magistracie zastanawiano się na konferencji zorganizowanej z inicjatywy podhalańskiego Towarzystwa Opieki nad Zabytkami, jak przeciwdziałać temu zjawisku. – To naturalne, że jeśli miasto się rozwija, to rosną w nim ceny gruntów. Nieraz dzieje się tak, że cena gruntu przekracza wartość materialną stojącego na nim budynku. Tak się dzieje właśnie w Zakopanem – zauważył Janusz Sepioł, senator, architekt i historyk sztuki. – Plan minimum dla Zakopanego to ochrona poszczególnych, wyjątkowo cennych obiektów. Ale powinniśmy się postarać o całościową ochronę większych kompleksów, na przykład ul. Kościeliskiej, Kuźnic czy szlaku Witkiewicza. Zakopane powinno wystąpić do rządu za pośrednictwem ministra kultury o objęcie indywidualnym programem dla miast o szczególnej wartości kulturalnej i historycznej. Ale żeby złożyć taki wniosek, pierwsze same władze Zakopanego i jego mieszkańcy muszą się wykazać determinacją w ratowaniu swojego dziedzictwa – postulował senator. (źródło: Gazeta Kraków)

Opracowanie i wdrożenie całościowego planu ochrony zabytków i dziedzictwa kulturowego jest niezwykle skomplikowanym przedsięwzięciem. Wymaga współpracy służb konserwatorskich, planistów samorządowych, mieszkańców, specjalistów od zarządzania krajobrazem kulturowym, osób i instytucji profesjonalnie zajmujących się finansowaniem projektów rewitalizacyjnych i konserwatorskich. Na przykładzie Zakopanego można wskazać główne wyzwania:

• opracowanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, które powinny ujmować problematykę ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków;
• tworzenie i zarządzanie parkami kulturowymi obejmującymi najcenniejsze obszary krajobrazowe i zabytkowe
• posiadanie aktualnej ewidencji zabytków, współpraca z właścicielami zabytków przy ich renowacjach, adaptacjach, remontach;
• posiadanie wzorników architektonicznych pokazujących dozwolone rozwiązania dla nowych budynków i układów przestrzennych;
• posiadanie planu finansowania ochrony zabytków oraz narzędzi wsparcia dla prywatnych właścicieli zabytków.

Równocześnie bardzo istotna jest edukacja architektoniczna i przestrzenna wzmacniająca w lokalnym środowisku znaczenie ładu i porządku urbanistycznego.

Narodowy Instytut Dziedzictwa przygotował dobry poradnik (skierowany przede wszystkim do planistów i samorządów lokalnych) w zakresie ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków:

Niniejszy Poradnik ma za zadanie wsparcie projektantów opracowań planistycznych sporządzanych przez samorząd gminny w realizacji obowiązku wprowadzenia do tych opracowań zasad ochrony dziedzictwa i krajobrazu kulturowego oraz zabytków. Ponadto ma umożliwić samorządom gminnym przeprowadzaną pod tym kątem ocenę opracowań planistycznych w trakcie ich wykonywania. (źródło: wstęp do publikacji)

Zapraszamy do korzystania z tej publikacji.

• uruchomieniem debat na temat znaczenia kultury;
• wdrażaniem zmian w miejskich systemach zarządzania kulturą;
• rozbudzeniem partycypacji obywatelskiej w tworzeniu miejskich polityk kultury.

Więcej o tym fenomenie piszą Edwin Bendyk i Paweł Kubicki w tekstach wprowadzających:

Starania o tytuł ESK w przypadku wielu miast okazały się doskonałym czynnikiem inicjującym proces wspólnej dyskusji o mieście. Przygotowania wymagały zarówno zobiektywizowanej diagnozy sytuacji kultury, a także wzajemnego opowiadania sobie miasta. Zarówno ujawnione w diagnozach fakty, jak i tworzone narracje o mieście przyczyniły się do stworzenia wspólnego zasobu pojęć. To warunek konieczny, by możliwe było rzeczywiste porozumienie. (źródło: Miasto w kryzysie, miasto po kryzysie, Edwin Bendyk)

Tytuł Polskie Stolice Kultury nawiązuje do zainicjowanej przez miasta współpracy. Po konkursie (etapie rywalizacji) okazało się, że warto wspólnie rozmawiać o powołaniu sieci partnerskiej:

Hasło „Polskie Stolice Kultury” pojawiło się podczas pracy nad lubelskim wnioskiem do konkursu o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury 2016. Założenie tak nazwanego projektu było jednoczące, sytuując się w kontrze do idei konkurowania, i polegało na krajowym sieciowaniu, współpracy, wymianie doświadczeń miast kandydujących – zamiast rywalizacji. [...] Aby nie samoograniczyć się kombatanckimi wspomnieniami, od początku postanowiliśmy (piszę te słowa również jako organizator) temat dekonstruować, zadając pytanie: czy nie tylko metropolie, ale i inne miasta oraz mniejsze ośrodki regionalne mogą skorzystać z naszych doświadczeń? Okazało się jednak, że nie uda się uciec od konieczności zdefiniowania sytuacji wyjściowej, od odpowiedzi na inne, poprzedzające pytanie: a jakie te doświadczenia właściwie są? (źródło: Polskie Stolice Kultury)

Centra kultury, obok bibliotek, stanowią najliczniejszą grupę instytucji kultury. Noszą nazwy: centrum kultury/wypoczynku/sportu/animacji/inicjatyw społecznych/sztuki; ośrodka lub domu kultury. W ich ramach (jako instytucji kultury) działają teatry, galerie, biblioteki, muzea, centra informacji turystycznej. Są duże (powyżej 90 osób załogi) i małe (nawet dwuosobowe). Mieszczą się zazwyczaj w jednym budynku, ale mogą też posiadać oddziały (o charakterze centrów kultury lub innych typów instytucji kultury), bardzo często posiadają filie o charakterze świetlic, klubów, ognisk (często współprowadzonych z organizacjami pozarządowymi, nieformalnymi zrzeszeniami, spółdzielniami mieszkaniowymi, parafiami). Takie są zazwyczaj samorządowe centra kultury (przede wszystkim gminne). Ale funkcjonują również prywatne centra kultury (np. klubokawiarnie) i pozarządowe centra kultury (zazwyczaj o charakterze świetlic, klubów, ognisk artystycznych). Obecnie np. w Małopolsce powstały centra kultury o charakterze projektów unijnych. Warto wspomnieć również o młodzieżowych domach kultury (działających w ramach systemu oświaty).

W przeciwieństwie do innych typów instytucji kultury nie definiuje ich konkretny profil działalności jak w przypadku bibliotek, muzeów czy teatrów, a kilkuzakresowa działalność dominująca:
• Edukacja kulturalna i artystyczna,
• Animacja kulturalno-społeczna,
• Działalność artystyczna (o charakterze impresariatu i ruchu amatorskiego),
• Organizowanie lokalnych imprez (festynów, festiwali, imprez rozrywkowych).

W swoim stanowisku Forum Kraków postuluje szereg zmian związanych z prowadzeniem statystyki publicznej odnoszącej się do obszaru kultury, instytucji kultury i samych centrów kultury. Zapraszamy do przeczytania dokumentu.

Forum Debaty Publicznej jest formą konsultacji społecznych Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Bronisława Komorowskiego. Zadaniem forum jest wypracowanie propozycji konkretnych zmian legislacyjnych w istotnych dla kraju kwestiach, które doprowadzą do modernizacji Polski. (źródło: prezydent.pl)

Jednym z paneli tematycznych jest Twórczość, dziedzictwo kulturowe i przyrodnicze bogactwem Polski, w ramach którego odbyła się debata na temat krajobrazu kulturowego i przyrodniczego.

Tezy do spotkania przygotowane przez Krzysztofa Worobca ze Stowarzyszenia na rzecz Ochrony Krajobrazu Kulturowego Mazur „Sadyba”:

W Polsce brak jest całościowej ochrony krajobrazu. Chronione są tylko poszczególne jego elementy. Brak jest całościowej i przejrzystej ochrony zarówno krajobrazu „charakteryzującego się wyjątkowym pięknem, jak i obszarów pospolitych”. Prawo ochrony przyrody przewiduje kilka form ochrony powierzchniowej (parki narodowe, krajobrazowe, obszary krajobrazu chronionego), ale skupia się tylko na przyrodzie. Prawo dotyczące zabytków przewiduje ochronę „wyróżniających się krajobrazowo terenów z zabytkami nieruchomymi” poprzez tworzenie parków kulturowych. Planowanie przestrzenne zawężane jest do małych obszarów, jest krótkookresowe, często inspirowane presją inwestorów oraz innymi naciskami. Stąd plany zagospodarowania w sąsiednich gminach mogą zawierać sprzeczne zapisy dotyczące tego samego krajobraz. Brak jest kontroli przeobrażeń krajobrazu miast (ich rozrostu) i wsi. W Polsce nie ma organu odpowiedzialnego całościowo za gospodarkę przestrzenną (co jest w Europie ewenementem) oraz za krajobraz z jego wszystkimi elementami.

W Polsce odbiór społeczny wszelkich form ochrony jest bardzo zły, a wszystkie formy ochrony powierzchniowej mające w nazwie „park” są postrzegane jako „hamulec rozwoju”. Opina taka powszechna jest także wśród samorządów lokalnych, i dlatego wszelkie inicjatyw zmierzające do ustanowienie nowych „parków” są traktowane jako próba wstrzymania rozwoju. Dowodem na to może być prób powiększenia Białowieskiego Parku Narodowego, a w skali lokalnej niemożność utworzenia od 2004 r. na Mazurach Starowierskiego Parku Kulturowego, mającego chronić wyjątkowy cenny zespół wiosek (unikalny w Polsce i Europie) i świadectwo zanikającej kultury starowierskiej. Kuriozalnym przykładem niechęci samorządów do nowych form ochrony jest przyjęte jednogłośnie (i wbrew wszelkim zasadom demokracji) oświadczenie Rady Miejskiej Ruciane – Nida z 30 kwietnia br., w którym stwierdzono, że Rada „sprzeciwia się podejmowaniu przez organizacje pozarządowe działań mających na celu utworzenie Mazurskiego Parku Narodowego” oraz „sprzeciwia się wszelkim działaniom Komitetu Inicjatywy Ustawodawczej, reprezentowanego przez Pana Krzysztofa Worobca, zmierzającym do zmiany art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody poprzez zniesienie prawa weta jakim obecnie dysponują samorządy lokalne w zakresie tworzenia parków narodowych oraz zmiany ich granic”

Niezbędne jest podjęcie ogólnopolskiej kampanii edukacyjno – uświadamiającej promującej wszelkie formy ochrony oraz potrzebę całościowej ochrony krajobrazu. W 2004 r. Polska ratyfikowała Europejską Konwencję Krajobrazową z 20 października 2000 r., w której stwierdzono m.in., że „ krajobraz przyczynia się do tworzenia kultur lokalnych oraz że jest on podstawowym komponentem europejskiego dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego, przyczyniając się do dobrobytu ludzi i konsolidacji europejskiej tożsamości.” Niestety do tej pory nie powstał żadne krajowe dokumenty wdrążający te zapisy (może powinna powstać „ustawa o ochronie krajobrazu”?). Niezbędne są działania na rzecz wdrożenia Europejskiej Konwencji Krajobrazowej, bo jak stwierdzono w jej preambule: „krajobraz jest kluczowym elementem dobrobytu całości społeczeństwa i jednostek oraz że jego ochrona, a także gospodarka i planowanie niesie w sobie prawa i obowiązki dla każdego człowieka”!

Dlatego apeluję o podjecie (pod patronatem Pana Prezydenta?) działań w tych dwóch kwestiach!

W publikacji znajdują się ponadto teksty prof. Jacka Purchli, prof. Andrzeja Mencwela i wielu innych.

Określają się hasłem: „Zjednoczeni dla globalnej zmiany”, a ich biblią stała się broszura francuskiego weterana wojennego Stephane’a Hessela „Oburzajcie się!”. Fala „oburzonych” przelała się przez świat w ostatnim czasie dając świadectwo głębokiego kryzysu, w jakim znajduje się polityka ekonomiczna. Ludzie, głównie młodzi, stworzyli ruch domagający się reakcji światowych przywódców na drastyczne nierówności społeczne i brak perspektyw. Czy to chwilowy ruch nowej kontestacji znudzonych i rozkapryszonych dzieci opływającego w dobrobyt Zachodu, czy też reakcja „skrzywdzonych i poniżonych” wołających o sprawiedliwość społeczną i sprzeciwiających się dyktatowi finansistów, bankierów i polityków? (źródło: Silesia Film)

W debacie udział wezmą: prof. Jan Hartman, Piotr Laskowski, Jakub Majmurek, prof. Tadeusz Sławek, a spotkanie poprowadzi dr Grzegorz Jankowicz, redaktor Tygodnika Powszechnego.

Obowiązują wejściówki (do otrzymania w kinie Kosmos). Serdecznie zapraszamy!

A kto jest chętny zobaczyć, jak prof. Jan Hartman pisze o kulturze, zapraszamy do lektury publikacji MIK-u Strategie dla kultury. Kultura dla rozwoju.

Forum na razie obejmuje swoim zasięgiem cztery powiaty: suski, wadowicki, oświęcimski i chrzanowski. Na spotkaniu Anna Michalak-Pawłowska i Piotr Wyrobiec zaprezentowali Forum Kraków. Omówili dotychczasowe działania jak również zamierzenia Forum oraz koncepcję działania w regionach. Wnioski z pierwszego spotkania są następujące:

• aprobata dla powstania reprezentacji środowiska animatorów (tj. Forum Kraków) wobec ministerstwa i urzędów centralnych;
• konieczność organizacji forum lokalnego;
• zadaniem Forum Kultury M. Zach. jest m. in. współpraca ze starostwami powiatowymi, urzędami gminnymi oraz samorządem regionalnym, szczególnie przy realizacji projektów ponadlokalnych;
• do Forum Kultury M. Zach. należy zaprosić także osoby reprezentujące inne niż instytucje kultury podmioty działające w obszarze edukacji kulturalnej i animacji;
• konieczność zorganizowania kolejnych spotkań;
• zaproszenia na kolejne spotkanie każdy może przekazać osobom, które jego zdaniem powinny znaleźć się w Forum i będą chciały zaangażować się w pracę;
• spotkania Forum będą odbywały się w różnych ośrodkach.

Ponadto członek Zarządu Samorządowego Forum Kultury przy MISTiA, Małgorzata Wójcik przekazała informacje dotyczące zmian w funkcjonowaniu tego Forum i zaprosiła Forum M. Zach. do współpracy.

W spotkaniu wzięli udział:

• Anna Michalak Pawłowska, Dorożkarnia Warszawa, Forum Kraków;
• Apolonia Maj, Centrum Kultury Oświęcim;
• Małgorzata Wójcik, Ośrodek Kultury Brzeszcze, Małopolskie Forum Kultury MISTiA;
• Kazimierz Mostowik, Centrum Kultury i Promocji Brzeźnica;
• Zbigniew Matejko, Centrum Kultury i Wypoczynku Andrychów;
• Krzysztof Balawender, Dom Kultury Kęty;
• Marzena Pierzchała Dudek, Ośrodek Kultury Babice;
• Edward Szumara, CKSiT Kalwaria Zebrzydowska;
• Krystyna Duda, Towarzystwo Miłośników Kalwarii Zebrzydowskiej;
• Wiesław Kwak, Ośrodek Kultury Zamek Sucha Beskidzka;
• Piotr Wyrobiec, Wadowickie Centrum Kultury, Forum Kraków;

Sekretariat Form Kultury Małopolski Zachodniej prowadzi Wadowickie Centrum Kultury.
Adres:
Wadowickie Centrum Kultury
ul. Teatralna 1
34-100 Wadowice
e.mail: centrum@wck.wadowice.pl